Ngày 14/10 tới, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh sẽ trang trọng tổ chức Lễ truy điệu cho hơn 700 liệt sĩ được quy tập tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng và an táng ở Nghĩa trang Liệt sĩ Thành phố. Đây là dấu mốc ý nghĩa trong hành trình tri ân các anh hùng liệt sĩ, đồng thời tiếp tục khẳng định quyết tâm tìm kiếm, xác minh danh tính và đưa các liệt sĩ trở về với gia đình, đồng đội trong khuôn khổ Chiến dịch 500 ngày đêm.

Vượt qua những khắc nghiệt của thời tiết, các chiến sĩ đội K74 đẩy nhanh tiến độ tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại khu B, công viên Lê Thị Riêng, ngày 1/10.

Khởi đầu cho hành trình mới

Kết quả tìm kiếm, quy tập bước đầu hơn 700 hài cốt liệt sĩ tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng là minh chứng cho thấy các cơ quan chức năng và Thành phố Hồ Chí Minh đã lựa chọn đúng, trúng trọng tâm đột phá khi triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Tuy nhiên, đằng sau những bộ hài cốt, di vật gỉ sét vừa được cất bốc lên từ lòng đất vẫn còn một hành trình đầy gian nan, thử thách đối với các lực lượng chức năng.

Khu vực Nghĩa trang Đô Thành xưa kia cho đến khi trở thành Công viên Lê Thị Riêng ngày nay đã trải qua nhiều lần quy hoạch, cải tạo hạ tầng, địa hình nơi đây đã thay đổi hoàn toàn. Lớp đất đá bị xáo trộn, các hài cốt liệt sĩ được tìm thấy hầu như không có thông tin xác định danh tính mà phải phụ thuộc hoàn toàn vào công tác xác định giám định ADN.

Do nằm sâu dưới lòng đất ẩm ướt hàng chục năm, các bộ hài cốt đều đã bị phân hủy nặng, xương mục rỗng, nhiều mẫu sinh phẩm không còn nguyên vẹn. Đặc biệt, khó khăn nhất là phân định những phần hài cốt nằm trong các ngôi mộ tập thể, nơi xương của nhiều anh hùng đã hòa lẫn vào nhau.

Bác sĩ Trần Văn Bản, người cựu chiến binh, tình nguyện viên tâm huyết của đội K74 và là người trực tiếp tham gia công tác xử lý di cốt, lấy mẫu sinh phẩm để xác định danh tính hài cốt liệt sĩ cho biết, nỗi lo lắng nhất là làm sao lấy được mẫu sinh phẩm mà mẫu đó phải đủ điều kiện để xét nghiệm xác minh danh tính liệt sĩ.

“Mẫu đủ điều kiện xét nghiệm ADN không đơn giản. Nhiều khi lấy lên được xương cốt hay răng của các anh nhưng đã đen mủn, hóa thổ một phần chưa chắc đã xác minh được qua phương pháp xét nghiệm ADN. Vì thế, mỗi khi lọc được những chiếc răng mà chân răng chưa bị hóa đen, anh em mừng lắm vì khả năng thành công sẽ rất cao. Thật may mắn, tỷ lệ lấy mẫu sinh phẩm tại Công viên Lê Thị Riêng đạt rất cao. Đó cũng là niềm vui lớn của những người làm nhiệm vụ tại đây ”, bác sĩ Trần Văn Bản chia sẻ.

Chung niềm xúc động, bác sĩ Vương Gia Bảo, Trung tâm Pháp y Thành phố Hồ Chí Minh, thành viên tổ lấy mẫu sinh phẩm tại Công viên Lê Thị Riêng cho rằng, những mẫu sinh phẩm được tìm thấy tại Công viên Lê Thị Riêng không đơn thuần là các mẫu vật phục vụ chuyên môn xét nghiệm. Mỗi mẫu răng, mẫu xương có thể là một phần của câu chuyện lịch sử, là chiếc chìa khóa cuối cùng mở ra cánh cửa của hy vọng đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với gia đình, người thân sau hơn nửa thế kỷ mong chờ.

Trực tiếp kiểm tra và chỉ đạo các lực lượng làm nhiệm vụ tại Công viên Lê Thị Riêng, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh: Công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ chính trị quan trọng, là đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa" và trách nhiệm, tình cảm của thế hệ hôm nay. Sứ mệnh này vẫn tiếp tục được triển khai cho đến khi quy tập đầy đủ hài cốt các liệt sĩ.

