Các thầy, cô làm Tổng phụ trách Đội được ví von là “kỹ sư tâm hồn”, chuyên thiết kế, tổ chức hoạt động giáo dục đạo đức, lối sống, tạo môi trường học tập và rèn luyện tốt cho đội viên, thiếu nhi. Bằng sự nhiệt huyết, các thầy, cô luôn giữ mãi lòng yêu nghề, không ngừng trau dồi, rèn luyện, sáng tạo để luôn là những người giỏi kỹ năng, nghiệp vụ, viết thêm những câu chuyện đẹp trong vườn hoa giáo dục măng non. Kỷ niệm 79 năm Ngày thành lập Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh (15/5/1941-15/5/2020), Báo Cần Thơ giới thiệu 3 gương giáo viên - Tổng phụ trách Đội tiêu biểu trong công tác Đội và phong trào thiếu nhi của thành phố.

Anh Phan Hoàng Để, giáo viên- Tổng phụ trách Đội Trường Tiểu học Trung Thạnh 1, huyện Cờ Đỏ, luôn tâm huyết với phong trào thiếu nhi. Ảnh do nhân vật cung cấp.

23 năm làm Tổng phụ trách Đội 

Tốt nghiệp ngành Sư phạm Tiểu học, Trường Cao đẳng sư phạm Cần Thơ (nay là Trường Cao đẳng Cần Thơ) năm 1996, anh Phan Hoàng Để tình nguyện về công tác tại Trường Tiểu học Trung Thạnh 1 (huyện Cờ Đỏ). 24 năm kể từ ngày ra trường, thì anh đã có 23 năm làm Tổng phụ trách Đội. Chính sự yêu nghề, tinh thần trách nhiệm trong công việc và với tấm lòng vì đàn em thân yêu, thời gian qua, anh đã phát động nhiều phong trào tạo sân chơi bổ ích cho thiếu nhi học tập, rèn luyện.

Nổi bật là các sân chơi trải nghiệm, khơi gợi sự sáng tạo, năng động của thiếu nhi, như: sân chơi Rung chuông vàng, thư viện thân thiện, thử tài siêu nhí, trò chơi dân gian, Câu lạc bộ Khoa học nhỏ tuổi. Các hoạt động đều sinh hoạt đều đặn hằng tuần vừa giúp các em trau dồi kiến thức, vừa rèn kỹ năng thực hành xã hội. Bên cạnh đó, anh còn có sáng kiến giáo dục đạo đức, lối sống và kỹ năng mềm cho thiếu nhi bằng những cách làm cụ thể, thiết thực. Vào các ngày lễ, kỷ niệm, các em được sinh hoạt chuyên đề về lịch sử dân tộc; tọa đàm, chia sẻ về giáo dục ứng xử văn hóa trong học sinh; tổ chức tập huấn kỹ năng phòng tránh tai nạn thương tích cho học sinh.

Do là trường ở vùng ngoại thành, đời sống người dân còn gặp nhiều khó khăn, vì vậy việc huy động học sinh tham gia hoạt động, phong trào thiếu nhi gặp nhiều khó khăn. Anh là người chủ động gặp gỡ, phân tích để phụ huynh nhận thấy ý nghĩa từ việc tham gia phong trào để động viên, ủng hộ con tích cực tham gia. Từ năm 2016 đến 2019, anh đã vận động hơn 100 triệu đồng hỗ trợ học sinh nghèo, các chương trình phục vụ nhu cầu vui chơi giải trí cho thiếu nhi. 

Với những thành tích trên, tháng 12-2019, anh vinh dự được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen vì đã có thành tích trong công tác giáo dục và đào tạo; nhiều năm liền được công nhận là giáo viên, Tổng phụ trách Đội giỏi cấp thành phố và khu vực ĐBSCL.

Chị Nguyễn Đặng Huyền Trân, giáo viên - Tổng phụ trách Đội Trường THCS Thới Long (quận Ô Môn) đã có nhiều sáng kiến giúp học sinh học tập, rèn luyện. Ảnh: Q. THÁI

“Cây sáng kiến” phong trào Đội

Từng tham gia công tác Đội từ khi còn học tiểu học, Nguyễn Đặng Huyền Trân, giáo viên - Tổng phụ trách Đội Trường THCS Thới Long (quận Ô Môn) không ngại nhận làm công việc này, dù bản thân tốt nghiệp ngành sư phạm Ngữ văn (Trường Cao đẳng Cần Thơ). Gần 10 năm làm “thủ lĩnh” Đội, chị được ví von là “cây sáng kiến” bởi nhiều mô hình sáng tạo giúp học sinh thi đua học tập, rèn luyện. Điển hình như phong trào “Chiến sĩ điểm 10” được phát động vào tháng 11 hằng năm. Theo đó, trong 2 hoặc 3 tuần, giáo viên dành điểm 10 cho những học sinh hoàn thành tốt các bài tập, bài kiểm tra được giao. Việc quy đổi “điểm 10” cũng khá sáng tạo, cụ thể đối với học sinh có học lực khá nếu đạt điểm 9 cũng được tính là “điểm 10”, tương tự học sinh học lực trung bình nếu đạt điểm 8 sẽ được tính là “điểm 10” trong thi đua. Những em đạt điểm 10 sẽ được trường khen thưởng và rút thăm trúng thưởng với quà tặng là các dụng cụ học tập và hấp dẫn nhất 1 giải đặc biệt là chuyến tham quan du lịch trong hoặc ngoài thành phố. Qua đó, tạo sự hăng hái, chủ động và thúc đẩy phong trào thi đua học tập trong học sinh.

