Qua 5 năm thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW (Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X) về nông nghiệp, nông dân, nông thôn "tam nông", kinh tế-xã hội khu vực nông thôn của TP Cần Thơ chuyển biến rõ nét. Các nguồn lực đầu tư cho phát triển "tam nông" được huy động và phát huy khá tốt, cơ cấu kinh tế chuyển biến theo hướng tích cực. Song, để nông nghiệp nông thôn phát triển bền vững, đời sống cư dân nông thôn được nâng cao, cần có các chính sách đầu tư thỏa đáng, từng bước hiện đại hóa sản xuất nông nghiệp...

Huy động mọi nguồn lực

Theo Thành ủy Cần Thơ, dù đã trở thành đô thị loại I trực thuộc Trung ương, song TP Cần Thơ vẫn đặc biệt quan tâm đầu tư cho lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn. Thực hiện Nghị quyết 26 về "tam nông" giai đoạn 2009-2013, ngân sách thành phố đầu tư 6.545,62 tỉ đồng vào khu vực này, bình quân 1.309 tỉ đồng/năm, bằng 2,5 lần so với bình quân giai đoạn trước khi thực hiện Nghị quyết. Ngoài nguồn vốn xây dựng cơ bản do thành phố quản lý, các quận, huyện sử dụng nguồn ngân sách địa phương để triển khai thi công các công trình kết cấu hạ tầng, nỗ lực đạt các tiêu chí về thủy lợi, giao thông nông thôn, sử dụng điện, trường học, trạm y tế, chợ nông thôn, các thiết chế văn hóa,…

TP Cần Thơ rất quan tâm đến các chính sách hỗ trợ nông dân đầu tư cơ giới hóa nông nghiệp phục vụ sản xuất. Trong ảnh: Thu hoạch lúa bằng máy gặt đập liên hợp ở huyện Cờ Đỏ.

Với mục tiêu chuyển đổi chất cho ngành nông nghiệp, TP Cần Thơ đã huy động các nguồn lực đầu tư để phát triển nông nghiệp theo hướng hiện đại. Qua đó, thành phố đã giao Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn triển khai thi công dự án đầu tư xây dựng Trung tâm giống thủy sản cấp I Cần Thơ theo tiêu chí hệ thống giống quốc gia; quy hoạch xây dựng các khu nông nghiệp công nghệ cao TP Cần Thơ; xúc tiến xây dựng cụm nghề cá vùng ĐBSCL. Ngoài ra, các công trình trọng điểm phục vụ sản xuất cũng đang được gấp rút triển khai như: công trình nạo vét kênh Thốt Nốt, dự án kè chống sạt lở sông Ô Môn, dự án nạo vét kênh cấp 2 Ô Môn-Xà No, dự án kiểm soát lũ Nam Đòn Dông-Bắc Cái Sắn,… Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ Võ Thành Thống cho biết: "Các năm qua, nguồn vốn Trung ương đóng vai trò đáng kể trong đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn. Đặc biệt, nguồn vốn Trái phiếu Chính phủ chiếm 37,99% tổng vốn đầu tư xây dựng các tuyến đường giao thông có quy mô lớn, các dự án đường ô tô đến trung tâm xã, bệnh viện tuyến quận, huyện, các dự án kiên cố hóa trường lớp và nhà công vụ giáo viên,…. Việc đầu tư góp phần đáng kể vào phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế-xã hội, thúc đẩy phát triển sản xuất, cải thiện đời sống người dân nông thôn".

Song song với các nguồn vốn đầu tư từ Trung ương và ngân sách địa phương, chính sách tín dụng đối với khu vực nông nghiệp, nông thôn của TP Cần Thơ được các ngân hàng thương mại tham gia tích cực. Theo NHNN Việt Nam Chi nhánh TP Cần Thơ, sau 5 năm triển khai thực hiện Nghị quyết 26, tốc độ tăng trưởng tín dụng đối với khu vực nông nghiệp, nông thôn trên địa bàn đạt 19,9%/năm. Tính đến ngày 30-6-2013, có 47 tổ chức tín dụng cho vay phát triển nông nghiệp, nông thôn với dư nợ 19.992 tỉ đồng, chiếm 42,24% trong tổng dư nợ, tăng 28,49% so với cuối năm 2012. Ông Hà Hồng Ngọc, Giám đốc NHNN Việt Nam Chi nhánh TP Cần Thơ, cho biết: "So với các tỉnh, thành ở ĐBSCL, tín dụng đầu tư cho lĩnh vực nông nghiệp của TP Cần Thơ thấp hơn vì là thành phố đô thị loại I, trực thuộc Trung ương. Tuy nhiên, các tổ chức tín dụng trên địa bàn rất quan tâm cho vay thu mua lúa gạo, xuất khẩu, thực hiện tốt các chương trình cho vay thu mua tạm trữ lúa gạo, cho vay nuôi trồng, thu mua, chế biến thủy sản vì đây là các lĩnh vực thế mạnh của thành phố".

