“The Promise” là tác phẩm vừa có chiến thắng cao nhất tại giải thưởng Booker năm 2021. Tác giả của “The Promise” là nhà văn người Nam Phi Damon Galgut (ảnh), nổi tiếng với những câu chuyện đời thường phản ánh quá trình đấu tranh chống phân biệt chủng tộc.

Trong 6 tác giả có tác phẩm vào chung khảo Booker năm 2021, có nhiều nhà văn kỳ cựu, mà tiêu biểu như Richard Powers từng đạt giải Pulitzer, hay nhà thơ nổi tiếng được yêu thích Patricia Lockwood. Tuy nhiên, Damon Galgut đã chiến thắng với câu chuyện đậm chất hiện thực.

“The Promise” là tiểu thuyết thứ 9 trong sự nghiệp của Damon Galgut. Câu chuyện xoay quanh nhà Swart gốc Hà Lan sống tại Nam Phi, từng hứa rằng sẽ trao nhà và đất cho người quản gia da đen tận tụy. Lời hứa đó kéo dài hơn 4 thập kỷ mà vẫn không thể thành hiện thực. Qua cách viết chân thực và sâu cay của Damon Galgut, câu chuyện diễn ra hấp dẫn với cường độ nhanh, sắc thái các nhân vật đa dạng. Damon Galgut cho biết ông viết câu chuyện như những thước phim từ góc nhìn của một người quan sát từ xa. Ðôi mắt người kể chuyện giống máy quay di chuyển đến gần, sau đó đột ngột lùi xa, rồi từ nhân vật này sang nhân vật khác. Do đó, giới phê bình văn học ví von lối viết độc đáo của ông với các bậc thầy của chủ nghĩa hiện đại như Virginia Woolf, James Joyce, William Faulkner.

“The Promise” được nhiều nhà phê bình văn học đánh giá cao trước khi giải thưởng diễn ra. Hội đồng chấm giải Booker cũng dành nhiều lời ca ngợi “The Promise”. Tiêu biểu như: “The Promise” có phong cách kể chuyện khác thường, phá bỏ giới hạn, nhưng vẫn có sự cân bằng giữa sự hoa mỹ kiểu Faulkner với tính chính xác của Nabokov. Nhà sử học Maya Jasanoff, Chủ tịch Hội đồng giải thưởng Booker 2021, nhìn nhận: “Tiểu thuyết “The Promise” đã kể câu chuyện phi thường xuyên suốt 40 năm tại Nam Phi. Mỗi lần đọc chúng tôi lại thấy tác phẩm lớn lên và ám ảnh hơn; mang đến nhiều sự gợi mở và tự ngẫm về cuộc sống hiện thực. Không phải ai cũng làm được điều này và tác phẩm là minh chứng cho sự phát triển của thể loại tiểu thuyết ở thế kỷ 21”.

Damon Galgut là nhà văn Nam Phi thứ ba trong lịch sử chiến thắng giải thưởng Booker, sau nhà văn Nadine Gordimer và J.M. Coetzee. Damon Galgut sinh năm 1963, bắt đầu sáng tác từ năm 17 tuổi. Trước “The Promise”, Damon Galgut từng có hai tác phẩm vào chung khảo Booker là “The Good Doctor” (2003) và “In a Strange Room” (2010). Với chiến thắng lần này, Damon Galgut nhận được 50.000 bảng Anh, quan trọng hơn là tạo thêm động lực để ông tiếp tục sáng tác, cống hiến cho sự nghiệp văn chương.

Booker là giải thưởng lâu đời được trao hàng năm cho các tiểu thuyết viết bằng tiếng Anh, xuất bản tại Anh và Ireland. Giải được trao lần đầu năm 1969, đến nay đã gọi tên hơn 50 nhà văn giành chiến thắng. Booker năm 2021 được đánh giá là đa dạng, nhiều sắc thái khi có sự góp mặt của nhiều cây viết kỳ cựu cùng những nhà văn trẻ sáng tạo.

BẢO LAM (Tổng hợp từ Nytimes, Guardian)