Đối với nhiều gia đình, chiến tranh chưa thực sự lùi xa khi họ vẫn ngày đêm ngóng trông tin tức người thân. Bằng mọi giá, chúng ta phải nỗ lực, quyết tâm cao nhất để đưa các anh hùng liệt sĩ về với gia đình, với quê hương.

Sự chỉ đạo quyết liệt từ Trung ương cùng sự phối hợp đồng bộ giữa các lực lượng chức năng Trung ương và Thành phố Hồ Chí Minh đang tạo nên sức mạnh tổng hợp, tạo niềm tin và hy vọng đưa Chiến dịch 500 ngày đêm tại Thành phố Hồ Chí Minh thành công trọn vẹn. Năm tháng có thể lùi xa nhưng những chiến công và sự hy sinh thầm lặng của các anh hùng liệt sĩ vẫn luôn khắc sâu trong tâm khảm của các thế hệ người dân Việt Nam.

Những gì đã qua tại Công viên Lê Thị Riêng cho thấy, Chiến dịch 500 ngày đêm không đơn thuần là một mốc thời gian hay một đợt cao điểm. Đó là quyết tâm, nỗ lực của cả hệ thống chính trị, các cơ quan, đơn vị và toàn thể nhân dân Thành phố trong từng quá trình triển khai công tác tìm kiếm, quy tập và xác minh danh tính hài cốt liệt sĩ. Quyết tâm chính trị của Thành phố được thể hiện bằng hành động cùng sự bao bọc, ủng hộ nghĩa tình của người dân Thành phố đã góp phần đưa hơn 700 anh hùng liệt sĩ trở về, mở ra chặng đường tri ân sâu sắc và bền bỉ, đầy tính nhân văn trong thời đại mới.

Giá trị lịch sử trong thời đại mới

Việc Thành phố Hồ Chí Minh tập trung toàn lực để tìm kiếm, quy tập và trang trọng tổ chức Lễ truy điệu cho các anh hùng liệt sĩ không đơn thuần là một nhiệm vụ hành chính mà là sự cụ thể hóa sinh động nhất đạo lý ngàn đời của dân tộc. Mỗi bộ hài cốt được tìm thấy, mỗi di vật nằm lại trong lòng đất Chí Hòa năm xưa là một "chứng nhân lịch sử" lặng lẽ nhưng có sức lay động mạnh mẽ. Chúng nhắc nhở thế hệ hôm nay về giá trị của hòa bình, về những máu xương mà các thế hệ cha anh đã ngã xuống để Thành phố mang tên Bác có được tầm vóc, sự phát triển phồn vinh như ngày nay.

Trong chuyến thăm, động viên lực lượng làm nhiệm vụ tại Công viên Lê Thị Riêng ngày 17/7, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã khẳng định: Trong từng thành quả của hôm nay luôn có sự hiện diện lặng thầm của những người đã ngã xuống. Các anh, các chị không chỉ hóa thân vào lòng đất mà còn hóa thân vào nền hòa bình, vào sự thống nhất, vào sự phát triển, thịnh vượng, vào niềm tin và tương lai của đất nước.

Lịch sử được viết bằng sự hy sinh, bằng những chiến công và lịch sử rạng rỡ hơn khi được gìn giữ bằng lòng biết ơn, sự tri ân của các thế hệ hôm nay và mai sau. Tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính các liệt sĩ là trách nhiệm thiêng liêng trước Tổ quốc, trước nhân dân; là lương tri, nguyện vọng của mỗi người Việt Nam.

Sức lan tỏa từ ngọn lửa tri ân ấy đã chạm đến trái tim của những người trẻ tuổi, biến sự biết ơn thành những hành động cống hiến cụ thể. Tham gia cùng các lực lượng làm nhiệm vụ tại Công viên Lê Thị Riêng, nữ tình nguyện viên trẻ Nguyễn Ngọc Hải Anh (23 tuổi, ngụ quận Tân Bình) vừa tốt nghiệp chuyên ngành Pháp y nhân chủng tại Đại học Toronto (Canada) bộc bạch một cách giản dị: “Em không thấy vất vả mà thấy thời gian có ý nghĩa khi được cống hiến sức trẻ và kiến thức đã học cho quê hương. Em rất vui khi đơn đăng ký tình nguyện của mình được chấp thuận và cha mẹ em cũng chung niềm vui ấy. Em sẵn sàng đồng hành cùng mọi người ở đây nếu công việc vẫn cần và còn thời gian”.

