(CTO) - Với lịch sử hơn 2 thế kỷ hình thành và phát triển, chùa Long Quang, nay là Tổ đình Long Quang (phường Long Tuyền, TP Cần Thơ) là một di sản quý báu của vùng đất Cần Thơ. Điểm đặc biệt là chùa Long Quang còn lưu giữ và tôn thờ bộ tượng Phật bằng gỗ rất giá trị.

Chánh điện Tổ đình Long Quang.

Bên trong chánh điện tổ đình.

Chùa Long Quang do Hòa thượng Liễu Huệ - Thiện Quyền thuộc dòng Lâm Tế Chánh Tông đời thứ 37 khai sơn vào năm Minh Mạng thứ 5 (1824). Trải qua hơn 200 năm, qua nhiều đời trụ trì, chùa Long Quang là ngôi cổ tự tôn nghiêm, điểm đến tâm linh của người dân trong vùng và du khách gần xa.

Bộ tượng La Hán bằng gỗ.

Trên tay mỗi vị đều cầm bửu bối khác nhau.

Các con vật cưỡi của các vị La Hán đều là thú dữ, nhưng ở tư thế nằm sát xuống đất với vẻ quy thuận.

Cận cảnh một số vị La Hán được thể hiện rất sống động, thần thái.

Điểm đặc biệt của chùa Long Quang là lưu giữ bộ tượng gỗ rất giá trị. Năm 1922, Hòa thượng Từ Quang đã rước nhóm thợ, đứng đầu là ông Tài Công Kiềm, về tạc tượng bằng gỗ căm xe. Tổng cộng có 50 tượng, trong đó bộ Thập Bát La Hán có giá trị nghệ thuật rất cao. Theo “Di tích Lịch sử - Văn hóa TP Cần Thơ” (Ban Quản lý Di tích TP Cần Thơ, 2019), trên tay mỗi vị đều cầm bửu bối khác nhau, tượng trưng phẩm hạnh, đức độ hoặc phương tiện mà các vị chứng quả.

Các con vật cưỡi của các vị La Hán đều là thú dữ, nhưng ở tư thế nằm sát xuống đất với vẻ quy thuận tuyệt đối vị chủ nhân ngồi trên mình nó. Dù mỗi vị ngồi với tư thế khác nhau, thú cũng đa dạng về chủng loài (hổ, nai, rồng, mèo, trâu, dê, báo...) và cũng có nhiều tư thế khác nhau, nhưng cả chủ nhân và con vật đều được thể hiện một cách uyển chuyển, mềm mại trong từng tư thế, cử chỉ, nét mặt và ánh mắt nhìn.

Những pho tượng được điêu khắc sống động, tinh tế.

Tượng Bồ Tát Chuẩn Đề bằng gỗ.

Bồ Tát, Đồng Tử (trái) và (Thiện Tài).

Ngọc Hoàng, Nam Tào (trái), Bắc Đẩu (phải).

Bộ 3 tượng: Diêm Vương, Phán Quan và Long Vương.

Bộ tượng Ngũ Hành nương nương.

Tất cả các bức tượng đều được thực hiện từ danh mộc nguyên khối chứ không phải chắp ghép từng phần. Những chi tiết nhỏ nhất như mắt, ngón tay hay các góc cạnh y phục của các bức tượng… đều được chạm trổ tỉ mỉ, sống động. Đối tượng thờ chính của chùa Long Quang là Phật Thích Ca, bên cạnh nhiều tượng thờ khác như Long Vương, Ngọc Hoàng, Chuẩn Đề, Địa Tạng, Giám Trai, La Hán, Quan Âm Bồ Tát, Phổ Hiền, Ngũ Hành.

Văn bản xây dựng chùa Long Quang hiện còn lưu giữ, còn góp phần chứng minh địa danh Bình Thủy ra đời từ rất sớm.

Phía sau chánh điện chùa Long Quang là nơi an nghỉ nhiều vị trụ trì của chùa Long Quang.

Để ghi dấu giá trị nghệ thuật bộ tượng gỗ của chùa Long Quang, ngày 21-6-1993, Bộ Văn hóa - Thông tin đã xếp hạng Chùa Long Quang - Di tích Nghệ thuật cấp Quốc gia.

ĐĂNG HUỲNH