Ghi nhanh * Nhóm PVXHPL

Với những học sinh gia đình khá giả, việc sắm sửa quần áo, dụng cụ học tập…đón năm học mới là một điều hết sức bình thường. Nhưng đối với những học sinh con nhà nghèo, nhất là các em đang đối phó với nguy cơ phải bỏ học giữa chừng thì chỉ riêng khoản tiền trường, tập sách cho đầu năm học mới là cả gánh nặng lo toan…

Các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn trong niềm vui được tặng xe đạp. Ảnh: T.T.

Chúng tôi gặp bé Ngô Thị Hồng Ngọc, 8 tuổi, trong căn phòng trọ ở đường Lê Bình, phường Hưng Lợi, quận Ninh Kiều. Năm nay, bé Ngọc vào lớp 3 Trường Tiểu học Hưng Lợi 2. Khoe bao thư tiền và những quyển tập mới tinh vừa được các cô chú ở UBND phường Hưng Lợi tặng hồi đầu tuần, bé Ngọc hớn hở nói: “Năm nào con cũng được phường tặng quà, nhà trường giảm học phí, con nghe nói sắp tới còn được lãnh học bổng và gạo nữa”. Chị Ngô Thị Hồng Mai, mẹ bé Ngọc, vì hoàn cảnh gia đình, dẫn con nhỏ rời quê Bạc Liêu lên TP Cần Thơ sinh sống bằng nghề giúp việc nhà. Hàng ngày, Ngọc theo mẹ đi làm, đem theo tập sách để ôn bài. Học trong điều kiện khó khăn, thiếu thốn nhưng năm nào Ngọc cũng là học sinh giỏi. Mấy bữa trước, các chủ nhà chị Mai làm thuê cho tiền để chị mua đồng phục cho con. Đầu năm học này, Ngọc đến trường khá tươm tất, với rất nhiều niềm vui từ sự yêu thương, san sẻ của mọi người.

Còn em Đỗ Huỳnh Đạt, ở khu vực 8, phường Xuân Khánh, quận Ninh Kiều, bị khiếm thính, hoàn cảnh gia đình khó khăn. Trước đây, mẹ Đạt định không cho em đi học, các anh chị đoàn viên biết được đã đến nhà động viên gia đình và tặng tập sách cho Đạt. Năm học mới này, Đạt lên lớp 6. Chị Dương Thị Ngọc Yến, Phó Bí thư Chi đoàn khu vực 8, phường Xuân Khánh, cho biết: “Đầu tháng 8, Đạt được Chi đoàn hỗ trợ tập, viết, sắp tới Hội Khuyến học khu vực sẽ xem xét cấp học bổng để em yên tâm học hành”. Trước tấm chân tình của mọi người, mẹ của Đạt đã hứa sẽ cố gắng lo cho con ăn học, để sau này có nghề nghiệp đàng hoàng, giúp Đạt tự tin bước vào đời.

Không có điều kiện chuẩn bị quần áo mới cho con trong ngày tựu trường như nhiều gia đình khá giả, nhưng vợ chồng chị Nguyễn Thị Huệ, ngụ ấp Vĩnh Qui, xã Vĩnh Trinh, huyện Vĩnh Thạnh, đã vét hết tiền dành dụm đóng học phí, mua sách vở để các con đến trường. Chị Huệ nói: “Nhà nghèo, hằng ngày chồng tui đi làm ở ấp, còn tui đi lể ốc mướn được 40.000 đồng đến 50.000 đồng/ngày. Tụi tui có hai đứa con đều đi học hết, đứa lớn tựu trường lên lớp 9 rồi, đứa nhỏ lớp 3. Tui mượn sách của mấy cháu gần nhà cho con học trước, còn thiếu gì mới mua, không mua quần áo mới, vậy mà cũng gần hết 500.000 đồng. Tội nghiệp thằng Giang (con trai lớn) cả mùa hè phụ tui đi lể ốc để kiếm tiền chuẩn bị cho hai anh em nhập học”. Nhìn Giang ốm yếu nhỏ con, không ngờ năm học này em vào lớp 9. Giang nói như khoe: “Năm rồi con học buổi chiều, sáng phụ mẹ đi lể ốc, tối về tranh thủ học bài. Con thấy mẹ cực quá nên muốn phụ giúp mẹ phần nào, nhưng con cũng không quên việc học đâu. Năm nào con cũng có giấy khen hết đó”. Chị Huệ tiếp lời: “Tuy nó gầy yếu chứ siêng năng và học giỏi lắm, được thầy cô thương. Tôi lúc trước không học được nhiều nên giờ dù cực bao nhiêu cũng ráng lo cho hai anh em nó ăn học tới nơi tới chốn”.

