Tại hội thảo “Đổi mới công tác quản lý giáo dục trong bối cảnh tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp” do Trường Sư phạm, Đại học Cần Thơ tổ chức, vấn đề đổi mới tư duy quản lý theo hướng hiện đại, linh hoạt, gắn với chuyển đổi số từ tiểu học đến đại học được các chuyên gia, nhà quản lý giáo dục ở ĐBSCL thảo luận sôi nổi. Theo các đại biểu, đây là vấn đề quan trọng nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực giai đoạn 2025-2030 trong bối cảnh hội nhập và Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Giải pháp quản trị hiện đại

Theo TS Lê Hoàng Vũ, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm định Chất lượng Giáo dục Sài Gòn, việc phát triển hệ thống đảm bảo chất lượng bên trong các cơ sở giáo dục đại học Việt Nam giai đoạn 2025-2030 theo tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo là một nhiệm vụ trọng tâm trong bối cảnh tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.

Sinh viên Trường Cao đẳng Cần Thơ thực hành tin học.

Giai đoạn 2022-2025, giáo dục đại học Việt Nam có bước tiến trong công tác bảo đảm chất lượng nhờ triển khai Quyết định số 78/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình “Phát triển hệ thống bảo đảm và kiểm định chất lượng giáo dục đối với giáo dục đại học và cao đẳng sư phạm giai đoạn 2022-2030”. Từ đó hình thành bộ phận chuyên trách, đẩy mạnh tự đánh giá và tăng cường kiểm định. Dù vậy, giữa các cơ sở giáo dục vẫn còn sự chênh lệch; hoạt động bảo đảm chất lượng ở nhiều nơi còn mang tính hình thức, hiệu quả trong quản trị dữ liệu, cơ chế phản hồi và cải tiến chưa cao. Trong bối cảnh đó, Nghị quyết số 71-NQ/TW đặt ra yêu cầu chuẩn hóa kiểm định, minh bạch dữ liệu, thúc đẩy chuyển đổi số và gắn tự chủ với trách nhiệm giải trình. Đồng thời, các chuẩn mực quốc tế cũng nhấn mạnh vai trò của dữ liệu, minh chứng và cải tiến liên tục.

“Vì vậy, giai đoạn 2025-2030 cần chuyển từ mô hình “đáp ứng kiểm định” sang “quản trị chất lượng dựa trên dữ liệu”, hướng đến minh bạch và cải tiến bền vững”, TS Lê Hoàng Vũ nhận định.

Theo các đại biểu, việc triển khai Chương trình giáo dục phổ thông (GDPT) 2018 hiện đối mặt với 3 thách thức lớn: khó khăn trong việc chuyển dịch từ truyền thụ kiến thức sang phát triển năng lực (tình trạng “bình mới rượu cũ” còn phổ biến); thiếu hụt đội ngũ giáo viên, nhất là các môn Tin học, tiếng Anh và sĩ số lớp tại các đô thị vẫn ở mức cao, gây áp lực cho công tác tổ chức dạy và học.

Thạc sĩ Nguyễn Văn Liếng, Phó trưởng Phòng Giáo dục Tiểu học, Sở Giáo dục và Đào tạo TP Cần Thơ, cho rằng, việc đổi mới quản trị trường tiểu học theo hướng quản trị phát triển là một yêu cầu tất yếu trong quá trình chuyển đổi mô hình quản lý giáo dục, nhất là trong bối cảnh triển khai Chương trình GDPT 2018. Để thực hiện mục tiêu này, các trường cần tập trung vào các trụ cột chính: phát triển đội ngũ chuyên nghiệp nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo và quản trị; đổi mới tổ chức hoạt động chuyên môn thông qua việc xây dựng các cộng đồng học tập ngay trong nhà trường; thúc đẩy chuyển đổi số hiệu quả bằng cách ứng dụng công nghệ vào quản trị và giảng dạy... Sự kết hợp đồng bộ các giải pháp này góp phần nâng cao hiệu quả quản trị, tạo ra môi trường giáo dục chất lượng, linh hoạt và bền vững, đáp ứng trọn vẹn yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay.

Thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý giáo dục

Theo các chuyên gia, chuyển đổi số là giải pháp nhanh và hiệu quả để tinh gọn bộ máy, nâng cao năng lực quản trị trường học. Đây không chỉ là đầu tư hạ tầng công nghệ, mà quan trọng là đổi mới tư duy lãnh đạo và quy trình vận hành toàn hệ thống.

Theo TS Phạm Quang Huy, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp, chuyển đổi số trong trường cao đẳng là công cuộc cải cách về quản trị. Thành công không chỉ ở ngân sách công nghệ mà ở khả năng lãnh đạo để tạo ra sự tương thích giữa nhà trường và hệ sinh thái quản trị địa phương. Từ nhận định trên, TS Phạm Quang Huy đề xuất các giải pháp, như: cần ưu tiên nâng cao năng lực điều phối của lãnh đạo nhà trường, phát triển năng lực lãnh đạo số, xây dựng cơ chế liên thông dữ liệu với cơ quan quản lý và hệ thống đánh giá dựa trên kết quả, giá trị công. Cùng với đó, chính quyền địa phương cần xem trường cao đẳng là đối tác chiến lược trong chuyển đổi số, thiết lập cơ chế phối hợp 2 chiều giữa nhà trường và chính quyền nhằm giảm độ trễ chính sách và nâng cao sự phù hợp giữa đào tạo với nhu cầu thị trường lao động. Mở rộng tiêu chí đánh giá chuyển đổi số trong giáo dục nghề nghiệp theo hướng giá trị công dài hạn, bao gồm phát triển nguồn nhân lực số, thu hẹp khoảng cách tiếp cận công nghệ và đóng góp cho tăng trưởng bền vững.

PGS.TS Phạm Phương Tâm, Giám đốc Trung tâm Đào tạo liên tục, Đại học Cần Thơ, cho biết mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đặt ra yêu cầu đổi mới toàn diện công tác quản lý giáo dục. Trong bối cảnh triển khai Chương trình GDPT 2018 và đẩy mạnh chuyển đổi số, hoạt động quản lý và dạy học đang có nhiều chuyển biến. Hội thảo là diễn đàn kết nối nhà quản lý, nhà khoa học, nhà giáo nhằm trao đổi học thuật, chia sẻ kinh nghiệm và đề xuất giải pháp để góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động giáo dục.

Bài, ảnh: B.KIÊN