Lực lượng tuần tra đang kiểm tra xe khách trên tuyến QL 91. Ảnh: T.T

Đợt tổng kiểm tra, xử lý xe khách vi phạm trên phạm vi cả nước từ ngày 1-6-2008 đến ngày 20-7-2008 vừa kết thúc. Ở địa bàn TP Cần Thơ và tỉnh Hậu Giang, Cảnh sát giao thông đường bộ (CSGTĐB) đã huy động tối đa lực lượng và phương tiện cho đợt ra quân lần này, nhiều vi phạm của các phương tiện vận tải và của tài xế đã bị phát hiện, xử lý theo quy định pháp luật.

CẦN THƠ: TÀI XẾ “CANH” CÔNG AN

Chúng tôi theo chân Tổ tuần tra thuộc phòng CSGTĐB, Công an TP Cần Thơ có mặt tại Quốc lộ (QL) 91 từ sáng sớm. Đây là tuyến đường thường xuyên xảy ra tai nạn giao thông (TNGT) nghiêm trọng do lượng người và phương tiện lưu thông đông, mặt đường hẹp, nhiều chỗ đã xuống cấp. Trước đây, đa số xe chở khách từ bến xe Cần Thơ đi Long Xuyên, Châu Đốc, Kiên Giang... là loại xe lớn từ 25 chỗ trở lên, trông rất cũ kỹ và thường chạy chậm trên các tuyến đường Cách Mạng Tháng Tám, Lê Hồng Phong để đón khách gây cản trở giao thông, che khuất tầm nhìn của người đi đường, làm ùn tắc vào giờ cao điểm. Hiện nay, loại xe “quá đát” này không được phép hoạt động nữa, thay vào đó là những chiếc xe nhỏ, loại 15 chỗ. Tuy “đời xe” có đổi nhưng tình trạng đón trả khách tùy tiện trên tuyến đường Cách Mạng Tháng Tám và Lê Hồng Phong vẫn còn.

Đại úy Tiến, Tổ trưởng tổ tuần tra, Phòng CSGTĐB, Công an TP Cần Thơ, cho biết: “Khi có công an thì chủ xe, tài xế chấp hành rất nghiêm túc. Thường những vi phạm về lỗi đậu đỗ, rước khách sai vị trí chỉ xảy ra vào thời điểm đổi ca trực hoặc là lúc không có mặt lực lượng tuần tra mà thôi. Nhìn chung, hiện nay, tình trạng đón rước khách sai quy định đã hạn chế đáng kể”. Trong lần theo chân Tổ tuần tra, chúng tôi chứng kiến lực lượng CSGTĐB đã yêu cầu rất nhiều xe khách dừng để kiểm tra giấy tờ xe, bằng lái của tài xế, các thông số kỹ thuật an toàn của xe (như kính, đèn chiếu sáng, gạt nước, xi nhan, còi, lốp xe...), số lượng khách chở trên xe... Tín hiệu vui là không phát hiện phương tiện vi phạm. Theo lời của một chiến sĩ CSGTĐB thì chủ xe và tài xế có thể “tránh công an” bằng cách chạy chậm, không dừng đón, trả khách sai quy định... chứ nếu phương tiện không đảm bảo an toàn hoặc đã quá hạn sử dụng mà vẫn lưu thông thì chắc chắn không “tránh” được. Tuy nhiên, trong đợt ra quân lần này, lực lượng tuần tra không phát hiện thấy những vi phạm này. Đó là dấu hiệu đáng mừng.

