Diện tích vườn cây ăn trái của Phong Điền chiếm gần 60% diện tích sản xuất nông nghiệp toàn huyện với sản lượng chiếm khoảng 1/3 tổng sản lượng trái cây của thành phố. Với thế mạnh vườn cây ăn trái, Phong Điền đang tập trung nguồn lực để đầu tư hạ tầng phục vụ sản xuất, tìm đầu ra ổn định cho nông sản. Xoay quanh nội dung phát triển kinh tế vườn, ông Nguyễn Văn Thắng, Phó Chủ tịch UBND huyện Phong Điền, cho biết:

- Diện tích trồng cây ăn trái của huyện hơn 6.000ha, chủ yếu là các chủng loại cây ăn trái đặc sản có giá trị kinh tế cao. Diện tích vườn của các nông hộ trung bình từ 1-2ha. Song, được trồng tập trung nên đã hình thành một số vùng chuyên canh quy mô lớn, thuận lợi trong khâu tổ chức sản xuất, thu hoạch và tiêu thụ. Điển hình như: vùng trồng vú sữa tập trung ở xã Giai Xuân và xã Nhơn Ái; dâu Hạ Châu ở xã Nhơn Ái và thị trấn Phong Điền; sầu riêng ở các xã Tân Thới, Nhơn Ái, Trường Long; nhãn tiêu và nhãn Ido tập trung ở xã Nhơn Nghĩa… Các mô hình trồng cây ăn trái đặc sản cho thu nhập bình quân từ 300-450 triệu đồng/ha/năm. Ngoài ra, Phong Điền còn có một số loại cây ăn trái khác như xoài Cát Hòa Lộc, măng cụt, chôm chôm, cam mật... được trồng rải rác ở các xã. Lượng trái cây trên địa bàn chủ yếu là thương lái thu mua tại vườn và một số điểm thu mua tập trung ở trung tâm thị trấn Phong Điền. Để giải quyết đầu ra cho nông sản, nhiều nhà vườn đã năng động phát triển vườn cây ăn trái thành vườn du lịch sinh thái, tạo điều kiện để khách tham quan có thể thưởng thức trái cây tại chỗ, góp phần tăng thêm thu nhập. Du lịch sinh thái miệt vườn cũng được xem là một đặc trưng của huyện Phong Điền. Từ đầu năm 2014 đến nay, Phong Điền đón hơn 40.000 lượt khách du lịch trong và ngoài nước đến tham quan.

* Đâu là những thuận lợi và khó khăn của huyện trong phát triển kinh tế vườn, thưa ông?

- Xác định kinh tế vườn là thế mạnh và mũi nhọn để tập trung phát triển, thời gian qua, huyện đã đầu tư hoàn thiện hạ tầng thủy lợi, đê bao kết hợp với xây dựng đường giao thông nông thôn theo các tiêu chí xây dựng nông thôn mới. Đến nay, gần 4.000ha vườn trên toàn huyện đã được đê bao khép kín. Phần diện tích còn lại, huyện vận động nhân dân tự triển khai khép kín đê bao theo từng tiểu vùng. Đặc biệt, trong năm 2014, huyện được thành phố hỗ trợ Dự án đê bao bảo vệ vườn cây ăn trái tại xã Nhơn Ái từ nguồn kinh phí của Ngân hàng Thế giới với giá trị 137 tỉ đồng, khép kín hơn 500ha trồng dâu Hạ Châu, kết hợp làm đê bao và đường giao thông dài hơn 7km, mặt đường rộng 3,5m. Các khâu bồi hoàn giải phóng mặt bằng đang được triển khai. Dự kiến Dự án sẽ khởi công trong năm nay.

Huyện Phong Điền hiện có trên 700ha trồng dâu Hạ Châu tập trung tại xã Nhơn Ái và thị trấn Phong Điền.

Mặc dù cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất đang dần hoàn thiện, song Phong Điền vẫn còn gặp không ít khó khăn do đang thiếu vốn để kiên cố hóa đê bao phần diện tích vườn còn lại. Nhà vườn cũng thiếu vốn để hoàn thiện đê bao, đầu tư, cải tạo vườn cây ăn trái. Đối với nhu cầu chuyển đổi vườn cây trái theo hướng tập trung, chuyên canh các loại trái cây đặc sản, huyện cũng còn gặp khó do thiếu nguồn giống cây ăn trái chất lượng cao. Việc ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất còn thiếu tính đồng bộ nên chất lượng, sản phẩm các loại trái cây chưa thể cạnh tranh mạnh trên thị trường. Trong khi đó, các nhà vườn thường xuyên đối mặt với tình trạng sâu bệnh trên cây ăn trái và diễn biến thất thường của thời tiết làm ảnh hưởng đến năng suất, sản lượng. Một vấn đề đáng quan tâm hiện nay là trên địa bàn huyện vẫn chưa có cơ sở bảo quản, nhà máy sơ chế, chế biến các loại trái cây nên chưa tạo ra được các sản phẩm nông sản có giá trị gia tăng cao, đầu ra sản phẩm trái cây còn bấp bênh.

* Theo ông, để khắc phục những khó khăn, hạn chế nêu trên và khai thác thế mạnh riêng có của kinh tế vườn cần có những giải pháp cụ thể nào?

- Trước mắt, huyện sẽ tích cực huy động mọi nguồn lực để hoàn thiện hệ thống đê bao bảo vệ vườn cây ăn trái theo hướng kết hợp với phát triển mạng lưới giao thông nông thôn từ trung tâm huyện đến các xã và vườn cây ăn trái chuyên canh để vừa đáp ứng nhu cầu vận chuyển nông sản bằng đường bộ, vừa phục vụ khách tham quan. Huyện sẽ tranh thủ sự hỗ trợ của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thành phố, Trường Đại học Cần Thơ trong việc chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật về cây giống, kỹ thuật canh tác cho các nhà vườn để đảm bảo chất lượng, năng suất. Ngoài ra, huyện giao cho Trung tâm Xúc tiến Thương mại-Du lịch của huyện tổ chức các hoạt động khảo sát, lập danh sách những nhà vườn có nhu cầu và có khả năng phát triển mô hình du lịch sinh thái. Từ đó Phong Điền sẽ có hướng hỗ trợ nhà vườn trong vấn đề đầu tư hạ tầng giao thông kết nối cũng như tạo điều kiện để nhà vườn quảng bá thông tin đến khách du lịch, giới thiệu nhà vườn tham gia vào các tour, tuyến du lịch để có thể đón khách đến tham quan. Tuy nhiên, phát triển du lịch sinh thái vườn chỉ giải quyết một phần đầu ra cho nông sản, nên về lâu dài cần phải có những giải pháp để tạo giá trị gia tăng cho sản phẩm nông sản thông qua việc hoàn thiện khâu bảo quản chế biến. Để làm được điều này đòi hỏi có sự hỗ trợ của các sở, ngành hữu quan của thành phố cũng như vận động sự tham gia của doanh nghiệp trong khâu tiêu thụ. Có như vậy đầu ra sản phẩm trái cây trên địa bàn huyện mới ổn định và thu nhập của các nhà vườn mới được đảm bảo.

* Xin cảm ơn ông!

MINH HUYỀN (thực hiện)