Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 2-4 ký sắc lệnh hành pháp áp thuế 100% đối với một số loại dược phẩm nhập khẩu vào nước này. Ông Trump cho rằng các mặt hàng này được đưa vào Mỹ "với số lượng và trong những hoàn cảnh có thể gây tổn hại tới an ninh quốc gia”.

Tổng thống Trump xuất hiện trên truyền hình Mỹ sau khi ký sắc lệnh tăng mạnh thuế nhập khẩu dược phẩm. Ảnh: Fox News

Tổng thống Trump lưu ý các nhà sản xuất thuốc có bằng sáng chế nước ngoài phải ký thỏa thuận với Chính phủ Mỹ để giảm giá thuốc kê đơn và cam kết chuyển hoạt động sản xuất sang nước này.

Họ bắt buộc thực hiện cả hai điều đó để tránh hoàn toàn thuế quan. Nếu chỉ chuyển một phần sản xuất sang Mỹ, họ sẽ chịu thuế nhập khẩu 20%. Những công ty không thực hiện cả hai sẽ phải chịu thuế 100%.

Sắc lệnh miễn áp thuế đối với các loại thuốc generic (được sản xuất thay thế biệt dược gốc sau khi hết hạn bằng sáng chế), thuốc sinh học tương tự (biosimilars, được sản xuất gần giống thuốc gốc) và các thành phần liên quan.

Ông Trump kỳ vọng chính sách này sẽ chấm dứt tình trạng bệnh nhân Mỹ phải chi trả tiền thuốc cao gấp 3 lần so với người dân các quốc gia thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD).

Trước đó, hồi tháng 5-2025, Tổng thống Trump cũng đã ký sắc lệnh hành pháp nhằm hạ giá thuốc, yêu cầu các công ty dược phẩm đưa ra mức giá thuốc kê đơn tương đương với giá tại các quốc gia phát triển khác.

Không chỉ đưa giá thuốc về mức tiệm cận với những nước giàu khác, việc sắc lệnh ngày 2-4 khuyến khích đầu tư, mở rộng sản xuất tại Mỹ cho thấy mục tiêu của ông Trump còn là kéo chuỗi sản xuất dược phẩm về trong nước, giảm phụ thuộc bên ngoài và tạo việc làm.

Thị trường khổng lồ

Mỹ hiện là thị trường then chốt đối với hầu hết các hãng dược hàng đầu thế giới. Nhiều tập đoàn châu Âu phụ thuộc lớn vào thị trường Mỹ với một nửa trong số 10 hãng dược lớn nhất châu Âu có phần lớn doanh thu tại Mỹ.

Trong 10 công ty dược sinh học lớn nhất thuộc chỉ số y tế Stoxx 600, có 5 doanh nghiệp phụ thuộc chủ yếu vào thị trường Mỹ, gồm Roche, Novo Nordisk, GSK, Argenx và UCB.

Hãng dược nổi tiếng AstraZeneca cũng tạo ra 42% doanh thu từ Mỹ và đặt mục tiêu tiếp tục nâng tỷ trọng này, hướng tới doanh thu 80 tỉ USD vào năm 2030.

Theo chính quyền ông Trump, Mỹ chỉ chiếm 4% dân số thế giới nhưng lại chi trả khoảng 75% lợi nhuận toàn cầu của ngành dược phẩm,.

Chính vì thị trường Mỹ quan trọng như vậy nên các đại gia dược phẩm không còn con đường nào khác là phải nhượng bộ để duy trì sự hiện diện tại đây. Đến nay đã có ít nhất 14 trong số 17 tập đoàn dược lớn nhất thế giới đồng ý giảm mạnh giá thuốc tại Mỹ.

Ngành dược thế giới chao đảo

Từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng đầu năm ngoái, ngành dược thế giới biến động mạnh với hàng trăm tỉ USD cam kết đầu tư, mở rộng sản xuất tại Mỹ. Các công ty dược nội địa như Merck, Johnson & Johnson và Eli Lilly cam kết đầu tư thêm lần lượt 70 tỉ USD, 55 tỉ USD và 27 tỉ USD trong 5 năm tới.

Trong khi đó bên kia bờ Đại Tây Dương, Roche (Thụy Sĩ) công bố kế hoạch đầu tư 50 tỉ USD vào xứ cờ hoa; AstraZeneca (Anh) hứa rót 50 tỉ USD còn con số của hãng đồng hương GSK là ít nhất 30 tỉ USD.

QUỐC KHÁNH (Tổng hợp)