Huyện Vĩnh Thạnh lập Đề án cải cách hành chính (CCHC) theo cơ chế “một cửa” và đưa vào thực hiện từ năm 2005. Những năm đầu, Vĩnh Thạnh luôn được thành phố đánh giá là điển hình trong việc thực hiện công tác CCHC. Tuy nhiên, từ cuối năm 2007 đến nay, việc thực hiện CCHC ở một số xã trên địa bàn huyện này có chiều hướng đi xuống so với thời điểm mới thực hiện. Vì sao như vậy?

Cơ sở vật chất chưa đáp ứng yêu cầu

Trong cái nóng hầm hập của một ngày đầu tháng 10, hơn 20 người dân xã Trung Hưng (huyện Vĩnh Thạnh) đứng, ngồi từ sáng tới gần 11 giờ trưa ngay tại chân cầu thang lên xuống chờ bộ phận “một cửa” xã trả kết quả hồ sơ hành chính, vì hôm đó lãnh đạo xã bận họp, ký giấy tờ chưa kịp. Mồ hôi nhễ nhại, chị Nguyễn Thị Thanh, nhà ở ấp Thạnh Phước, than: “Nắng nóng, lại không có chỗ ngồi, nước uống, quạt điện. Thủ tục giải quyết nhanh thì không nói, chứ nếu chờ đợi nhiều giờ, chắc chịu không xiết !”.

Một số cán bộ xã Trung Hưng cho biết, đầu năm 2006, khi mới thực hiện cơ chế “một cửa”, UBND xã có bố trí phòng tiếp nhận và trả kết quả. Tuy nhiên, việc bố trí này chỉ thực hiện được trong 3 tháng, vì phòng quá chật hẹp (chỉ khoảng 6 mét vuông), không đủ chỗ ngồi cho cán bộ và người dân. Sau đó, UBND xã đã quyết định đưa bộ phận “một cửa” ra ngoài hành lang, phía dưới chân cầu thang... để làm việc! Tuy nhiên, địa điểm này cũng chỉ đủ chỗ kê 3 chiếc bàn cho 5 cán bộ “một cửa” ngồi; không thể bố trí ghế ngồi cho người dân; còn bình nước uống đặt phía sau lưng dãy bàn của cán bộ, nên người dân không thể biết, sử dụng khi có nhu cầu.

Tại UBND xã Trung Hưng do bố trí bộ phận “một cửa” ngay dưới chân cầu thang nên người dân không có chỗ ngồi, phải đứng chờ giải quyết hồ sơ.

Trao đổi vấn đề này, ông Trương Thanh Sang, Chủ tịch UBND xã Trung Hưng, cho biết: “Việc dời bộ phận “một cửa” ra dưới chân cầu thang cũng là băn khoăn của xã, nhưng do thiết kế xây dựng, các phòng làm việc đều có diện tích nhỏ, rộng lắm cũng chỉ chừng 10 mét vuông, không phù hợp với hoạt động của bộ phận “một cửa”. Xã đã đề nghị với UBND huyện cho phép xây dựng thêm diện tích phòng làm việc, đáp ứng yêu cầu của bộ phận “một cửa”, nhưng chưa thấy huyện cho ý kiến”. Cũng theo ông Trương Thanh Sang, do cách thiết kế ban đầu không phù hợp với hoạt động của cấp xã, nên đã xảy ra tình trạng thừa phòng, nhưng lại thiếu chỗ làm việc (thừa một số phòng làm việc có diện tích nhỏ, nhưng lại thiếu phòng có diện tích đủ rộng để bố trí hoạt động cho bộ phận “một cửa”) gây khó khăn, phiền hà không chỉ đối với người dân, mà cả cán bộ xã.

