TP Cần Thơ hiện có 108 di tích được xếp hạng, với 1 di tích quốc gia đặc biệt, 31 di tích cấp quốc gia và 76 di tích cấp thành phố, cùng với 16 di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia. Đây là nguồn tài nguyên không chỉ định vị bản sắc văn hóa Cần Thơ, góp phần phát triển du lịch, mà còn là “giấy thông hành” cho tiến trình hội nhập.

Lễ Cúng Trăng của đồng bào Khmer tại Chùa Kh’leang (phường Sóc Trăng) thu hút đông đảo người dân và du khách. 

Di tích - tài nguyên du lịch

Các di tích đã được xếp hạng hiện được TP Cần Thơ phân cấp quản lý khá bài bản, khoa học. Bảo tàng TP Cần Thơ được phân công trực tiếp quản lý Di tích quốc gia đặc biệt Chiến thắng Chương Thiện, Di tích quốc gia Khám lớn Cần Thơ, Di tích quốc gia Căn cứ Tỉnh ủy Cần Thơ, Di tích quốc gia Chiến thắng Tầm Vu, Di tích quốc gia Địa điểm Mỹ - Diệm tàn sát đồng bào khi lập Khu trù mật Vị Thanh - Hỏa Lựu, Di tích quốc gia Đền thờ Bác Hồ ở xã Lương Tâm, Di tích quốc gia Căn cứ Tỉnh ủy Sóc Trăng... Các di tích còn lại hầu hết đều phân cấp quản lý về xã, phường.

Một trong những địa phương có nhiều di tích cấp quốc gia trên địa bàn là phường Bình Thủy, với 6 di tích, gồm: Mộ Thủ khoa Bùi Hữu Nghĩa, Nhà cổ Bình Thủy, Đặc ủy An Nam Cộng sản Đảng Hậu Giang, Chùa Hội Linh, Đình Bình Thủy và Nam Nhã Phật Đường. Ông Nguyễn Việt Quân, Phó Chủ tịch Thường trực UBND phường Bình Thủy, khẳng định: “Đây là nguồn tài nguyên văn hóa đặc biệt quý, phục vụ đồng thời nhiều mục tiêu như giáo dục truyền thống, bảo tồn bản sắc, sinh hoạt văn hóa - tín ngưỡng, phát triển du lịch”. Các di tích có thể kết nối với Đền thờ Vua Hùng TP Cần Thơ, Lễ hội Bánh dân gian Nam Bộ thường niên, các điểm du lịch, trải nghiệm…

Nổi bật ở phường Phú Lợi và phường Sóc Trăng là các công trình chùa Khmer giàu bản sắc, kiến trúc đẹp, gắn với văn hóa đồng bào Khmer. Nhiều ngôi chùa đã được xếp hạng di tích, là địa điểm tham quan du lịch nổi tiếng. Theo lãnh đạo phường Sóc Trăng, phường đã từng bước kết nối các điểm di tích, cơ sở tín ngưỡng trên địa bàn với các điểm du lịch tiêu biểu, hình thành các tuyến, điểm tham quan phục vụ du khách. Trong đó, tập trung khai thác các công trình có giá trị đặc trưng như Chùa Kh’Leang, Chùa Đất Sét...

Các giá trị kiến trúc, văn hóa, tín ngưỡng của di tích được khai thác phục vụ hoạt động tham quan, trải nghiệm; bước đầu hình thành các hoạt động giới thiệu, hướng dẫn, quảng bá hình ảnh địa phương. Theo thống kê, lượng khách tham quan tại các di tích, cơ sở tín ngưỡng tại phường Sóc Trăng tăng đều qua các năm. Chỉ riêng năm 2025, các di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn đã đón tiếp 25.624 lượt khách.

