Lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh trên địa bàn xã Cù Lao Dung, TP Cần Thơ, ngày càng tăng, tạo áp lực đối với công tác thu gom, vận chuyển và xử lý. Trước tình hình đó, địa phương tập trung triển khai nhiều giải pháp nhằm từng bước hoàn thiện hệ thống thu gom, nâng cao ý thức người dân, hướng đến xây dựng môi trường sống xanh, sạch, đẹp.

Đoàn đại biểu Quốc hội TP Cần Thơ khảo sát công tác bảo vệ môi trường tại xã Cù Lao Dung.

Xã Cù Lao Dung có hơn 44.900 người, với khoảng 10.500 hộ dân tại 16 ấp. Lượng chất thải sinh hoạt phát sinh ước tính khoảng 48,12 tấn mỗi ngày; trong đó, hộ gia đình chiếm tỷ trọng chủ yếu, khoảng 70-80% tổng khối lượng phát sinh. Trên địa bàn, chỉ có 484 đối tượng tham gia sử dụng dịch vụ thu gom rác và tổng lượng rác thu gom tập trung chỉ khoảng 5,8 tấn/ngày (hơn 12% lượng rác phát sinh/ngày). Công tác thu gom còn mang tính tự phát, lộ trình chưa được quy hoạch đồng bộ; nguồn thu dịch vụ chỉ đạt khoảng 13,245 triệu đồng/tháng, tỷ lệ hộ thực tế đóng phí khoảng 45%.

Theo ghi nhận tại các hộ dân, đối với các khu vực chưa được cung cấp dịch vụ thu gom, người dân chủ yếu tự xử lý chất thải bằng hình thức chôn lấp thủ công, đốt ngoài trời hoặc xả trực tiếp ra sông, kênh rạch. Thực trạng này làm gia tăng nguy cơ ô nhiễm môi trường đất và nước mặt, ảnh hưởng đến hệ sinh thái thủy sinh, cảnh quan nông thôn và điều kiện sống của cộng đồng dân cư.

Thêm vào đó, việc phân loại rác tại nguồn chưa được thực hiện rộng rãi. Một số hộ gia đình bước đầu đã tách riêng rác có khả năng tái sử dụng, tái chế, rác thực phẩm và các loại rác còn lại, nhưng việc thực hiện còn mang tính tự phát, chưa duy trì thường xuyên. Trong quá trình thu gom, nhiều loại rác vẫn bị trộn lẫn, làm giảm hiệu quả tái chế, tăng khối lượng phải xử lý và gây thêm áp lực cho các điểm lưu chứa. Trên địa bàn có 2 khu vực lưu chứa chất thải sinh hoạt là bãi rác An Thạnh 2 và bãi rác An Thạnh 3. Tuy nhiên, bãi rác An Thạnh 2 đã ngừng tiếp nhận rác từ tháng 7-2025 do quá tải; lượng rác được chuyển về bãi rác An Thạnh 3. Các khu vực lưu chứa chủ yếu phục vụ tập kết, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu của một bãi chôn lấp hợp vệ sinh. Việc sử dụng chế phẩm sinh học để hạn chế mùi hôi chỉ góp phần giảm tác động trước mắt, chưa giải quyết triệt để những vấn đề về xử lý lâu dài.

Ông Nguyễn Văn Đắc, Phó Chủ tịch UBND xã Cù Lao Dung, cho biết: “Xã đã ban hành Quy chế quản lý môi trường trên địa bàn xã, triển khai tuyên truyền 100% hộ dân tham gia đóng tiền thu gom rác; mở rộng thêm các tuyến đường, trục đường xe cơ giới di chuyển được. Xã đã khẩn trương xử lý xong tình trạng ô nhiễm môi trường tại bãi rác An Thạnh 3; đồng thời tập trung xử lý tình trạng ô nhiễm tại bãi rác còn lại và việc vệ sinh, thu gom tại các vị trí phát sinh không đúng quy định trên các trục đường; rà soát lắp đặt camera ở những vị trí hay phát sinh ô nhiễm để giám sát. Ngoài ra, địa phương đang phối hợp các đơn vị chuyên môn xây dựng phương án “Thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn xã giai đoạn 2026-2028”.

Quản lý rác thải sinh hoạt là nhiệm vụ thường xuyên, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền, các tổ chức đoàn thể và toàn thể nhân dân. Tuy nhiên, để thực hiện tốt công tác này, đòi hỏi mạng lưới thu gom phải được mở rộng, hạ tầng phải hoàn thiện và ý thức cộng đồng được nâng cao, kinh phí thực hiện đảm bảo. Những yếu tố này sẽ là nền tảng quan trọng để xã Cù Lao Dung nâng chất lượng môi trường sống, bảo vệ sức khỏe người dân và góp phần thực hiện mục tiêu xây dựng nông thôn mới theo hướng xanh, sạch, đẹp, bền vững.

Bài, ảnh: SỚM MAI