Báo và Phát thanh, Truyền hình Cần Thơ vừa tổ chức khánh thành công trình nâng cấp, trùng tu tượng đài kỷ niệm Chiến thắng 30-4-1975. Tượng đài trang nghiêm gợi nhắc về sự kiện lịch sử trọng đại của thành phố và đất nước, trong ngày cuối tháng Tư cách nay 51 năm về trước.

Đại biểu cắt băng khánh thành trùng tu, nâng cấp tượng đài kỷ niệm Chiến thắng 30-4-1975 tại Báo và Phát thanh, Truyền hình Cần Thơ.

“Thành phố Cần Thơ kiên cường bất khuất đã được giải phóng!”, lời tuyên bố của ông Nguyễn Văn Lưu (Năm Bình) vang lên trên Đài Phát thanh Cần Thơ chiều 30-4-1975 làm nao nức biết bao trái tim yêu chuộng hòa bình. Đất nước thống nhất, Bắc Nam sum họp một nhà, niềm vui chung lan tỏa từ khoảnh khắc vàng trên Đài Phát thanh Cần Thơ năm ấy.

Thời điểm tháng 4-1975, ông Nguyễn Văn Lưu là Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy Cần Thơ, Trưởng Ban Mặt trận Thành ủy, Chỉ huy Ủy ban Khởi nghĩa nội ô thành phố Cần Thơ. Chiều 30-4-1975, đoàn tiếp quản gồm 6 xe gắn máy với 12 người trực chỉ đến Đài Phát thanh Cần Thơ lúc 14 giờ. Đến nơi, ông Nguyễn Văn Lưu và các ông: Năm Toàn, Sáu Biên (Trương Văn Biên) vào phòng Quản đốc Mã Thành Chung. Những người còn lại ở ngoài sân, do cán bộ Sáu Minh điều khiển, hạ cờ 3 sọc, kéo cờ Mặt trận lên.

Quản đốc đưa ông Năm Bình và ông Sáu Biên vào phòng thu âm để thử tiếng nói và ghi âm bản tuyên bố do ông Năm Bình đọc. Đúng 15 giờ, Bản Tuyên bố của cách mạng phát trên Đài Phát thanh Cần Thơ, làm nức lòng đồng bào Cần Thơ và các tỉnh miền Tây Nam Bộ. Bản Tuyên bố có đoạn: “Đồng bào Cần Thơ thân mến! Đại diện của Ủy ban Nhân dân Cách mạng thành phố Cần Thơ đã tiếp thu Đài Phát thanh Cần Thơ. Quân giải phóng sẽ tiến vào tiếp quản toàn bộ thành phố… Đồng bào thân mến! Cơ hội ngàn năm có một đã đến. Thành phố Cần Thơ kiên cường bất khuất đã được giải phóng!".

***

5 năm sau ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, năm 1980, Thành ủy Cần Thơ (thành phố Cần Thơ lúc bấy giờ thuộc tỉnh Hậu Giang) xây dựng tượng đài kỷ niệm Chiến thắng 30-4-1975 ngay trong khuôn viên Đài Phát thanh Hậu Giang, nay là Báo và Phát thanh, Truyền hình Cần Thơ. Công trình do Phòng Xây dựng, UBND thành phố Cần Thơ thực hiện, từ ngày 17-3-1980 đến ngày 28-4-1980.

Ngày 30-4-1980, Thành ủy Cần Thơ long trọng tổ chức lễ khánh thành tượng đài. Đến dự và cắt băng khánh thành tượng đài lưu dấu sự kiện lịch sử trọng đại của thành phố Cần Thơ trong khuôn viên Đài Phát thanh Hậu Giang khi ấy có ông Nguyễn Thanh Bình (tức Vũ Đình Liệu, Tư Bình), Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Hậu Giang. Ông Vũ Đình Liệu gắn bó với cuộc kháng chiến chống Mỹ ở miền Tây Nam Bộ. Ông nguyên là Bí thư Khu ủy Tây Nam Bộ, Chỉ huy Cuộc Tổng tấn công và nổi dậy mùa Xuân 1975, Chiến dịch Hồ Chí Minh ở khu Tây Nam Bộ và là người trực tiếp chỉ đạo Chiến dịch ở thành phố Cần Thơ. Tượng đài gồm 1 trụ cao mang dáng dấp trụ phát sóng và bức phù điêu nổi bật hình ảnh người cầm cờ trong tư thế hân hoan, và dòng ngày tháng “30-4-1975”. Trên trụ cao có lược thuật sự kiện chiếm đài phát thanh chiều 30-4-1975.