Cần chính sách đầu tư thỏa đáng

Qua 5 năm triển khai thực hiện Nghị quyết 26, dù đã đạt được những kết quả nhất định, song vẫn còn một số lĩnh vực chậm chuyển biến, chưa đạt mục tiêu đề ra. Bà Bùi Ngọc Vỵ, Phó Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư TP Cần Thơ, cho rằng: "Nguồn vốn đầu tư cho nông nghiệp được các tổ chức tín dụng quan tâm. Song, tỷ trọng đầu tư vốn trung và dài hạn vẫn còn thấp, chủ yếu là vốn ngắn hạn. Hiện nay, TP Cần Thơ đang triển khai chương trình cho vay đầu tư cơ giới hóa nông nghiệp, giảm tổn thất sau thu hoạch. Vì thế, thành phố mong muốn các tổ chức tín dụng sẽ tích cực tạo mọi điều kiện cho nông dân tiếp cận vốn dài hạn để đầu tư máy móc, thiết bị phục vụ sản xuất. Đồng thời, thành phố cũng mong muốn Trung ương quan tâm đầu tư các công trình giao thông bức xúc ở khu vực nông thôn từ nguồn vốn trái phiếu Chính phủ".

Theo các tổ chức tín dụng trên địa bàn thành phố, đối với phát triển nông nghiệp, nông thôn, cần phải chú trọng đầu tư có trọng tâm, trọng điểm với cơ cấu đầu tư hợp lý. Chính sách tín dụng dành cho sản phẩm nông nghiệp chỉ đạt hiệu quả cao khi người dân có đầy đủ kỹ năng để sản xuất, mang lại hiệu quả cao nhất. Muốn làm được điều này, vai trò của Nhà nước, các sở, ngành địa phương và doanh nghiệp là rất quan trọng trong định hướng sản xuất cho nông dân, hỗ trợ tìm kiếm đầu ra cho nông sản trên cơ sở liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp, hình thành mối liên kết "4 nhà". Ông Hà Hồng Ngọc, Giám đốc NHNN Việt Nam, Chi nhánh TP Cần Thơ, kiến nghị: "Song song với việc đầu tư từ ngân sách, NHNN Trung ương có thể chủ trì tìm nguồn vốn ủy thác từ các định chế tài chính quốc tế với giá rẻ, sau đó phân bổ hạn mức ủy thác này cho các NHTM trong nước để triển khai cho vay lại trong lĩnh vực nông nghiệp".

Mới đây, tại buổi làm việc của Đoàn công tác Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam với TP Cần Thơ về tình hình thực hiện Nghị quyết 26, đồng chí Trần Thanh Mẫn, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Cần Thơ, khẳng định: "Từ năm 2008, Thành ủy, UBND thành phố đề ra mục tiêu, giải pháp về phát triển "tam nông"; quan tâm sâu sát đến quá trình xây dựng các xã nông thôn mới, không ngừng làm thay đổi diện mạo nông thôn. Với vị thế là thành phố đô thị loại I trực thuộc Trung ương, nhưng Cần Thơ vẫn còn mang dáng dấp nông nghiệp, khả năng huy động các nguồn lực đầu tư hạ tầng cho khu vực này vẫn còn hạn chế. Vì thế, thành phố mong muốn được Chính phủ hỗ trợ các cơ chế chính sách đặc thù nhằm kêu gọi đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn".

Phát biểu tại buổi làm việc, Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình yêu cầu các tổ chức tín dụng trên địa bàn TP Cần Thơ tiếp tục quan tâm đến các chính sách tín dụng đầu tư cho nông nghiệp, nhất là đầu tư cơ giới hóa nông nghiệp, giảm tổn thất sau thu hoạch, tạo điều kiện thuận lợi cho nông dân tiếp cận vốn đầu tư vào sản xuất. Với khả năng huy động vốn tại chỗ của các tổ chức tín dụng khu vực ĐBSCL nói chung và TP Cần Thơ nói riêng chỉ dao động trong khoảng 40-70% nhu cầu cho vay, NHNN cam kết sẽ đảm bảo điều chuyển vốn cho khu vực này để đáp ứng yêu cầu đầu tư, nhất là đầu tư cho lĩnh vực nông nghiệp.

Bài, ảnh: MINH HUYỀN