Cảm xúc lắng đọng sau khi viếng hương hồn các anh hùng liệt sĩ, cô giáo Nguyễn Sơn Trà, giáo viên tiếng Anh, Trường Trung học Cơ sở Tân Bình, phường Tân Bình chia sẻ, tận mắt chứng kiến hài cốt các liệt sĩ được đưa lên sau nhiều năm nằm sâu trong lòng đất, em càng cảm nhận sâu sắc giá trị đắt giá của hòa bình. Là một người trẻ, em tự hứa sẽ cố gắng hoàn thành tốt công việc dạy học, tích cực tham gia các hoạt động cống hiến cho xã hội để phần nào đáp lại sự hy sinh vô bờ bến của thế hệ đi trước.

Ngày 14/10, lễ an táng sẽ diễn ra trang trọng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Thành phố Hồ Chí Minh. Hơn 700 anh hùng liệt sĩ sau hơn nửa thế kỷ nằm trong lòng đất Chí Hòa sẽ được trở về trong vòng tay ấm áp của đồng bào, đồng chí, được khói hương phụng thờ chu đáo. Dù phần lớn hài cốt liệt sĩ chưa xác định được tên tuổi, quê quán nhưng cũng từ đây, dù quê quán ở đâu, Thành phố Hồ Chí Minh sẽ là mảnh đất lành cho hương hồn các liệt sĩ yên nghỉ trước khi trở về với gia đình.

Cùng chung tâm trạng của hàng trăm cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang, người dân Thành phố tham gia phục vụ Lễ truy điệu và an táng các liệt sĩ, bạn Huỳnh Ngọc Như Anh, sinh viên năm thứ nhất, Học viện Cán bộ Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, tuy có chút căng thẳng vì tính trang nghiêm của buổi lễ nhưng em không thấy mệt mà tự hào vì được tham gia vào một công việc ý nghĩa thể hiện sự kính trọng và biết ơn các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh.

Các chiến sĩ đội K74 vận chuyển hài cốt các liệt sĩ được tìm thấy tại khu B về nơi lấy mẫu và quy tập hài cốt liệt sĩ, ngày 1/10.

Khi đến đây và tham gia chuẩn bị phục vụ buổi lễ, em rất xúc động trước hàng trăm hài cốt liệt sĩ được phủ quốc kỳ xếp hàng ngay ngắn. Sự hy sinh anh dũng của các chú, các bác ngay khi còn rất trẻ đã mang lại cuộc sống bình yên hôm nay. Dù gia đình không có ai là quân nhân nhưng em mong muốn sau khi tốt nghiệp có thể được tham gia vào lực lượng vũ trang để đi tiếp con đường của các anh hùng liệt sĩ, góp sức mình cống hiến cho đất nước, bạn Huỳnh Ngọc Như Anh chia sẻ.

Tình cảm, việc làm của những người trẻ, thế hệ tương lai của Thành phố là minh chứng sống động của truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” kết nối quá khứ với tương lai trên mảnh đất đô thị hiện đại hôm nay. Những việc làm hôm nay của các bạn trẻ, dù nhỏ bé nhưng thể hiện tấm lòng tri ân với lịch sử, các thế hệ cha ông đi trước đã được biến thành hành động cụ thể, thể hiện trách nhiệm và lẽ sống của hiện tại với sự hy sinh của các anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống vì sự độc lập, tự do của dân tộc.

Tình cảm, sự quyết tâm của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh trong Chiến dịch 500 ngày đêm đã được ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh, Trưởng Ban Chỉ đạo Thành phố khẳng định: Thành phố Hồ Chí Minh luôn xác định công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, thể hiện trách nhiệm, tình cảm, đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” đối với các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

“Lễ truy điệu và an táng không phải là điểm kết thúc. Trách nhiệm của chúng ta còn tiếp tục cho đến khi những thông tin có thể xác minh tiếp tục được làm rõ, góp phần xác định danh tính, quê quán cho các anh hùng liệt sĩ”, lãnh đạo Ban Chỉ đạo Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh.

Hành trình tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ có thể còn dài, những thử thách phía trước vẫn còn nhiều. Tuy nhiên, với quyết tâm cao và tình cảm thiêng liêng dành cho các anh hùng liệt sĩ, Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục nỗ lực thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm, đưa các anh trở về với gia đình, đồng đội. Đó cũng là hành trình viết tiếp câu chuyện nghĩa tình của Thành phố mang tên Bác, nơi truyền thống thủy chung, lòng biết ơn và tình yêu thương luôn là điểm tựa để mỗi người dân chung tay đón các anh hùng liệt sĩ trở về trong vòng tay gia đình, quê hương.

Xuân Khu (TTXVN)