Nhằm bảo tồn, phát huy giá trị nguồn tư liệu địa chí, mở rộng khả năng tiếp cận của bạn đọc, Thư viện TP Cần Thơ đang đẩy mạnh số hóa, từng bước chuyển hóa vốn tri thức về đất và người Cần Thơ thành tài nguyên số. Đây là hướng đi thiết thực, góp phần lan tỏa văn hóa đọc và lưu giữ ký ức địa phương.

Bạn đọc truy cập tài liệu số của Thư viện TP Cần Thơ.
Cần tìm hiểu về các di tích lịch sử trên địa bàn phường Ninh Kiều để phục vụ công việc, chị Trần Thị Phước (phường Cái Khế) truy cập địa chỉ https://cantholib.org.vn/trienlamsach/tusachcantho/, tại mục “Tủ sách Di tích - Lịch sử - Văn hóa Cần Thơ”. Chị Phước tìm được tài liệu cần thiết cùng nhiều quyển sách hay khác về văn hóa phi vật thể, lịch sử, các di tích đã được xếp hạng của TP Cần Thơ. Nhiều cuốn sách đã được số hóa toàn văn nên bạn đọc dễ dàng đọc trên điện thoại, máy tính.
Chị Trần Thị Phước chia sẻ: “Nhờ lên website của Thư viện thành phố mà tôi tìm được nhiều tài liệu hay, cần thiết. Nhiều tài liệu tôi có thể đọc liền hoặc tra cứu, để đến thư viện đọc”.
“Tủ sách Di tích - Lịch sử - Văn hóa Cần Thơ” là một trong những sản phẩm số hóa tài liệu địa chí của Thư viện TP Cần Thơ, được triển khai theo kế hoạch thực hiện Chương trình chuyển đổi số ngành Thư viện thành phố đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 do UBND TP Cần Thơ ban hành. Trong đó, việc số hóa tài liệu địa chí Cần Thơ và ĐBSCL được bổ sung, sưu tầm từ nhiều năm, hiện đang lưu trữ dưới dạng in giấy tại Thư viện thành phố, rất được chú trọng. Bên cạnh đó là công tác số hóa tài liệu nội sinh (giáo trình, luận văn, luận án, công trình khoa học...) được bổ sung từ thư viện các trường đại học, cao đẳng...
Ông Nguyễn Thanh Nhã, Phó Giám đốc Thư viện TP Cần Thơ, cho biết: Thư viện hiện có khoảng 2.000 sách địa chí, trong đó đã số hóa được khoảng 1.500 quyển, cộng thêm khoảng 500 đầu sách địa chí của các thư viện khu vực ĐBSCL. Phấn đấu đến năm 2030, 100% tài liệu địa chí sẽ được số hóa, phục vụ công tác lưu trữ và khai thác.
Sở dĩ Thư viện thành phố chú trọng số hóa tài liệu địa chí vì nhiều tài liệu đã xuất bản từ rất lâu và không tái bản, có giá trị lịch sử, nghiên cứu cao. Đây là nguồn tư liệu quý phục vụ nghiên cứu, tìm hiểu địa phương, cần được bảo quản lâu dài và phát huy hiệu quả. Vì vậy, Thư viện xây dựng nhóm tài liệu địa chí riêng, đồng thời tiếp tục sưu tầm, bổ sung tư liệu từ nhiều nguồn, nhất là các công trình nghiên cứu, sách, tài liệu về lịch sử, văn hóa, địa lý và con người Cần Thơ, vùng ĐBSCL.
Định hướng này cũng phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, trong đó nhấn mạnh yêu cầu ứng dụng khoa học, công nghệ, thúc đẩy chuyển đổi số, xây dựng các nền tảng văn hóa số, mở rộng cơ hội tiếp cận và thụ hưởng văn hóa của nhân dân.
Ông Lê Thanh Bình, Giám đốc Thư viện TP Cần Thơ, cho biết thời gian tới, Thư viện tiếp tục bổ sung, làm giàu nguồn tài liệu địa chí từ nhiều nguồn; đẩy mạnh số hóa, đồng thời đổi mới phương thức phục vụ, nâng cao khả năng tra cứu và khai thác tài liệu trên môi trường mạng. Qua đó, Thư viện từng bước xây dựng nguồn tài nguyên thông tin số phong phú, tạo thuận lợi để bạn đọc tiếp cận tri thức mọi lúc, mọi nơi.
Những trang sách địa chí nhuốm màu thời gian được số hóa bằng phương thức hiện đại là minh chứng cho sự thay đổi của hoạt động thư viện trong kỷ nguyên số. Khi nguồn tư liệu quý được bảo tồn bằng công nghệ và mở rộng khả năng tiếp cận, những câu chuyện về đất và người Cần Thơ sẽ tiếp tục được lưu truyền, nghiên cứu và lan tỏa trong đời sống đương đại.
Bài, ảnh: DUY KHÔI