Trên tuyến QL1A, đoạn qua địa bàn Cần Thơ, khi lực lượng tuần tra có mặt, các phương tiện vận tải, xe khách xếp thành những hàng dài chạy chậm, rất đúng quy cách; lực lượng tuần tra cũng đã cho kiểm tra nhiều phương tiện chở khách và đều “không có vấn đề gì”. Lỗi chở quá số lượng khách cũng không phổ biến. Một hành khách cho biết: “Hiện nay, xe nhiều hơn khách thì không tội gì phải lên chiếc xe đã kín chỗ. Nếu tôi có lỡ lên mà bị nhét ngồi chung ghế là tôi xuống liền”... Theo nhận định của Thượng tá Huỳnh Đấu Tranh, Trưởng Phòng CSGTĐB, Công an TP Cần Thơ, lỗi chủ yếu của các phương tiện vận tải hành khách hiện nay là đón, trả khách sai quy định; xe xuất bến nhưng cố tình chạy lòng vòng trong các tuyến đường ở nội ô để tìm khách và trên một số tuyến đường thì chạy ẩu, tránh vượt sai quy định và quá tốc độ cho phép. Để hạn chế những vi phạm này, đối với CSGT phải tăng cường tuần tra, kiểm soát kết hợp với công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho chủ xe, các giám đốc công ty có kinh doanh dịch vụ vận tải, đặc biệt là các tài xế.

Điều đáng nói là khi phóng viên theo lực lượng tuần tra thì rất khó “bắt quả tang” xe khách vi phạm vì “nhà xe” đã có kế hoạch “canh” công an, thậm chí họ có những ngôn ngữ bằng tay để thông báo cho nhau nếu thấy bóng dáng của lực lượng tuần tra trên đường. Ngược lại, nếu một mình tác chiến thì chúng tôi lại rất dễ dàng chứng kiến cả sáng, trưa, chiều và tối trên tuyến đường Hùng Vương, Trần Hưng Đạo, đường 3-2 (là tuyến QL1A chạy trong nội ô thành phố), dưới dốc cầu Cái Răng... xe khách (chủ yếu là loại 15 chỗ ngồi) bò trên đường; các lơ xe chân đứng trong xe, tay quơ quơ ra ngoài, nhìn trước ngó sau, sẵn sàng ào xuống “nhấc” hành khách bỏ lên xe mà chiếc xe vẫn điềm nhiên lăn bánh. Một sinh viên Trường Đại học Cần Thơ, kể: “Tôi rất bực mình vì tình trạng xe đò cứ cò cưa trước cổng trường, nhiều khi xe tấp sát vào lề làm chúng tôi đang đi bộ phải dạt vào trong cỏ. Rất nguy hiểm!”. Trong một lần đi công tác tại Vĩnh Thạnh, chúng tôi cũng nghe nhiều hộ dân cư ngụ dọc QL80 (và ven sông Cái Sắn) than thở, tình trạng chạy ẩu, chạy đua của xe ô tô khách nhất là từ 22 giờ đêm trở đi. Người dân rất sợ đi bộ ra đường vì gặp phải các “hung thần” xa lộ...

HẬU GIANG: TIỀM ẨN NỖI LO TAI NẠN

Theo thống kê của Cục CSGT đường bộ, đường sắt từ ngày 1-1-2008 đến 16-5-2008, trên địa bàn cả nước đã xảy ra 22 vụ TNGT liên quan đến ô tô khách làm chết 66 người, bị thương 170 người. Riêng tỉnh Hậu Giang, trong năm 2007 và những tháng đầu năm 2008 xảy ra 5 vụ TNGT nghiêm trọng có liên quan đến xe khách làm chết 5 người, 1 người bị thương. Lúc 2giờ 30 phút ngày 22-6-2008 trên QL1A (thuộc ấp Tân Phú, xã Tân Phú Thạnh, huyện Châu Thành A) đã xảy ra vụ TNGT kinh hoàng giữa ô tô khách và xe lu chạy cùng chiều làm 2 người chết và 6 người bị thương. Tình hình TNGT tiềm ẩn từ phương tiện chở khách trên địa bàn tỉnh Hậu Giang rất cao. Vì vậy, đợt cao điểm kiểm tra, xử lý xe khách vi phạm là một trong những cuộc tổng kiểm tra mà Công an tỉnh Hậu Giang huy động tối đa lực lượng ra quân. Thượng tá Võ Thanh Liêm, Trưởng Phòng CSGTĐB, Công an tỉnh, cho biết: “Chúng tôi tập trung tuần tra kiểm soát trên QL1A và QL61; xử phạt nghiêm các lỗi vi phạm phổ biến như chạy quá tốc độ, tài xế sử dụng rượu bia quá nồng độ cho phép hoặc chất kích thích khi điều khiển phương tiện; chở quá số người; dừng đỗ bắt khách không đúng theo qui định; phương tiện không đảm bảo an toàn; hết niên hạn sử dụng... với mục tiêu là cố gắng làm giảm TNGT”.