Năm học mới này, gia đình của em Nguyễn Thị Ngọc Tài (học sinh lớp 10 Trường THPT Thới Lai) đã an tâm khi em có thể tiếp tục việc học. Gia cảnh hết sức khó khăn, cha Tài bệnh nặng không làm gì được, còn mẹ của em đi giúp việc nhà cho một gia đình ở tỉnh Bình Dương. Mấy lần Tài định nghỉ học để theo mẹ đi giúp việc nhà. Biết được chuyện này, nhà trường đã phối hợp với địa phương, Hội Khuyến học huyện Thới Lai tìm biện pháp hỗ trợ, giúp Tài quay trở lại trường học. Với suất học bổng trị giá 1 triệu đồng và phần quà gồm tập, viết, dụng cụ học sinh của Hội Khuyến học huyện tặng, Tài đã yên tâm đến trường tiếp tục việc học.

* Nỗi lo học phí

Mức thu học phí tăng cũng là nỗi lo đối với nhiều bậc phụ huynh học sinh, ngay cả đối với bậc học mầm non. Chị Nguyễn Thị Hồng Nga, nhà ở quận Ô Môn, cho biết: “Năm học mới này, con tôi học lớp mầm của Trường Mầm non Hướng Dương. Theo thông báo, học phí năm nay khoảng 1,2 triệu đồng (tăng gần 3,5 lần so với năm học rồi); tiền ăn 500.000 đồng/tháng. Với đồng lương công nhân viên, chúng tôi phải hết sức dè sẻn trong chi tiêu mới đủ trang trải các khoản tiền gởi con vào trường”. Mặc dù nếu lấy các khoản thu này chia bình quân cho 9 tháng cũng gần tương đương với tiền trường hàng tháng mà một số trường mầm non tư thục ở quận Ninh Kiều đã áp dụng thu trong năm học 2009-2010. Nhưng theo những phụ huynh gia đình nghèo khó, đây quả là số tiền lớn đối với họ.

Có thể với những gia đình khá giả, vài trăm ngàn đồng không đáng là bao nhưng đối với những gia đình nghèo đó là số tiền không nhỏ. Em Nguyễn Thị Huỳnh Như, học sinh lớp 5 Trường Tiểu học phường Thới Hòa, quận Ô Môn, cho biết: “Gia đình em rất nghèo, cha mẹ chủ yếu làm thuê, làm mướn, số tiền kiếm được chỉ đủ chi tiêu hàng tháng. Những ngày hè, em tranh thủ theo cha mẹ đi làm thêm, phụ bán cho gian hàng hội chợ, kiếm được khoảng 800.000 đồng. Năm ngoái, em đóng tiền trường khoảng 250.000 đồng, còn năm nay tăng lên đến khoảng 600.000 đồng, bao gồm tiền mua bảo hiểm y tế, bảo hiểm tai nạn. Nếu như mấy ngày hè em không đi làm thêm thì gia đình không kham nổi khoản tiền lớn như vậy”.

Còn anh Trần Văn Bớt, ngụ xã Thạnh Tiến, huyện Vĩnh Thạnh, cho biết: “Gần tới tựu trường tôi lo lắm, con gái lớn lên lớp 6 rồi, đứa nhỏ cũng vào lớp 4, hai vợ chồng phải để dành sẵn tiền để cháu đóng học phí, còn quần áo, cặp sách không dám sắm sửa nhiều”. Cháu Trần Thị Cẩm Tú, con anh Bớt, ngoài giờ đi học theo cha đi ruộng, đi bắt ốc bán kiếm tiền. Tú nói: “Biết nhà không có nhiều tiền nên con nói với cha đừng mua đồ mới cho hai chị em, sách cũ của con để lại cho em con học, còn con đi mượn sách của mấy anh chị học trước để còn dành tiền đóng học phí”.

