Một năm khép lại, văn đàn thế giới có nhiều biến động - nổi lên là cuộc chia tay của những tác phẩm nhiều tập đang ăn khách nhất cùng với sự ra đi của nhiều cây bút tên tuổi lớn, các giải thưởng văn học danh giá nhất cũng có nhiều bất ngờ…

Áp phích truyện “Harry Potter and the Deathly Hallows”. Ảnh: smh.com.au

Gây xôn xao nhất trên văn đàn thế giới năm qua là khi nữ nhà văn Anh J.K. Rowling đã cho biết tập mang tên “Harry Potter and the Deathly Hallows” – là tập cuối cùng bộ truyện về cậu bé phù thủy Harry Potter. Những tin đồn rộ lên về số phận của những nhân vật phải “hy sinh” trong tập cuối cùng này. Tập truyện cuối cùng ra mắt ngày 21-7-2007 đã tiêu thụ hơn 300 triệu bản sách, cùng với những bộ phim chuyển thể từ truyện Harry Potter có doanh thu hàng trăm triệu USD, khiến lời chia tay của độc giả với loạt truyện Harry Potter đầy tiếc nuối. Bộ truyện tranh phù thủy Harry Potter đã gây “sốt” trong trẻ con và cả thế giới người lớn kể từ năm 1997 tới nay. Nữ văn sĩ J.K. Rowling tâm sự: “Tôi cảm thấy mình đang mất đi một thứ gì quý giá. Tôi đã dành rất nhiều tâm huyết và tình cảm cho bộ truyện này. Đó là tập truyện giúp tôi nhìn lại 17 năm của cuộc đời tôi với bao điều đáng nhớ. Có lẽ, tôi phải để tang cho Harry Potter để vơi bớt đi nỗi buồn”.

Kế đến là Nathan Zuckerman, nhân vật nhà văn nổi tiếng trong những tiểu thuyết của Philip Roth, xuất hiện lần cuối cùng trong tác phẩm “Exit Ghost” ấn hành hồi tháng 10-2007. “The Ghost Writer” – tiểu thuyết đầu tiên trong loạt gồm 9 tác phẩm mà Nathan Zuckerman là nhân vật trung tâm – ra đời cách đây 28 năm. “The Ghost Writer” khắc họa chân dung một nhà văn trẻ, trong khi “Exit Ghost” khép lại với chân dung một người nghệ sĩ lúc về già luôn ám ảnh bởi dòng chảy thời gian và tư tưởng bi quan về năng lực sáng tạo ngày một mất mát đi của mình. Qua 28 năm, 9 tập sách và khoảng 2.500 trang giấy, câu chuyện về một tiểu thuyết gia vướng víu quanh chuyện gia đình, phụ nữ... những chiêm nghiệm về độ chênh giữa trải nghiệm cuộc sống của Nathan Zuckerman - phân thân của tác giả.

Nhà văn trinh thám Ian Rankin cũng nói lời chia tay với thanh tra John Rebus – một nhân vật nổi tiếng trong 17 tiểu thuyết của Ian Rankin. Nhân vật Thanh tra John Rebus chính thức rời khỏi lực lượng cảnh sát từ tiểu thuyết “Exit Music”. Tuy nhiên, Ian Rankin tuyên bố sẽ không hoàn toàn chặn hết mọi lối trở lại của John Rebus nếu bạn đọc có yêu cầu.

Ngoài sự chia tay của các nhân vật trong các tác phẩm, năm qua, văn đàn thế giới cũng nuối tiếc đưa tiễn hàng loạt những cây bút tên tuổi lớn: nhà văn Norman Mailer qua đời vào ngày 10-10-2007, sau cái chết của văn tài Kurt Vonnegut nửa năm; cây bút truyện ngắn kiêm nhà hoạt động xã hội Mỹ Grace Paley mất ngày 22-8-2007; nhà văn Jane Rule ra đi vĩnh viễn ngày 22-11-2007. Tác phẩm của Norman Mailer thể hiện ở 4 chủ đề lớn – chiến tranh, cái chết, tín ngưỡng và tình dục. Kurt Vonnegut là vĩ nhân của trào lưu phản văn hóa, của khả năng hài hước Mỹ trong những tiểu thuyết đa thanh và phức hợp. Còn Grace Paley thành công lớn khi trộn lẫn thứ ngôn ngữ bóng bẩy thượng lưu với những ngôn từ đường phố. Jane Rule là một trong những nhà văn đầu tiên viết tiểu thuyết về giới đồng tính, là người đã sáng tác ra một thế giới, ở đó, phụ nữ có thể yêu nhau, tại thời điểm mà chuyện yêu người đồng giới còn bị coi là hành động vi phạm luật pháp.

Nhiều giải thưởng văn học danh giá trên văn đàn thế giới cũng được trao trong năm qua. Trong đó giải Nobel Văn học 2007 được trao cho tiểu thuyết gia người Anh Doris Lessing – tác giả của những trang viết giàu tính sử thi về trải nghiệm của nữ giới; hay Anne Enright đã đánh bại những tên tuổi nổi tiếng như Ian McEwan (với tác phẩm “Chesil Beach” và Lloyd Jones (“Mr. Pip”) để đoạt giải Man Booker với cuốn “The Gathering”. IMPAC – giải văn học có giá trị chỉ thua Nobel – thuộc về tiểu thuyết gia người Na Uy Per Petterson với cuốn “Out Stealing Horses”...

Duyên Khánh (Theo NyTimes, Reuters, BBC)