Bức tranh điện ảnh Việt Nam 6 tháng đầu năm 2026 nổi bật với khoảng 30 phim ra rạp, tổng doanh thu ước tính khoảng 1.800 tỉ đồng. Tuy nhiên, phần lớn doanh thu tập trung vào nhóm 9 phim vượt mốc 100 tỉ đồng là “Thỏ ơi!!”, “Báu vật trời cho”, “Nhà ba tôi một phòng”, “Tài”, “Quỷ nhập tràng 2”, “Hẹn em ngày nhật thực”, “Heo năm móng”, “Phí Phông: Quỷ máu rừng thiêng” và “Ma xó”. Thị trường ghi nhận khoảng 16 phim thua lỗ, thậm chí lỗ nặng nề vì có một số phim rời rạp chỉ với doanh thu vài trăm triệu đồng như “Chiến Nam: Ve sầu thoát xác” thu về gần 325 triệu đồng hay “Huyền tình dạ trạch” thu về gần 474 triệu đồng...
Nửa đầu năm cũng ghi nhận sự đa dạng về đề tài và thời diểm phát hành của phim Việt. Trong số 9 phim vượt mốc doanh thu 100 tỉ đồng, có 3 phim ra rạp dịp Tết - vốn là thời điểm ăn khách truyền thống của điện ảnh Việt; còn lại phát hành vào các tháng được xem là thấp điểm của những năm trước. Đồng thời, trong các phim được xem là thành công về doanh thu có “Hẹn em ngày nhật thực” thuộc thể loại lãng mạn, hay phim thể loại nhạc kịch “Cảm ơn người đã thức cùng tôi”… Tuy nhiên, phim Việt nửa đầu năm 2026 vẫn tạo ra những cuộc tranh luận khi dòng phim kinh dị chiếm ưu thế với 4 phim trong danh sách thu về hơn 100 tỉ đồng, cùng nhiều phim gây tranh cãi về chất lượng nghệ thuật, tính nhân văn, định hướng chân thiện mỹ…
Những phân tích trên cho thấy điện ảnh Việt tiếp nối thành công đà phát triển thị trường của các năm trước, khi chiếm hơn 70% thị phần phòng vé nội địa trong 5 tháng đầu năm 2026, tăng từ hơn 62% của cả năm 2025 và gần 43% của năm 2023. Tuy nhiên, vấn đề của các năm trước vẫn tồn tại, đó là phần lớn doanh thu tập trung vào một số phim, nhiều phim còn lại thua lỗ. Bên cạnh nội dung thì yếu tố truyền thông, tạo sự quan tâm qua những làn sóng trên mạng xã hội vẫn đóng vai trò chính trong việc thu hút khán giả đến rạp. Những tranh cãi về sự tương xứng giữa doanh thu và chất lượng tác phẩm vẫn tồn tại.
Trong bối cảnh những lo ngại về sự phát triển cân bằng, bền vững của thị trường điện ảnh Việt vẫn hiện hữu; những tháng đầu năm cũng ghi nhận sự chuẩn bị cho khoảng 30 phim ra rạp trong nửa năm còn lại, trong đó có nhiều dự án được quan tâm như “Hộ linh tráng sĩ - Bí ẩn mộ vua Đinh”, “Nghỉ hè sợ nghỉ hưu”, “Thám tử Kiên - Lời nguyền hoàng kim”, “Sợi chỉ đỏ”, “Lên hương”... Đây là tín hiệu đáng mừng, nhưng về lâu dài, điện ảnh Việt cần những định hướng từ các hiệp hội chuyên ngành, các cơ quan và đơn vị quản lý nhà nước. Bởi vì sự trưởng thành của một nền công nghiệp điện ảnh không phải chỉ dựa trên số lượng, mà phải trên cơ sở hệ sinh thái bền vững từ các khâu kịch bản, đầu tư, sản xuất, phát triển đội ngũ, phát hành... Từ đó, mới tạo nền tảng chất lượng và doanh thu ổn định cho tác phẩm ra rạp.
Chính vì thế, dư luận đồng tình việc Cục Điện ảnh, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có công văn trong tháng 6 gửi các cơ sở sản xuất, phát hành và phổ biến phim, đề nghị cân đối, đa dạng hóa đề tài, thể loại; nhấn mạnh việc hạn chế xu hướng lạm dụng yếu tố “kinh dị, bạo lực, máu me, mê tín dị đoan”. Bên cạnh đó, Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng lần thứ IV (DANAFF IV) do Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam phối hợp với UBND TP Đà Nẵng tổ chức vào cuối tháng 6 và đầu tháng 7, với sự tham dự của nhiều nhà quản lý lĩnh vực văn hóa cùng các nhà đầu tư, sản xuất, làm phim trong và ngoài nước, đem đến những kỳ vọng về sự phát triển bền vững bằng nội lực và các cơ chế thu hút đầu tư.
Đặc biệt, tại các sự kiện trong khuôn khổ DANAFF IV, nhất là hội thảo "Diện mạo điện ảnh Việt Nam thời đổi mới", các đại biểu xác định trong chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa quốc gia, điện ảnh là một lĩnh vực mũi nhọn, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người và bản sắc văn hóa. Lãnh đạo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nhận định lĩnh vực điện ảnh đứng trước cơ hội chuyển biến mạnh mẽ trong thu hút đầu tư khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 80 về phát triển văn hóa Việt Nam, bên cạnh Nghị quyết số 28 của Quốc hội và các nghị định của Chính phủ cụ thể hóa các nghị quyết này. Từ đó, nhiều cơ chế, chính sách được triển khai như ưu đãi thuế, hỗ trợ quảng bá phim ảnh ra nước ngoài và thu hút các dự án phim nước ngoài quay tại Việt Nam...; tạo môi trường thuận lợi cho sáng tạo, thúc đẩy hợp tác giữa Nhà nước, doanh nghiệp và nghệ sĩ, hỗ trợ điện ảnh Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị điện ảnh toàn cầu.
Câu chuyện điện ảnh Việt vì vậy từ nay không chỉ xoay quanh những kỷ lục doanh thu, mà còn có sự thảo luận, định hướng để sự tăng trưởng về số lượng song hành cùng xây dựng hệ sinh thái nền tảng cho một ngành công nghiệp điện ảnh phát triển bền vững.
XUÂN VIÊN