Ông Nguyễn Thanh Bình (tức Vũ Đình Liệu, Tư Bình), Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Hậu Giang, cắt băng khánh thành tượng đài kỷ niệm Chiến thắng 30-4-1975 tại Đài Phát thanh Hậu Giang, ngày 30-4-1980. Nguồn: Hình ảnh Cần Thơ tập số 3, Ban Văn hóa và Thông tin thành phố Cần Thơ xuất bản

Qua hơn 46 năm kể từ ngày tượng đài được khánh thành, Báo và Phát thanh, Truyền hình Cần Thơ đã tiến hành trùng tu, nâng cấp công trình với trọn lòng trân trọng truyền thống lịch sử và tri ân các thế hệ cha ông. Phát biểu trong buổi lễ khánh thành trùng tu, nâng cấp tượng đài, ông Huỳnh Hoàng Mến, Thành ủy viên, Giám đốc Báo và Phát thanh, Truyền hình Cần Thơ, nhấn mạnh: “51 năm qua, với nhiều lần đổi tên, chia tách, sáp nhập, thế hệ hôm nay luôn khắc ghi, tự hào về sự hy sinh to lớn của các bậc tiền nhân cùng những phấn đấu, cống hiến không mệt mỏi của nhiều thế hệ lãnh đạo và người làm báo cách mạng qua các thời kỳ. Đó là di sản để thế hệ tiếp nối có được sự kế thừa, phát huy”.

***

Trong đêm 30-4 lịch sử cách nay 51 năm, nhà thơ Lê Chí có kỷ niệm đặc biệt. Thời điểm đó, nhà thơ Lê Chí công tác tại Tiểu ban Văn nghệ thuộc Ban Tuyên huấn Khu Tây Nam Bộ. Ngày 30-4, từ kinh So Đũa, nhà thơ Lê Chí cùng họa sĩ Dương Đình Chiến (Tiểu ban Văn nghệ thuộc Ban Tuyên huấn Khu Tây Nam Bộ), nhà báo Tăng Văn Lễ (Sáu Lễ, Thông tấn xã Khu Tây Nam Bộ)… tiến về thành phố Cần Thơ. Khoảng 4 giờ chiều, các ông đến cầu Cái Răng, thấy cảnh bà con đứng ra đường hoan hô, vui mừng. Chạng vạng, các ông tới Đài Phát thanh Cần Thơ và lưu lại qua đêm ở đây. Do đã được Ủy ban Khởi nghĩa TP Cần Thơ tiếp quản và phát lời tuyên bố thành phố Cần Thơ giải phóng của ông Năm Bình từ chiều, nên không khí đài yên bình, không có gì xáo động. 

Cảm xúc dâng trào khi thành phố Cần Thơ thân yêu đã được giải phóng, nhà thơ Lê Chí đặt bút làm thơ, chỉ vài giờ trong đêm 30-4 năm ấy, bài thơ đã hoàn thành và được thâu thanh, phát trên sóng đài. Bài thơ vang lên như lời reo vui khi quê hương, đất nước thanh bình, khiến người nghe từ khắp nơi rất xúc động, hân hoan. Theo nhà thơ Lê Chí, đó là một trong số rất ít bài thơ được ông viết nhanh đến vậy.

Bài thơ ấy có tên “Chào Tây Đô thành phố anh hùng” vẫn được nhà thơ Lê Chí lưu giữ. Báo Cần Thơ xin trân trọng giới thiệu bài thơ này:

Chào Tây Đô thành phố anh hùng

Bao giờ giải phóng Tây Đô
Thành phố thân yêu bên bờ sông Hậu?

Câu hỏi tháng năm nung nấu
Lòng ta chảy bỏng ước mơ

Bao giờ giải phóng Tây Đô
Nỗi khao khát chưa một ngày tính được
 
Đường chiến đấu xông lên phía trước
Tây Đô xanh sắc chiến hào
Như chân trời lấp lánh những vì sao
Sáng mãi niềm tin son sắt

 Ba mươi năm chìm trong lưới giặc
Lấy gì đo hết đau thương
Nước mắt nào đẫm chợ Hàng Dương
Đêm Cái Khế mẹ già thao thức
Em gái bến Ninh Kiều uất ức
Ngậm ngùi mái phố quê hương

 Đất nước thân yêu đâu cũng chiến trường
Đâu chẳng gọi mỗi lòng bốc lửa
Lộ Tẻ, Hòa Bình, Cái Răng, Bình Thủy
Xóm Chài, Tham Tướng, Hùng Vương
Ngày đêm giáp mặt xuống đường
Hỏi tội kẻ thù xâm lược

Có thể nào quên được
Bao người lặng lẽ ra đi
Những dũng sĩ trái tim chớp nổ
Ngày từng ngày nuôi lớn ước mơ
                                 ***
Bao giờ giải phóng Tây Đô?
Sự thật đến làm ta ngơ ngác
Ngân trong gió ngậm ngùi khúc hát
Kính chào thành phố kiên trung

Tây Đô! Tây Đô thành phố anh hùng
Ôi Tổ quốc giữa mùa xuân toàn thắng
Cao cao dáng Tây Đô buổi sáng
Soi mình lấp lánh Cửu Long...
Đọc trên Đài phát thanh Cần Thơ khuya 30 tháng Tư 1975

LÊ CHÍ

ĐĂNG HUỲNH