HẠNH NGUYÊN (Theo AP, Reuters)

Thủ tướng Ý Giorgia Meloni ngày 23-7 đã kêu gọi thiết lập các mối quan hệ mới, bình đẳng hơn giữa châu Âu và những quốc gia xuất xứ của người di cư khi bà triệu tập Hội nghị thượng đỉnh tại thủ đô Rome nhằm tìm giải pháp kiềm chế dòng người di cư trái phép đổ vào lục địa già.

Thủ tướng Ý Meloni đón tiếp Tổng thống Mauritania Mohamed Ould Ghazouani tới dự hội nghị hôm 23-7. Ảnh: EPA

Hội nghị là sáng kiến của Thủ tướng Meloni nhằm đưa Ý trở thành quốc gia đi đầu trong việc giải quyết các vấn đề đang ảnh hưởng tới các nước Địa Trung Hải, mà nổi cộm là di cư. Phát biểu khai mạc hội nghị, bà Meloni cho rằng thái độ kiêu căng của phương Tây đã cản đường những nỗ lực tìm kiếm giải pháp cho vấn đề di cư. Theo đó, nhà lãnh đạo Ý đề xuất 4 điểm chính cho sự hợp tác trong tương lai, gồm chống các tổ chức tội phạm buôn người di cư, quản lý tốt hơn dòng người di cư, hỗ trợ người tị nạn và giúp đỡ các quốc gia xuất xứ của người di cư. Theo bà, nếu dòng người di cư được kiểm soát tốt hơn, điều này sẽ tăng khả năng cho di cư hợp pháp.

Bên cạnh cam kết trấn áp các nhóm buôn người, liên minh mới được thành lập tại hội nghị cũng sẽ đẩy mạnh hợp tác trong các lĩnh vực như năng lượng tái tạo để chống biến đổi khí hậu và cải thiện triển vọng của các nước nghèo. Hơn 20 nước ở Địa Trung Hải, Trung Đông và châu Phi tham gia sự kiện đã nhất trí lập quỹ hỗ trợ cho các dự án phát triển trong “Tiến trình Rome”, kéo dài trong nhiều năm. Tại cuộc họp báo sau đó, Thủ tướng Meloni cho biết các bên tham gia đã hoan nghênh cách tiếp cận của hội nghị và lưu ý Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đã cam kết tài trợ 100 triệu euro nhằm giúp cải thiện điều kiện ở các quốc gia, nơi sự nghèo đói và thiếu các dịch vụ đang khiến người dân rời khỏi đất nước. Bước đi tiếp theo sẽ là tổ chức hội nghị các nhà tài trợ.

Hội nghị trên diễn ra một tuần sau khi Liên minh châu Âu (EU) và Tunisia (điểm xuất phát chính đối với người di cư từ châu Phi) ký bản ghi nhớ về “quan hệ đối tác chiến lược và toàn diện”, trong đó Brussels sẽ cung cấp 105 triệu euro cho Tunis để hỗ trợ các biện pháp ngăn ngừa hoạt động di cư bất hợp pháp.

Những người di cư đã trả hàng ngàn USD cho các đối tượng buôn người để tổ chức chuyến đi vượt qua các sa mạc ở châu Phi đầy rủi ro. Trên đường đi, nhiều người di cư được cho là đã bị tra tấn, lạm dụng.

Mỗi năm có hàng ngàn người chết đuối trong nỗ lực vượt biển tới châu Âu trên những con tàu mong manh. Trong năm nay, hơn 1.900 người đã thiệt mạng hoặc mất tích ở Địa Trung Hải, nâng tổng số nạn nhân xấu số lên gần 27.700 kể từ năm 2014, theo Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM). Ngoài ra còn có 483 người chết hoặc mất tích tại châu Phi trong năm nay. Kể từ đầu năm 2023, số người di cư đến Ý đã lên tới 83.000, tăng mạnh so với 34.000 người trong giai đoạn cùng kỳ năm ngoái.

Thủ tướng Meloni cho rằng Chính phủ Ý đã mở lòng đón nhận thêm nhiều người thông qua những con đường hợp pháp giữa lúc “châu Âu và Ý cần người nhập cư”. Do dân số đang giảm và già, Ý muốn có thêm người lao động để hỗ trợ nền kinh tế lớn thứ ba EU. Hồi đầu tháng, nước này cam kết sẽ cấp mới 452.000 visa lao động cho những công dân ngoài EU trong giai đoạn 2023-2025, nâng số lượng giấy phép được cấp mỗi năm lên 165.000 vào năm 2025. Hồi năm 2019, trước khi đại dịch COVID-19 bùng phát, Ý chỉ cấp 30.850 visa.