(CTO) - Ngày 15-4, tại Bảo tàng TP Cần Thơ, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Cần Thơ phối hợp Tạp chí Xưa & Nay, Công ty CP Sách Omega Việt Nam (Omega Plus Books) tổ chức toạ đàm “120 năm phong trào Đông Du ở miền Nam”.

Toạ đàm “120 năm phong trào Đông Du ở miền Nam”. Ảnh: DUY KHÔI

Nhà sử học Dương Trung Quốc, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, Tổng Biên tập Tạp chí Xưa & Nay; TS Lê Văn Điện, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Cần Thơ và TS Phú Văn Hẵn, nguyên Phó Viện trưởng Viện Khoa học Xã hội vùng Nam Bộ, chủ trì tọa đàm.

Tọa đàm có sự tham gia của nhiều nhà sử học, nhà nghiên cứu, các chuyên gia, nhà khoa học có nghiên cứu về phong trào Đông Du.

Nhà sử học Dương Trung Quốc điều hành tọa đàm. Ảnh: DUY KHÔI

Theo các nhà nghiên cứu, Nam Kỳ có số người tham gia phong trào Đông Du đông nhất cả nước. Từ năm 1906-1908, Nam Kỳ có đến hơn 100 người tham gia Đông Du, trong đó Vĩnh Long 23 người, Đồng Tháp 9 người, Trà Vinh 3 người, Cần Thơ 2 người, Kiên Giang 2 người, TP Hồ Chí Minh 4 người, Long An 1 người. Đây là danh sách nhân vật lịch sử đã xác định được quê quán, hành trạng và vẫn còn một số người vì hoàn cảnh hoạt động khác nhau nên lưu lạc, thay đổi tên họ hay mất tích ở xứ người mà cho đến hôm nay chưa xác định được.

Phong trào Đông Du đầu thế kỷ XX là một hiện tượng lịch sử đáng chú ý trong tiến trình vận động yêu nước và canh tân của dân tộc Việt Nam. Trong tổng thể phong trào ấy, sự tham gia của các nhân vật ở Nam Kỳ thuộc địa để lại những dấu ấn riêng về quy mô, cách thức tổ chức và nguồn lực xã hội.

Các đại biểu mang đến nhiều thông tin mới về các nhân vật lịch sử tham gia phong trào Đông Du. Ảnh: DUY KHÔI

Cách nay 20 năm, tại TP Cần Thơ, Tạp chí Xưa & Nay đã phối hợp với UBND TP Cần Thơ tổ chức hội thảo “100 năm phong trào Đông Du ở miền Nam (1906-2006)”.

Ông Nguyễn Hạnh, Phó Tổng Biên tập Tạp chí Xưa & Nay, nhấn mạnh, tọa đàm lần này đã tiếp cận nhiều tư liệu mới, bổ sung nhiều chi tiết quan trọng về cuộc đời hoạt động của các chí sĩ như Lý Liễu, Nguyễn Quang Diêu, Đỗ Văn Y và có được tương đối đầy đủ “sơ yếu lý lịch” của 57 chí sĩ tham gia phong trào Đông Du mà hội thảo 20 năm trước chưa công bố được.

Tham luận và trao đổi tại tọa đàm, các nhà nghiên cứu, đại biểu của các tỉnh có các chí sĩ tham gia phong trào Đông Du đã góp thêm nhiều thông tin, tư liệu, tiếp tục làm rõ hành trạng và nhân thân các chí sĩ phong trào Đông Du. Đồng thời, phân tích sâu các yếu tố dẫn tới sự hình thành nét riêng của phong trào Đông Du ở miền Nam, làm rõ vai trò của các lực lượng xã hội như sĩ phu, trí thức, doanh nhân trong việc khởi xướng và duy trì phong trào…

ĐĂNG HUỲNH