Trên địa bàn TP Cần Thơ từ trước đến giờ chưa có dự án đầu tư xây dựng nào chuẩn bị chu đáo cho công tác tuyên truyền quảng bá như Dự án Nâng cấp đô thị (NCĐT) TP Cần Thơ. Có thể nói, đây là “chìa khóa” để thành công của dự án này...

Người trong cuộc hiểu được dự án

Hiện nay, cả nước có 5 dự án NCĐT đang triển khai ở TP Nam Định, TP Hải Phòng, TP Hồ Chí Minh, TP Cần Thơ và tiểu dự án Bộ Xây dựng (quản lý). Trong đó, giai đoạn I dự án NCĐT ở TP Cần Thơ được xếp loại tốt nhất so với 4 dự án còn lại. Dự án triển khai trên 2 phường An Cư và An Hội, quận Ninh Kiều đã mang lại hiệu quả thiết thực, nơi dự án đi qua đã góp phần cải thiện đời sống dân cư, cải thiện môi trường, tạo vẻ mỹ quan đô thị. Chỉ trong thời gian hơn 3 năm, 66 con hẻm đã được đầu tư nâng cấp hoàn tất.

Ông Lê Văn Tiễn, Giám đốc Ban quản lý Dự án NCĐT TP Cần Thơ, khẳng định: “Nói một cách nôm na, ngay từ đầu chúng tôi đã đi gõ cửa từng nhà để giải thích về mục tiêu, lợi ích của dự án, người dân được gì, mất gì, được đền bù, tái định cư ở đâu... Từ đó, người dân nắm bắt những thông tin chính xác để cùng thực hiện. Ngân hàng thế giới (WB) cũng muốn biết chính xác về những thông tin phản hồi từ phía người dân, nếu người dân không đồng tình ủng hộ, thì WB sẽ không viện trợ để thực hiện dự án...”. Chính vì vậy, Dự án NCĐT giai đoạn I xác định tuyên truyền quảng bá là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu để triển khai các giai đoạn tiếp theo của dự án. Chủ đầu tư đã đấu thầu thuê tư vấn độc lập (Công ty tư vấn độc lập ISM) để tiến hành công tác tuyên truyền và quảng bá thông tin về dự án đến cộng đồng và chính quyền địa phương xuyên suốt 18 tháng (từ tháng 10-2005) đến từng địa bàn.

Nhiều con hẻm ở phường An Cư, quận Ninh Kiều sau khi nâng cấp mở rộng trong khuôn khổ Dự án NCĐT TP Cần Thơ giai đoạn I đã trở nên khang trang.

Bước đầu tiên của công tác này là khảo sát nhu cầu thông tin của người dân qua mẫu được quy định chung với những nội dung như: cảm nhận của dân về lợi ích của dự án, mức độ nhận biết, sự tham gia đóng góp của người dân... Sau đó, phát tờ rơi đưa những thông tin cụ thể, chính xác, phù hợp tất cả các đối tượng dân cư (ai cũng hiểu được) ở những nơi dự án đi qua. Tuyên truyền qua áp phích cũng được triển khai đồng bộ; qua các cuộc họp tổ dân phố (trên 50 cuộc); trên các phương tiện báo, đài, làm phim tư liệu... Theo thống kê của đơn vị tư vấn, qua các hình thức tuyên truyền đã có gần 80% người dân trong vùng dự án nắm bắt chính xác thông tin dự án về: chính sách đền bù tái định cư, giải phóng mặt bằng, các lợi ích chung của dự án và các hạng mục công việc của dự án. Ông Ngô Đình Dũng, Giám đốc Công ty tư vấn độc lập ISM, cho biết: “Mục tiêu của chúng tôi là 100% cộng đồng dân cư trong vùng dự án đều được nắm bắt chính xác tất cả các thông tin về dự án. Do đó, trong giai đoạn II, chúng tôi tăng cường hơn nữa để làm sao đáp ứng được nhu cầu thông tin của mọi người dân...”. Còn ông Nguyễn Thanh Vững, Phó Chủ tịch UBND quận Ninh Kiều, khẳng định: “Công tác tuyên truyền quảng bá cần được nhân rộng ra nhiều dự án khác, bởi qua thực tế công tác này gần như quyết định thành công của dự án NCĐT TP Cần Thơ thời gian qua...”.