QL1A, đoạn giáp ranh TP Cần Thơ đến thị xã Ngã Bảy, lưu lượng xe qua lại rất đông, nhất là ô tô khách từ TP Hồ Chí Minh về các tỉnh miền Tây. Khi có mặt CSGT, các phương tiện tham gia giao thông rất tốt. Tuy nhiên, cũng rất khó phân biệt đó là do ý thức tự giác chấp hành hay chỉ là hành vi đối phó với lực lượng tuần tra. Bởi cũng trên tuyến đường này, Tổ tuần tra đã phát hiện khá nhiều trường hợp xe khách vi phạm, trong đó không ít lỗi có thể là nguyên nhân dẫn đến TNGT.

Xe khách BS 69K-42.. chạy tuyến Cà Mau-Trà Vinh bị CSGT lập biên bản vi phạm vì kính cửa sau của xe bị vỡ, vỏ xe bong nứt rất dễ xảy ra tai nạn. Tài xế Dương Văn Khanh thừa nhận: “ Phương tiện lưu thông trong tình trạng như vậy rất không an toàn, nhưng tôi chỉ là tài xế chạy thuê. Khi phát hiện, tôi đã báo nhưng chủ xe chưa khắc phục”. Xe khách BS 95T-06... do tài xế Nguyễn Việt Hùng điều khiển bị hỏng đồng hồ báo ki-lô-mét, điều này dễ dẫn đến chạy quá tốc. Hùng phân bua khi bị lập biên bản vi phạm: “Hổm rày tôi định sửa nhưng mắc chạy hoài hơn nữa, phải lên Cần Thơ mới có chỗ sửa. Tôi chạy quen rồi, không có đồng hồ báo km cũng chả sao (!)”. Mặc dù rất khéo léo để tránh sự phát hiện của lực lượng tuần tra nhưng chiếc xe chở khách BS 69K-42... chạy tuyến Cà Mau - Long Xuyên vừa tấp vô lề thả khách đã bị thổi phạt vì đón đỗ khách không đúng nơi qui định. Đây cũng là một trong những lỗi khá phổ biến trong thời gian qua gây ảnh hưởng đến trật tự an toàn giao thông. Trước lỗi vi phạm quá rõ ràng, tài xế Nguyễn Thành Nguyên đã ký vào biên bản vi phạm với mức phạt là 400.000 đồng. Nguyên nói : “Tôi biết trả khách như vậy là không đúng địa điểm nhưng chỉ định thả xuống là đi liền, không dừng lâu, ai ngờ bị phạt...”.

Thượng úy Nguyễn Thành Nhân, Phòng CSGTĐB, Công an tỉnh Hậu Giang, cho biết: “Để phát hiện, xử lý kịp thời các trường hợp xe khách vi phạm, Ban chỉ huy đội Tuần tra kiểm soát đã tham mưu cho lãnh đạo thay đổi quy luật, thời gian tuần tra, tập trung kiểm tra trái giờ như: trưa, tối, khuya để hạn chế tình trạng phóng nhanh vượt ẩu vào ban đêm dễ gây TNGT”.

Qua đợt cao điểm tổng kiểm tra, xử phạt xe khách vi phạm, điều dễ nhận thấy là việc tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về giao thông đường bộ đã tác động tốt tới các chủ xe và tài xế xe. Tuy nhiên, vẫn còn một số trường hợp vì lợi nhuận đã bất chấp pháp luật hoặc vì chủ quan mà coi thường sinh mạng của mình và của hành khách, tiếp tục phóng nhanh, vượt ẩu, đậu đỗ, rước, trả khách sai quy định. Ngoài việc tăng cường công tác tuần tra kiểm soát của các lực lượng chức năng, để kiềm chế TNGT nghiêm trọng, cần nhất là các tài xế, những người trực tiếp cầm vô lăng nên tạo cho mình thói quen và ý thức tự giác chấp hành luật pháp hơn là việc vừa chạy xe vừa tìm cách “canh me” CSGT để đối phó.

Thanh Tĩnh - Phan Tại