Tổng thống Obama (trái) trong một cuộc thảo luận với Tướng McChrystal. Ảnh: AFP

Trả lời phỏng vấn Thời báo Tài chính Deutschland (Đức) hôm 16-11, cựu Ngoại trưởng Afghanistan Abdullah Abdullah cảnh báo rằng Taliban sẽ tràn ngập quốc gia Nam Á này nếu quân đội nước ngoài rút lui. Theo ông Abdullah, đối thủ của Tổng thống Hamid Karzai trong cuộc bầu cử gây tranh cãi vừa qua, viễn cảnh binh sĩ Mỹ rời khỏi Afghanistan là cực kỳ đáng quan ngại. Ông Abdullah đưa ra tuyên bố trên một ngày sau khi Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton nói quân đội Mỹ “không muốn ở lại Afghanistan lâu dài”. Thủ tướng Anh Gordon Brown gần đây cũng có động thái cho thấy sẽ sớm chuyển giao quyền kiểm soát các tỉnh miền Nam Afghanistan cho chính quyền ông Karzai để rút quân về nước. Trong khi đó, chính phủ Đức có kế hoạch sẽ thoái binh vào năm 2013. Mỹ, Anh và Đức là 3 nước đóng góp nhiều nhất trong số hơn 100.000 binh sĩ nước ngoài đang có mặt tại Afghanistan.

Tuần rồi, Tổng thống Mỹ Barack Obama cam kết sẽ sớm thông báo quyết định về việc tăng số lính Mỹ tại Afghanistan, dự kiến lên tới 68.000 vào cuối năm nay. Vấn đề này đã được bàn luận vài tháng qua, nhưng ông Obama vẫn chưa đưa ra quyết định. Theo hãng tin Pháp AFP, hôm 11-11, tổng thống Mỹ đã bác bỏ tất cả 4 lựa chọn do nhóm cố vấn an ninh quốc gia đưa ra, vì họ không làm rõ được bằng cách nào và khi nào trách nhiệm về chiến tranh sẽ được trao cho các lực lượng Afghanistan. Trong 4 lựa chọn đó có việc tăng từ khoảng 10.000 quân, đa phần làm nhiệm vụ huấn luyện, tới 40.000 binh sĩ theo yêu cầu của Tướng Stanley McChrystal, Tư lệnh quân đội Mỹ ở Afghanistan.

Theo tạp chí Time (Mỹ), Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert Gates mới đây đã tóm tắt tình thế tiến thoái lưỡng nan của Mỹ ở Afghanistan trong một câu hỏi như sau: “Chúng ta phải thể hiện cách giải quyết như thế nào và chứng tỏ cùng lúc với cả nhân dân Afghanistan và Mỹ rằng đây không phải là cuộc chiến không có giới hạn?”. Thực tế là sự ngập ngừng của chính quyền Mỹ trong việc tăng quân cho thấy họ đã không có câu trả lời về một thắng lợi ở Afghanistan.

Với nhiều quan chức ở Washington, câu trả lời đơn giản để giải quyết tình thế khó khăn của Mỹ hiện nay là huấn luyện và trang bị cho người Afghanistan tự làm công việc của họ. Thế nhưng, các lực lượng Afghanistan dường như không thể sớm đảm nhận nhiệm vụ chiến đấu chống Taliban. Quân đội Afghanistan (ANA) tuy có khoảng 94.000 binh sĩ, nhưng chỉ một nửa số đó thật sự sẵn sàng chiến đấu. Tỷ lệ đào ngũ trong huấn luyện ở ANA là 20%, còn trong các lực lượng triển khai chiến đấu con số này thậm chí còn cao hơn. Bên cạnh đó, vụ một cảnh sát Afghanistan gần đây sát hại 5 binh sĩ Anh rồi gia nhập Taliban cho thấy nguy cơ quân nổi dậy thâm nhập các lực lượng an ninh sở tại là rất cao, nhất là khi ANA mở rộng ồ ạt lên 134.000 người vào năm 2011 như kế hoạch.

Tổng thống Obama đang chịu sức ép trong nước để tìm ra cách rút khỏi cuộc chiến hao người tốn của này. Các quan chức ngân sách Nhà Trắng ước tính rằng mỗi binh sĩ Mỹ tăng viện tới Afghanistan sẽ tốn khoảng 1 triệu USD/năm. Điều đó có nghĩa là 30.000-40.000 quân tăng thêm, theo yêu cầu của một số cố vấn an ninh và quân sự hàng đầu của Mỹ, thì Washington phải cần thêm 30-40 tỉ USD/năm. Trong khi đó, theo thống kê của hãng tin Mỹ AP, tính tới ngày 16-11 đã có ít nhất 839 binh sĩ Mỹ bỏ mạng tại chiến trường này.

N. KIỆT