Tiếp tục phát huy giai đoạn II

Có thể nói, lợi ích mang lại của Dự án NCĐT giai đoạn I đã được khẳng định. Giai đoạn II của dự án này cũng không nằm ngoài mục đích ấy. Mục tiêu của dự án góp phần cải thiện điều kiện sống và môi trường của cộng đồng dân cư thu nhập thấp; nâng cấp hạ tầng kỹ thuật, từng bước chỉnh trang diện mạo đô thị TP Cần Thơ; tín dụng cho hộ nghèo vay vốn để cải tạo nhà ở và tiếp cận các dịch vụ thiết yếu như điện, nước... Nói về công tác tuyên truyền quảng bá cho giai đoạn II, ông Huỳnh Quang Trinh, hẻm 147, đường Cách Mạng Tháng Tám, phường An Hòa, chia sẻ: “Khu vực tôi ở đường sá thấp nên không những trời mưa bị ngập, mà đôi khi ngay cả mùa nắng cũng bị ngập nếu đường cống thoát nước bị tắc nghẽn. Bà con xung quanh mong mỏi dự án sớm triển khai để cải thiện được môi trường sinh hoạt. Nếu làm tốt công tác tuyên truyền vận động, công tác đền bù giải tỏa cũng không phải là nan giải...”.

Theo thống kê của đơn vị tư vấn, khi triển khai giai đoạn II Dự án NCĐT sẽ có trên 4.000 hộ dân bị ảnh hưởng, trong đó hơn 800 hộ được tái định cư (do giải tỏa trắng), nhưng cơ sở hạ tầng kỹ thuật sau khi hoàn tất đầu tư sẽ mang lại cho khoảng 10.000 hộ dân trực tiếp hưởng thụ... Để đầu tư cho toàn bộ các công trình nêu trên của Dự án NCĐT giai đoạn II cần khoản kinh phí trên 31 triệu USD (chưa tính trượt giá). Tuy nhiên, theo tính toán của các nhà tư vấn, chi phí xây lắp của dự án chỉ vào khoảng 17 triệu USD (chưa tính trượt giá) và cần chi phí tương đương để đền bù giải tỏa và tái định cư. Tính ra, để chi được một đồng đầu tư xây dựng thì cần phải có tương đương một đồng chi cho đền bù. Đây là điều kiện vô cùng khó khăn, bởi Ngân hàng thế giới (WB) chỉ tài trợ cho chi phí xây lắp, còn vốn đền bù giải tỏa là vốn đối ứng của địa phương. Trong khi đó, đối với TP Cần Thơ hiện nay, nhu cầu vốn để phát triển đầu tư xây dựng đang trở nên bức xúc. Do đó, số tiền trên 14 triệu USD là một thách thức đối với địa phương; mà vốn đối ứng và vốn tài trợ WB phải chi đồng thời, không có vốn đối ứng thì không thể triển khai thi công công trình. Chính vì vậy, chủ trương của UBND TP Cần Thơ trong giai đoạn II của dự án cần có sự tham gia tích cực của cộng đồng thì mới có thể triển khai nhanh, khả thi được. Vận động nhân dân các địa phương nơi triển khai dự án hiến đất, Nhà nước chỉ đền bù phần hoa màu, vật kiến trúc như một số thành phố khác (có dự án NCĐT) đang làm, thì mới có thể triển khai dự án nhanh và đúng kế hoạch...

Dự án NCĐT TP Cần Thơ giai đoạn II sẽ góp phần rất lớn làm cải thiện đời sống dân cư, cải thiện môi trường, mang lại vẻ mỹ quan đô thị nhiều khu dân cư. Sự đóng góp của người dân cho dự án này hoàn toàn chính đáng, không chỉ vì lợi ích trước mắt mà còn cho những thế hệ mai sau. Ông Lê Văn Tiễn, Giám đốc BQLDA NCĐT TP Cần Thơ, khẳng định: Đầu năm 2009 sẽ triển khai dự án giai đoạn II, nhưng nơi nào có mặt bằng trước sẽ thi công trước, nhằm động viên người dân hiến đất để xây dựng công trình, sớm phát huy lợi ích...

THIỆN KHIÊM

Giai đoạn II Dự án NCĐT TP Cần Thơ sẽ gồm: Dự án thành phần số 5 và 6 (nâng cấp hạ tầng 118 hẻm) và dự án hạ tầng cấp 1 và 2 (một số rạch). Ở dự án thành phần số 5 và 6, sẽ có 25 khu vực được nâng cấp gồm 118 hẻm, thuộc 11 phường trên 2 địa bàn quận Ninh Kiều và quận Bình Thủy với tổng chiều dài trên 30.000m. Gồm các phường: Cái Khế, An Hòa, Thới Bình, An Nghiệp, An Lạc, An Phú, Xuân Khánh, Hưng Lợi (quận Ninh Kiều); An Thới, Bình Thủy và Trà Nóc (quận Bình Thủy). Còn dự án đầu tư cơ sở hạ tầng cấp 1 và 2 (hợp phần 2, giai đoạn 2, DP2) sẽ đầu tư các công trình như sau: Rạch Bần nhánh 1, rạch Bần nhánh 2 và rạch Tham Tướng (phường An Phú và Xuân Khánh); rạch Cái Khế, Cầu Chùa và rạch Sơn (phường An Nghiệp, An Hòa và Thới Bình); rạch Kinh Cầu (phường Hưng Lợi), đường Nguyễn Văn Cừ, Cách Mạng Tháng Tám và rạch Hẻm 300...