Tại phường Cái Răng, trong định hướng phát triển, phường xác định du lịch là một trong những lĩnh vực có tiềm năng, gắn với đặc trưng văn hóa sông nước và hệ thống di tích. Bình quân, du lịch Cái Răng thu hút trên 1 triệu lượt du khách mỗi năm. Điểm đáng ghi nhận của phường là gắn kết được Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Văn hóa Chợ nổi Cái Răng với các di tích trên địa bàn như Hiệp Thiên Cung, Trận Lê Bình, Chiến thắng Ông Cửu…

Để tài nguyên trở thành sản phẩm

Tiềm năng, lợi thế giữa bảo tồn di tích gắn với phát triển du lịch đã rõ. Lãnh đạo TP Cần Thơ rất quan tâm đến công tác này, xem như là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong phát triển văn hóa, du lịch và công nghiệp văn hóa. Các xã, phường cũng rất nhanh nhạy, quyết liệt nhằm phát huy thế mạnh này, bắt đầu từ việc thống kê, quản lý, tìm ra những điểm được và chưa được trong công tác khai thác di tích gắn với du lịch để tìm giải pháp. Đơn cử như xã Phú Hữu xác định xây dựng bộ sản phẩm du lịch theo 3 trục chính: Đỏ - Xanh - Trải nghiệm. Trục Du lịch Đỏ là xây dựng tour “Hành trình Liên Tỉnh ủy” kết nối với Di tích Nam Kỳ khởi nghĩa ở xã Châu Thành. Trục Du lịch Xanh hướng đến khai thác thế mạnh nông nghiệp sinh thái và hệ thống kinh rạch. Trục Du lịch Trải nghiệm với việc phục dựng các hoạt động làng nghề đan lục bình, dệt chiếu, hầm than để khách tham gia trực tiếp, tạo ra sản phẩm lưu niệm đặc trưng.

Tại xã Trường Long, nơi có Di tích Chiến thắng Ông Hào, địa phương tập trung nâng chất tour, tuyến “Sắc màu Trường Long”, trong đó kết nối trực tiếp Di tích Chiến thắng Ông Hào với không gian sinh thái (các vườn trái cây), không gian sản xuất (Hợp tác xã Trường Khương) và không gian văn hóa (Đình thần Trường Long). Phường Thuận Hưng thì xây dựng mô hình kết nối tour du lịch giữa Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia Đình Thuận Hưng với không gian nhà cổ và Làng nghề bánh tráng Thuận Hưng, Vườn Cò Bằng Lăng, Vườn sinh thái Tân Lộc… Phường Mỹ Xuyên phát triển “Hành trình tìm về thương cảng Bãi Xàu xưa gắn với khu vực chợ Cũ”, kết nối tham quan quần thể các cơ sở tín ngưỡng, Di tích Chùa Chén Kiểu với không gian trải nghiệm sản xuất, dịch vụ ẩm thực đặc trưng như bún nước lèo, bánh cống...

Một giải pháp quan trọng được các địa phương hướng đến là ứng dụng các nền tảng số, công nghệ thực tế ảo và trí tuệ nhân tạo trong số hóa, quản lý, trưng bày và quảng bá di sản. Những mô hình như gắn mã QR, 3D, VR… cần được nâng chất và triển khai rộng rãi hơn nữa.

Tại Tọa đàm khoa học với chủ đề “Bảo tồn, phát huy Di tích lịch sử - văn hóa gắn với phát triển du lịch trên địa bàn TP Cần Thơ” mới đây, ông Trần Văn Huyến, Phó Bí thư Thành ủy Cần Thơ, khẳng định: Các di tích trên địa bàn thành phố là nguồn tài nguyên quan trọng, góp phần bồi đắp bản sắc, hun đúc tâm hồn, cốt cách con người Cần Thơ. Thành ủy Cần Thơ đã ban hành Đề án số 03-ĐA/TU ngày 29-4-2026 về phát triển công nghiệp văn hóa và xây dựng thương hiệu văn hóa Cần Thơ trong vùng ĐBSCL; đồng thời tập trung lãnh đạo xây dựng Nghị quyết chuyên đề về phát triển văn hóa thành phố trong kỷ nguyên mới. “Thành phố hướng đến phát triển đồng bộ các lĩnh vực có thế mạnh; từng bước xây dựng Cần Thơ trở thành trung tâm công nghiệp văn hóa của vùng, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, quảng bá hình ảnh con người Cần Thơ và nâng cao vị thế thành phố trong tiến trình hội nhập”, ông Trần Văn Huyến nhấn mạnh.

Bài, ảnh: ĐĂNG HUỲNH