Từ nghề gia truyền gần 30 năm, chị Lưu Khánh Mỹ (chủ Cơ sở Lạp xưởng Mỹ Yến, ấp Tân Phú A, xã Đông Phước, TP Cần Thơ) đã chuyên nghiệp hóa sản xuất lạp xưởng, mở rộng thị trường. Với chị, kế thừa không chỉ giữ công thức mà còn là trách nhiệm bảo đảm chất lượng, an toàn thực phẩm để tạo dựng niềm tin bền vững với người tiêu dùng.

Chị Lưu Khánh Mỹ giới thiệu sản phẩm tại một chương trình kết nối giao thương. 

Tiếp nối nghề gia truyền

Nghề làm lạp xưởng đến với chị Lưu Khánh Mỹ trước hết từ những câu chuyện trong gia đình. Gần 30 năm trước, cha mẹ chị bắt đầu làm lạp xưởng để mưu sinh. Nhận thấy cha mẹ mong muốn mở rộng kinh doanh nhưng còn hạn chế về kiến thức, thủ tục và khả năng tiếp cận thị trường, chị Mỹ bắt đầu suy nghĩ về việc tiếp nối nghề của gia đình, dù lúc đó đang có công việc ổn định tại một ngân hàng.

Sau nhiều lần trao đổi với gia đình, năm 2016, chị quyết định thử sức. Khoảng 6 tháng đầu, chị dành thời gian tìm hiểu quy định, thủ tục thành lập hộ kinh doanh, điều kiện cơ sở sản xuất và hồ sơ công bố sản phẩm; đồng thời học hỏi về nguyên liệu, công thức và quy trình sản xuất.

Chị Mỹ hiểu rằng sản phẩm tốt chưa chắc tự tìm được chỗ đứng trên thị trường. Muốn phát triển, cơ sở phải có quy trình rõ ràng, đáp ứng điều kiện sản xuất và xây dựng cách tiếp cận khách hàng phù hợp. Năm 2018, khi biết đến chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP), chị bắt đầu tìm hiểu và chuẩn bị hồ sơ tham gia. Đây là cơ hội để cơ sở hoàn thiện các tiêu chí, nâng cao uy tín sản phẩm và tiếp cận hoạt động xúc tiến thương mại. Đến năm 2019, sản phẩm lạp xưởng của cơ sở được công nhận OCOP 4 sao. Năm 2021, sản phẩm tiếp tục được công nhận là Sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh (tỉnh Hậu Giang cũ).

Theo chị Mỹ, giá trị của OCOP không chỉ nằm ở danh hiệu mà còn ở cơ hội tham gia hội chợ, trưng bày, giới thiệu sản phẩm và kết nối khách hàng. Với thương hiệu còn trong quá trình xây dựng, hỗ trợ xúc tiến thương mại và nâng cao mức độ nhận diện là điều kiện quan trọng để mở rộng thị trường.

Chất lượng tạo dựng niềm tin

Theo chị Mỹ, đặc trưng của sản phẩm không chỉ nằm ở tỷ lệ nguyên liệu hay cách chế biến mà còn ở sự cân bằng giữa vị ngọt, độ mềm, độ béo và hương thơm. Gia đình vẫn duy trì cách làm truyền thống theo công thức riêng để tạo mùi thơm cho lạp xưởng. Đây là yếu tố quan trọng để gìn giữ khi phát triển sản phẩm.

Với đặc thù là thực phẩm chế biến từ thịt, chị Mỹ xác định an toàn vệ sinh thực phẩm là yêu cầu xuyên suốt. Cơ sở ưu tiên lựa chọn nguồn thịt có nguồn gốc, được kiểm soát chặt chẽ trước khi đưa vào sản xuất. Cơ sở cũng quan tâm đầu tư máy móc, thiết bị phục vụ chế biến, bảo quản và đóng gói. Việc ứng dụng máy móc giúp chuẩn hóa một số công đoạn, giảm phụ thuộc vào thao tác thủ công và đáp ứng nhu cầu sản xuất. Hiện cơ sở có 6 lao động thường xuyên, vào mùa cao điểm có thể tăng lên 10-12 người.

Tuy nhiên, theo chị Mỹ, đầu tư cho chất lượng cũng đồng nghĩa với áp lực chi phí. Giá thành sản phẩm sau chế biến không dưới 110.000 đồng/kg, trong khi trên thị trường có những sản phẩm được chào bán ở mức thấp hơn đáng kể. Sự chênh lệch này khiến không ít khách hàng đặt câu hỏi, so sánh giá mà chưa hiểu đầy đủ về chất lượng nguyên liệu và quy trình sản xuất.

Trước áp lực cạnh tranh, chị Mỹ không chọn cách chạy theo phân khúc giá rẻ bằng việc thay đổi nguyên liệu hoặc công thức không phù hợp với định hướng của cơ sở. Từ sản phẩm lạp xưởng heo khô, cơ sở từng bước phát triển thêm các dòng lạp xưởng tươi và sản phẩm mới như lạp xưởng bò, gà, tôm, trứng muối… Việc đa dạng hóa chủ yếu xuất phát từ nhu cầu khách hàng, nhưng chị vẫn xác định dòng sản phẩm truyền thống là trọng tâm.

Hiện thị trường của cơ sở tập trung ở Cần Thơ, An Giang TP Hồ Chí Minh và một số địa phương khác. Kênh bán sỉ, các cửa hàng, điểm bán và khách hàng doanh nghiệp là nguồn tiêu thụ quan trọng. Bên cạnh đó, chị chú trọng hơn đến bán lẻ, chăm sóc khách hàng và phát triển kênh trực tuyến. Cơ sở đã triển khai bán hàng trên TikTok, tổ chức livestream và xây dựng nội dung giới thiệu sản phẩm. Theo chị Mỹ, giai đoạn đầu chưa đặt nặng doanh thu mà tập trung giúp người tiêu dùng hiểu hơn về thương hiệu, quy trình và tâm huyết của người làm nghề.

Cơ sở cũng đã tiếp cận, chào hàng một số hệ thống bán lẻ hiện đại. Dù vậy, chị cho rằng mở rộng quy mô phải đi đôi với năng lực kiểm soát chất lượng và khả năng đáp ứng đơn hàng, không thể phát triển quá nhanh khi các điều kiện chưa sẵn sàng. Với chị Mỹ, mục tiêu không chỉ là bán được nhiều lạp xưởng, mà là để khi người tiêu dùng nghĩ đến món ăn quen thuộc này, họ có thêm một địa chỉ tin cậy để lựa chọn. Từ công thức gia đình, chị đang từng bước đưa nghề truyền thống vào mô hình kinh doanh chuyên nghiệp hơn.

Bài, ảnh: NAM HƯƠNG