Các cuộc thi về học thuật cũng được Liên đội phát động học sinh tham gia với số lượng và chất lượng khá cao. Tiêu biểu như cuộc thi viết thư quốc tế UPU, hơn 90% học sinh trường tham gia, trong đó năm 2018, trường có 1 học sinh đạt giải cây bút triển vọng cuộc thi viết thư quốc tế UPU lần 47; có 2 sản phẩm của học sinh đạt giải Nhì và Ba hội thi sáng tạo khoa học kỹ thuật và sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng TP Cần Thơ (năm học 2018-2019). Liên đội cũng đạt giải cao nhiều năm liền trong các hội thi nghi thức Đội cấp quận và thành phố.

Trong các phong trào, chị luôn lấy học sinh làm trung tâm nhằm phát huy sự chủ động, giúp học sinh rèn kỹ năng tự chủ, tự lập. Đơn cử như tiết sinh hoạt dưới cờ, tất cả các khâu từ hậu cần, nghi thức lễ, hoạt động tuyên truyền và vui chơi đều do học sinh đảm trách, giáo viên chỉ hỗ trợ, định hướng cho các em. Hay như mô hình vườn rau trải nghiệm, Liên đội tận dụng các khu đất trống để phát động học sinh trồng và chăm sóc rau, vừa gây quỹ vừa giúp các em biết trân quý giá trị lao động. Vào các dịp lễ, kỷ niệm, Liên đội còn tổ chức tham quan trải nghiệm cho học sinh ở các di tích văn hóa- lịch sử trên địa bàn thành phố, qua đó góp phần giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ. Với những thành tích trên, từ năm 2013 đến 2019, chị đều được Trung ương Đoàn tặng Bằng khen, trong đó năm 2018, chị được nhận Giải thưởng “Cánh én hồng” do Hội đồng Đội Trung ương trao tặng dành cho giáo viên, Tổng phụ trách Đội tiêu biểu.

Bén duyên với Đội

Chị Nguyễn Ngọc Bảo Vân - giáo viên, Tổng phụ trách Đội Trường Tiểu học Ngô Quyền (quận Ninh Kiều) đến với nghề từ tình yêu trẻ.Ảnh: Q. THÁI

Tốt nghiệp cử nhân Anh văn (Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP Hồ Chí Minh) nhưng Nguyễn Ngọc Bảo Vân lại có cơ duyên làm giáo viên, Tổng phụ trách Đội. Từng có thời gian công tác Đoàn ở Trường Trung cấp Bách Nghệ Cần Thơ (2011 đến 2015), nhưng với tình yêu trẻ, chị xin làm giáo viên, Tổng phụ trách Đội tại Trường Tiểu học Cái Khế 3 (2015-2019); từ tháng 12-2019 đến nay, chị được phân công làm Tổng phụ trách Đội Trường Tiểu học Ngô Quyền (quận Ninh Kiều). Chị Vân chia sẻ, việc tiếp xúc, quản trò cho trẻ là công việc mới mẻ với chị. Đó cũng là lý do, mỗi năm chị đều sắp xếp thời gian tham gia nhiều lớp tập huấn nghiệp vụ, kỹ năng công tác Đội để trau dồi kiến thức, kỹ năng và học hỏi một số mô hình hay của đồng nghiệp. Ham học hỏi, cầu thị và trên hết là tấm lòng vì đàn em thân yêu, chị đã xây dựng nhiều mô hình thiết thực giúp học sinh học tập và rèn luyện.

Ở môi trường đô thị, đa số học sinh còn ít có điều kiện gần gũi thiên nhiên, chị phát động học sinh cùng tham gia xây dựng mô hình “Góc sân trải nghiệm”, theo đó học sinh tham gia trồng, chăm sóc cây xanh, thực hiện các công trình măng non; kết hợp tuyên truyền, giáo dục cho trẻ hiểu thêm điều kiện sinh trưởng, đặc điểm từng loai cây, hoa kiểng. Hay việc kêu gọi học sinh tận dụng vật liệu tái chế để làm thư viện ngoài trời, trang trí các tiểu cảnh trong sân trường, qua đó giáo dục cho học sinh biết phân loại rác thải, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường. Hoạt động giáo dục trải nghiệm cũng được Liên đội đẩy mạnh, tạo sự hấp dẫn cho học sinh. Tiêu biểu như: Ngày hội xuân quê tôi với hoạt động tập làm ông đồ, trò chơi dân gian hoặc chương trình “Tự tin tỏa sáng cùng bạn bè”, trẻ được tham gia trò chơi vận động, hoạt động đội, nhóm nhằm tự tin hơn trong giao tiếp ứng xử…

Với gần 2.000 học sinh, Liên đội đã sáng kiến tuyên truyền phòng, chống dịch COVID-19 cho học sinh qua chương trình phát thanh măng non, hệ thống áp phích hoặc trong các buổi sinh hoạt tại lớp. Các sân chơi học thuật được Liên đội phối hợp chặt chẽ với phụ huynh để vận động học sinh tham gia tại nhà. Điển hình cuộc thi viết về ước mơ của em do Hội đồng Đội Trung ương phát động, Liên đội đã thu về hơn 200 bài dự thi; cuộc thi viết thư quốc tế UPU thu về 424 bài dự thi. Trong thời gian nghỉ do dịch COVID-19, Liên đội cũng phát động học sinh tham gia cuộc thi sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng bằng cách tạo ra những sản phẩm sáng tạo dưới sự hướng dẫn của phụ huynh và giáo viên. Với những thành tích trên, chị Vân đã nhận nhiều Bằng khen của Trung ương Đoàn, Thành đoàn và đạt giải cao trong kỳ thi giáo viên, Tổng phụ trách Đội giỏi cấp quận.

QUỐC THÁI