* Tiếp sức cho các em

Trong không khí nô nức đón chào năm học mới, ở các phường của quận Ninh Kiều, các cấp hội, ban ngành đoàn thể đang tất bật chuẩn bị quà hỗ trợ học sinh nghèo. Theo bà Nguyễn Lệ Huyền, Phó Bí thư Đảng ủy phường An Cư, quận Ninh Kiều, công tác vận động hỗ trợ học sinh đi học được phường rất chú trọng, triển khai từ đầu năm. Trong tháng 8, phường sẽ trao 2 đợt hỗ trợ dụng cụ học tập cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn trong phường và học bổng cho các tân sinh viên vừa đậu đại học chính quy.

Các phần quà, tập viết, học bổng dành cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn đã được Hội Khuyến học huyện Thới Lai chuyển đến các trường để kịp trao cho các em đón năm học mới. Theo thống kê sơ bộ của Hội Khuyến học huyện Thới Lai, toàn huyện có trên 2.550 học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Ở năm học trước (2009-2010), có 5.149 lượt học sinh được hỗ trợ từ nhiều nguồn do Hội Khuyến học huyện vận động. Các ban, ngành đoàn thể của địa phương luôn cố gắng tìm các nguồn tài trợ để các em học sinh nghèo vượt khó, tiếp tục đến trường. Ông Lê Văn Cẩm, Chủ tịch Hội Khuyến học huyện Thới Lai, cho biết: “Ngay từ thời điểm tổng kết năm học 2009-2010, Hội đã nhận được khá nhiều sự đóng góp, hỗ trợ của các nhà hảo tâm, mạnh thường quân. Đối với các xã còn nhiều hộ có hoàn cảnh khó khăn, chúng tôi luôn cố gắng không bỏ sót trường hợp học sinh hoàn cảnh khó khăn không được hỗ trợ”. Với phương châm 3 đủ (học sinh có đủ dụng cụ học tập, đủ ăn và đủ mặc), tính từ đầu năm 2010 đến nay, Hội đã cùng với các ban ngành, đoàn thể của địa phương đã vận động trên 962 triệu đồng, trong đó có hơn 290 triệu đồng vận động từ tháng 6 đến nay để cấp học bổng, mua sắm tập vở, xe đạp, quần áo... tặng cho học sinh nghèo; ngoài ra, còn có gần 1.000 quyển tập tặng cho các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn trong năm học mới. Hội đang tiếp tục nhận sự hỗ trợ của nhiều nguồn: các doanh nghiệp, tập thể, cá nhân tại địa phương, trong và ngoài thành phố tiếp sức cho học sinh nghèo nơi đây.

Thời gian qua, Hội Khuyến học huyện Vĩnh Thạnh đã vận động nhiều mạnh thường quân giúp đỡ tập vở, xe đạp... để các em học sinh nghèo an tâm đến trường. Ông Hoàng Văn Trụ, công tác tại Hội Khuyến học huyện Vĩnh Thạnh, cho biết: “Nhằm tạo điều kiện cho các em đến trường thuận lợi, ngay từ tháng 7-2010, Hội đã trao 125 xe đạp cho học sinh các cấp trong huyện. Trong năm học mới này, Hội dự kiến sẽ trao thêm 6.000 quyển tập các em học sinh thuộc diện gia đình khó khăn. Bên cạnh đó, Hội luôn quan tâm kịp thời giúp đỡ các em có hoàn cảnh khó khăn có nhiều khả năng phải nghỉ học, không chỉ trong dịp tựu trường mà suốt năm học”.

Theo bà Phạm Ngọc Huệ, Chủ tịch Hội Khuyến học quận Bình Thủy: Để động viên tinh thần học tập của các em, cuối tháng 6-2010 Hội đã tổ chức buổi lễ khen thưởng và tặng quà cho các em học sinh, sinh viên nghèo hiếu học, học giỏi với số tiền 47 triệu đồng và 5.000 quyển tập. Dịp tựu trường này, Hội sẽ trao 60 suất học bổng (gồm 10 suất trị giá mỗi suất 600.000 đồng cho các em học THPT và 50 suất trị giá mỗi suất 500.000 đồng cho các em học THCS). Ngoài ra, còn tặng 3.500 quyển tập cho các em trong dịp này.

Với sự quan tâm giúp đỡ của Hội Khuyến học và các mạnh thường quân, nhiều học sinh nghèo, hoàn cảnh khó khăn đã được đến trường. Mong rằng ngày càng có nhiều hơn nữa sự hỗ trợ của các đơn vị, cá nhân tiếp sức để các em vững bước đến trường.