Xu thế công nghiệp hóa hiện đại hóa cùng với quá trình hội nhập quốc tế ngày càng mạnh mẽ, nền nông nghiệp của vùng ĐBSCL đang phải đối mặt với những thách thức lớn. Đó là sự cạnh tranh khốc liệt giữa hàng nông sản trong nước và hàng ngoại nhập chất lượng cao; chi phí sản xuất tăng cao cùng những rào cản thương mại từ các nước nhập khẩu. Hơn nữa, 90% doanh nghiệp thuộc về nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) với những hạn chế về trình độ quản lý, công nghệ và nhân lực để có thể bắt kịp những tiến trình đổi mới của nền kinh tế và phát triển kinh doanh bền vững. Do đó, để tận dụng và khai thác tối đa nguồn nhân lực dư thừa, khởi nghiệp đã và đang trở thành xu thế, giải pháp hữu hiệu tiếp sức cho kinh tế khu vực ĐBSCL phát triển.

Nhiều địa phương tại ĐBSCL đã tổ chức đầu tư hỗ trợ khởi nghiệp. Trong ảnh: Lãnh đạo TP Cần Thơ tham quan hoạt động tại KVIP.

Trong những năm trở lại đây, nhiều địa phương tại ĐBSCL đã tổ chức, đầu tư hỗ trợ khởi nghiệp qua sự xuất hiện của các vườn ươm doanh nghiệp, như: Vườn ươm Doanh nghiệp Đại học Cần Thơ, Vườn ươm Doanh nghiệp Sóc Trăng (SBI) và Vườn ươm Công nghệ công nghiệp Việt Nam – Hàn Quốc (KVIP). Đặc biệt, Bến Tre là tỉnh đầu tiên của vùng ĐBSCL đưa nhiệm vụ thúc đẩy khởi nghiệp vào chương trình hành động chính thức với tên gọi: "Đồng khởi khởi nghiệp và phát triển doanh nghiệp". Tuy nhiên, theo phân tích của VCCI Cần Thơ, những trở ngại chính cho quá trình khởi nghiệp khu vực ĐBSCL, đó là: do đặc thù nền kinh tế vùng từ lâu chủ yếu dựa vào nông nghiệp nên yếu tố rủi ro thời vụ cao, hàm lượng trí tuệ trong các sản phẩm nông nghiệp truyền thống cũng thấp; người dân đồng bằng còn thiếu sự nhạy bén trong kinh doanh; các nhà đầu tư cũng chưa an tâm rót vốn làm chậm làn sóng khởi nghiệp trong khu vực… Để tháo gỡ khó khăn, giúp tăng cường cả về chất lượng lẫn số lượng các doanh nghiệp khởi nghiệp ĐBSCL thời gian tới, cần giải quyết 3 nhóm vấn đề cốt lõi. Đó là: Đáp ứng nhu cầu cấp thiết của doanh nghiệp từ nhiều khía cạnh; tăng cường sự hỗ trợ về kỹ thuật cho doanh nghiệp khởi nghiệp, đặc biệt từ các chuyên gia; các cơ quan, ban ngành cần liên kết trong hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp cũng như đưa ra những chính sách thúc đẩy khởi nghiệp trên phương diện vĩ mô.

Nhằm phát triển doanh nghiệp và khơi dậy tinh thần khởi nghiệp, nâng cao sức sáng tạo và ứng dụng công nghệ, VCCI Cần Thơ đã xây dựng chương trình Khởi nghiệp dành cho khu vực ĐBSCL với tên gọi "Mekong Startup" bắt đầu từ năm 2016, thực hiện đến năm 2020 và định hướng phát triển đến năm 2030. Mục tiêu cụ thể của Mekong Startup là hình thành trung tâm khởi nghiệp với 100 chỗ làm việc giai đoạn 2016-2017, kết nối các vườn ươm tạo thành mô hình "đô thị khởi nghiệp" tại TP Cần Thơ đến 2020. Đồng thời, tạo dựng một lực lượng 1.000 doanh nghiệp mới trong các lĩnh vực về công nghệ, quản trị từ nay đến năm 2020; giải quyết trên 5.000 lao động có chuyên môn trực tiếp tham gia cho các doanh nghiệp khởi nghiệp và 20.000 lao động kỹ năng làm việc gián tiếp; hỗ trợ đầu vào và kết nối đầu ra cho Vườn ươm Công nghệ Công nghiệp Việt Nam – Hàn Quốc (KVIP), Vườn ươm Đại học Cần Thơ và các khu ươm tạo khác; hỗ trợ đăng ký 50 bằng sáng chế (sở hữu trí tuệ) trong giai đoạn 2016-2020, 500 bằng sáng chế giai đoạn 2020 – 2030… Nằm trong chuỗi các hoạt động của Mekong Startup, VCCI Cần Thơ đã khởi động cuộc thi Cơ hội Khởi nghiệp ĐBSCL năm 2016 lần đầu tiên được VCCI Cần Thơ tổ chức và phát động rộng rãi trong khu vực ĐBSCL nhằm mục tiêu tạo cơ hội cho thanh niên, sinh viên và những ai ấp ủ khát vọng trở thành doanh nhân…

Để khởi nghiệp thành công, bên cạnh sự hỗ trợ từ Chính phủ, địa phương trong việc xây dựng thể chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp thì tinh thần khởi nghiệp của mỗi cá nhân là rất quan trọng. Thực tế đã có những cam kết từ Chính phủ trong việc kiến tạo hệ sinh thái khởi nghiệp như Quyết định số 844/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Đề án "Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia đến năm 2025" ban hành ngày 18-5-2016; Nghị quyết 35/NQ-CP của Chính phủ về hỗ trợ phát triển doanh nghiệp đến năm 2020 ban hành ngày 16-5-2016… Tuy nhiên doanh nghiệp khởi nghiệp cần nhiều trợ lực, trong đó trước tiên là vấn đề thủ tục hành chính, tiếp đến là vốn, lãi suất cho vay cần có chính sách hỗ trợ đặc biệt… Khởi nghiệp không phải là trạng thái bắt đầu, một đích đến mà khởi nghiệp là một lộ trình dẫn đến thành công, mà ở đó cơ chế chính sách chỉ là những tác nhân ngoại lực, sáng tạo mới là nội lực, động lực chính đưa sự nghiệp khởi sắc, tiếp sức cho nền kinh tế phát triển trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu, rộng.

Bài, ảnh: Nam Hương