Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, sáng 21-8, Quốc hội thảo luận ở hội trường. Ông Đào Chí Nghĩa, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn Đại biểu Quốc hội TP Cần Thơ, tham gia đóng góp một số ý quan trọng về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024.

Ông Đào Chí Nghĩa góp ý định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024.

Qua nghiên cứu Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) lần này, đại biểu đánh giá cao công tác chuẩn bị của cơ quan soạn thảo và công tác thẩm tra của Ủy ban Kinh tế - Tài chính của Quốc hội. Tuy nhiên, để dự thảo luật tiếp tục hoàn chỉnh, đại biểu góp ý 2 vấn đề cụ thể sau:

Thứ nhất, về giá đất. Dự thảo đang theo hướng bỏ quy định về giá đất cụ thể, đồng thời sử dụng bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất để giải quyết nhiều quan hệ tài chính về đất đai. Đại biểu đồng tình với mục tiêu đơn giản hóa thủ tục, giảm việc phải thực hiện nhiều quy trình xác định giá đất cụ thể. Tuy nhiên, đề nghị phải nhìn thẳng vào một vấn đề thực tiễn: Giá đất không chỉ là một con số hành chính; đó là giá trị kinh tế của một tài sản đặc biệt, chịu tác động rất lớn bởi vị trí, hạ tầng, quy hoạch, mục đích sử dụng và diễn biến thị trường. Trong khi đó, việc xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai, dữ liệu thông tin thị trường ở một số nơi chưa đồng bộ; thực tiễn áp dụng cũng còn nhiều khó khăn. Khi dữ liệu đầu vào chưa đầy đủ mà bảng giá đất lại được sử dụng cho quá nhiều mục đích, từ thực hiện nghĩa vụ tài chính đến bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất, thì chỉ cần bảng giá đất có độ lệch nhất định so với thị trường sẽ tác động đồng thời đến quyền lợi người dân, doanh nghiệp và ngân sách nhà nước.

Do đó, đề nghị tại Điều 76 của dự thảo luật và các quy định liên quan cần bổ sung cơ chế kiểm soát chặt chẽ hơn, trong đó: phải xây dựng được cơ sở dữ liệu giá đất từ giao dịch thực tế, liên thông với cơ sở dữ liệu đất đai, thuế, công chứng và các nguồn dữ liệu có liên quan; quy định rõ tiêu chí và ngưỡng biến động giá để bắt buộc rà soát, điều chỉnh bảng giá đất và đối với những trường hợp Nhà nước thu hồi đất có quy mô lớn liên xã, liên vùng, giá trị đất biến động mạnh, cần có cơ chế hiệu chỉnh để bảo đảm giá bồi thường sát với giá trị thực tế.

Thứ hai, về công tác quy hoạch thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Theo đại biểu, bất cập trong công tác quy hoạch mà người dân quan tâm là quy hoạch đã được phê duyệt có thực hiện được hay không và dự án thực hiện trong thời gian bao lâu? Trong thực tế, có những khu vực được quy hoạch nhiều năm nhưng không thực hiện được. Người dân trong khu vực đó bị hạn chế việc xây dựng, chuyển mục đích, khai thác hoặc thực hiện các quyền của người sử dụng đất. Như vậy, quy hoạch chậm thực hiện không còn đơn thuần là vấn đề quản lý nhà nước mà đã tác động trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân. Do đó, đề nghị dự thảo luật cần tiếp tục nghiên cứu làm rõ 3 nguyên tắc:

Một là, quy hoạch phải gắn với nguồn lực và khả năng thực hiện. Không nên đưa quá nhiều dự án, công trình vào quy hoạch nhưng không xác định được khả năng thực hiện.

Hai là, phải có cơ chế rà soát định kỳ đối với các khu vực quy hoạch nhưng chậm triển khai. Nếu sau một thời gian nhất định, đề nghị không quá 24 tháng mà không có khả năng triển khai thực hiện thì phải kịp thời điều chỉnh, không để người dân bị ảnh hưởng bởi tình trạng quy hoạch kéo dài.

Ba là, phải phân biệt giữa quy hoạch mang tính định hướng với quy hoạch trực tiếp hạn chế quyền của người sử dụng đất. Đối với quy hoạch đã trực tiếp hạn chế quyền xây dựng, chuyển mục đích sử dụng hoặc khai thác đất của người dân thì phải có cơ chế bảo vệ quyền lợi của người dân bị ảnh hưởng.

PV