Chủ động đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), ngành Thống kê đang biến những con số khô khan thành nguồn dữ liệu "sống". Sự đổi mới này giúp xóa bỏ độ trễ thông tin, đáp ứng kịp thời và chính xác nhu cầu hoạch định chính sách trong bối cảnh phát triển mới.

Thống kê TP Cần Thơ tập huấn nghiệp vụ nhằm đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác thu thập và xử lý dữ liệu thống kê.

Ngành Thống kê đang chuyển mình mạnh mẽ trong kỷ nguyên số, phục vụ đắc lực cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế. Thể hiện sự chủ động và linh hoạt trước những biến động của bối cảnh trong và ngoài nước, toàn ngành đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ vào toàn bộ khâu thu thập và xử lý dữ liệu. Đặc biệt, việc triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp hiện nay đòi hỏi hệ thống dữ liệu nhanh, đầy đủ và có tính so sánh theo không gian hành chính mới. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc thiết lập bộ cơ sở dữ liệu và hệ thống chỉ tiêu để phục vụ công tác quản lý sát sao từ cấp tỉnh xuống đến cấp xã - đơn vị trực tiếp thực thi nhiệm vụ. Các phương pháp tiên tiến như phỏng vấn trực tiếp bằng thiết bị di động (CAPI), ứng dụng AI để tự động làm sạch và phân loại, cùng việc khai thác cơ sở dữ liệu hành chính… đã giúp ngành Thống kê bắt kịp tốc độ phát triển, đáp ứng trúng và đúng nhu cầu quản lý nhà nước.

Điển hình cho sự đổi mới này là thành công của cuộc Tổng điều tra kinh tế năm 2026 khi rút ngắn thời gian thu thập và xử lý dữ liệu, hoàn thành sớm hơn 7 tháng so với kế hoạch. Chia sẻ về thực tiễn triển khai, ông Thiều Vĩnh An, Trưởng Thống kê TP Cần Thơ, cho biết: Cuộc tổng điều tra lần này đã ứng dụng công nghệ thông tin xuyên suốt toàn bộ quy trình, từ chuẩn bị, thu thập, kiểm tra, xử lý, nghiệm thu đến phổ biến kết quả. Ngành đã tăng cường điều hành, chỉ đạo trên môi trường số, ứng dụng AI để xác định mã ngành, sử dụng bản đồ số giám sát tiến độ theo thời gian thực và liên thông chặt chẽ với dữ liệu thuế, đăng ký kinh doanh. Sự đổi mới này giúp rút ngắn đáng kể thời gian triển khai mà vẫn đảm bảo chất lượng thông tin, phục vụ kịp thời công tác điều hành và hoạch định chính sách kinh tế - xã hội.

Việc công bố sớm số liệu Tổng điều tra kinh tế năm 2026 mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng, giúp xóa bỏ độ trễ thông tin, đồng thời tạo dựng bộ dữ liệu cơ sở đầy đủ nhất về quy mô, lao động và cơ cấu của toàn bộ đơn vị sản xuất theo địa giới hành chính mới. Đây chính là "chìa khóa" giúp các nhà hoạch định chính sách phát hiện nhanh xu hướng thị trường để đưa ra phản ứng điều chỉnh kịp thời về thuế và tín dụng. Kết quả điều tra trở thành đầu vào thiết thực để xây dựng chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 5 năm cho từng ngành, từng vùng, phục vụ đắc lực mục tiêu vươn tới mức tăng trưởng 2 con số.

Thời gian tới, ngành Thống kê thành phố định hướng tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, khai thác dữ liệu hành chính và dữ liệu lớn (Big Data) nhằm nâng cao chất lượng thông tin. Qua đó, dữ liệu thống kê sẽ tiếp tục khẳng định vững chắc vai trò là công cụ "bắt mạch" nền kinh tế, đồng hành đắc lực cùng sự phát triển lớn mạnh của đất nước.

Bài, ảnh: LẠC MẪN