Người dân đến liên hệ giải quyết hồ sơ hành chính tại xã Trung Hưng còn có nhiều phiền hà khác. Đó là vấn đề niêm yết thủ tục hành chính, phong cách, thái độ làm việc của cán bộ. Chị Nguyễn Thị Hồng, ở ấp Thạnh Lộc, cho biết: “Tôi làm giấy tờ để nhập hộ khẩu về bên chồng, cán bộ hướng dẫn kê khai mẫu, nhưng chỉ hướng dẫn miệng, không phát biểu mẫu nên không biết cách thực hiện. Tôi tìm bảng niêm yết thủ tục hành chính để tìm hiểu, thì không thấy niêm yết. Hướng dẫn không tận tình, cộng thêm không niêm yết quy trình, biểu mẫu, người dân thật sự gặp khó khăn”. Vấn đề này, ông Trương Thanh Sang lý giải: “Hiện nay, UBND xã đang củng cố, cập nhật quy trình, thủ tục hành chính, có lẽ trong tháng 10-2008 sẽ hoàn tất, niêm yết công khai để người dân tìm hiểu, thực hiện”.

Không chỉ riêng xã Trung Hưng, xã Thạnh Thắng mới xây dựng trụ sở năm 2005, nhưng đến nay đã xuống cấp trầm trọng: nền gạch sụt lún, bong tróc, tường nhiều chỗ bị nứt, dẫn đến không có chỗ bố trí chỗ ngồi cho người dân chờ đợi giải quyết thủ tục hành chính. Tại xã Thạnh An, dù mới được xây dựng năm 2006, nhưng thiết kế cũng không phù hợp, dẫn đến không có chỗ bố trí phòng làm việc cho bộ phận “một cửa” đúng quy định... Việc niêm yết thủ tục hành chính tại các xã này cũng sơ sài, không đầy đủ, không được cập nhật, điều chỉnh theo quy định, nên việc tìm hiểu, thực hiện của người dân cũng gặp khó khăn.

Cán bộ chưa chuẩn

Bên cạnh cơ sở vật chất còn thiếu thốn, đội ngũ cán bộ “một cửa” ở nhiều xã cũng còn hụt hẫng, chưa đáp ứng yêu cầu. Ông Trương Thanh Sang, Chủ tịch UBND xã Trung Hưng, cho biết: “Hiện tại, bộ phận “một cửa” của xã có 5 cán bộ, trong đó chỉ có 2 cán bộ (cán bộ văn phòng và địa chính) có bằng trung cấp; còn 3 cán bộ khác, có 1 cán bộ chưa tốt nghiệp THPT và 2 cán bộ chưa có bằng chuyên môn”. Trong khi đó, yêu cầu của Bộ Nội vụ về cán bộ “một cửa” phải có trình độ chuyên môn từ trung cấp trở lên. Xã Thạnh Tiến, xã Thạnh An, thị trấn Vĩnh Thạnh, ...hiện cũng còn thiếu cán bộ (cán bộ tư pháp) và một số cán bộ chưa đủ chuẩn.

Ông Lê Trọng Nghĩa, Trưởng phòng Nội vụ huyện Vĩnh Thạnh, cho biết: “Thời gian qua, UBND huyện cũng chỉ đạo tăng cường công tác chuẩn hóa cán bộ, đáp ứng yêu cầu của Bộ Nội vụ. Tuy nhiên, sau khi được đào tạo, một số cán bộ đã xin nghỉ việc, một số bỏ việc ra ngoài làm; một số cán bộ có trình độ chuyên môn lại ngán ngại về xã, thị trấn công tác, vì chế độ chưa phù hợp. Do đó, thời gian gần đây, huyện đã chỉ đạo chuẩn hóa bằng cách đưa cán bộ địa phương đi đào tạo, hạn chế cử cán bộ về địa phương công tác, nên tiến độ chuẩn hóa cán bộ bị chậm so với lộ trình đề ra”.

“Than” về chế độ chưa phù hợp, nhưng khi UBND thành phố có cơ chế chính sách hỗ trợ cho cán bộ “một cửa” thì huyện Vĩnh Thạnh lại chậm thực hiện. Cụ thể, chế độ hỗ trợ cho cán bộ “một cửa” (theo Công văn ngày 1-7-2008 của UBND thành phố) quy định 200.000 đồng/người/tháng; trang cấp đồng phục: 480.000 đồng/người/năm (cán bộ nam) và 580.000 đồng/người (cán bộ nữ). Thế nhưng, đến nay, cán bộ “một cửa” các xã, thị trấn trên địa bàn huyện vẫn chưa được hưởng chế độ hỗ trợ này. Ông Lê Trọng Nghĩa, Trưởng phòng Nội vụ, nói: “Lỗi này là do chủ tịch các xã, thị trấn không thực hiện kịp thời, vì huyện đã chỉ đạo bổ sung kinh phí từ tháng 7-2008”.

Ngoài ra, tại huyện Vĩnh Thạnh, thời gian qua còn xảy ra tình trạng cán bộ nhũng nhiễu, vòi vĩnh người dân trong quá trình tiếp nhận, giải quyết hồ sơ hành chính. Đó là trường hợp ông Cao Văn Hiếu, cán bộ “một cửa” xã Thạnh Lộc (phụ trách lĩnh vực tư pháp – hộ tịch), bị tố cáo nhũng nhiễu, yêu sách vật chất khi giải quyết giấy tờ và huyện đã ra quyết định kỷ luật hình thức khiển trách, điều chuyển qua bộ phận không chuyên trách.

Ứng dụng công nghệ thông tin: Còn quá xa lạ!

Theo báo cáo của các xã, thị trấn trên địa bàn huyện Vĩnh Thạnh, từ năm 2006 đến nay, huyện chỉ trang cấp cho mỗi xã, thị trấn một máy vi tính. Hiện tại, hầu hết các xã, thị trấn đã bố trí số máy vi tính này cho văn phòng UBND để phục vụ công tác soạn thảo văn bản. Vì không có đủ máy vi tính, nên việc ứng dụng phần mềm chuyên dụng cho bộ phận “một cửa” (của Sở Nội vụ chuyển giao) không phát huy tác dụng. Còn việc nối mạng giữa UBND xã với UBND huyện theo như kế hoạch đề ra của UBND huyện Vĩnh Thạnh từ năm 2007 để điều hành tác nghiệp thì... vẫn còn là chuyện xa vời (hiện tại, việc nối mạng chỉ mới thực hiện được trong nội bộ các phòng, ban chuyên môn với UBND huyện). Còn việc ứng dụng Internet, đến nay cũng chưa thực hiện được do cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ. Do việc nối mạng chưa được đầu tư thực hiện, nên công văn, giấy tờ, văn bản chỉ đạo, điều hành vẫn phải chuyển qua đường bưu điện, mất nhiều thời gian, chi phí và thường gây chậm trễ trong quá trình triển khai thực hiện.

Làm việc với huyện về việc chấn chỉnh công tác cải cách hành chính trên địa bàn, các đồng chí lãnh đạo huyện Vĩnh Thạnh cho biết trong tháng 10-2008, UBND huyện sẽ thành lập Đoàn kiểm tra CCHC tại các xã, thị trấn, để có biện pháp chấn chỉnh, khắc phục những hạn chế, bất cập. Theo đó, vấn đề nào huyện đã chỉ đạo các xã, thị trấn, nhưng chưa thực hiện, UBND huyện sẽ xử lý trách nhiệm cá nhân Chủ tịch UBND xã, thị trấn đó, nhằm lập lại trật tự kỷ cương hành chính, đáp ứng tốt nhu cầu giải quyết hồ sơ hành chính của người dân. Riêng đối với việc đào tạo chuẩn hóa, trang bị máy móc các xã phải chủ động mua sắm theo ngân sách đã được cấp, không nên thụ động chờ huyện hỗ trợ. Đối với vấn đề bố trí chỗ làm việc của bộ phận “một cửa”, UBND huyện sẽ khảo sát từng địa phương, để có kế hoạch xây thêm hay sửa chữa, đảm bảo hoạt động của bộ phận “một cửa” theo đúng quy định.

Bài, ảnh: NGUYỄN THANH