Trong thời đại số, chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, một thông tin có thể đi qua hàng nghìn, hàng vạn người trong một thời gian ngắn. Sự phát triển mạnh mẽ của không gian mạng mở ra cơ hội chưa từng có để kết nối, chia sẻ tri thức, đưa chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước đến gần hơn với nhân dân.
Nhưng cũng chính ở đó, một khoảng trống thông tin, một thông tin chậm được giải thích, một vấn đề chưa được làm rõ hoặc một sự kiện đang được dư luận quan tâm nếu không được cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác, kịp thời có thể bị những nguồn thông tin không chính thống khai thác, cắt ghép, bóp méo, thổi phồng. Khi đó, điều đáng lo không chỉ là một bài viết sai sự thật được lan truyền, đáng lo hơn là khoảng trống thông tin có thể dần trở thành khoảng trống nhận thức, từ đó, có thể tác động đến niềm tin, tâm lý xã hội và tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh, trật tự.
Vì vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới không chỉ dừng lại ở việc “phản bác” khi thông tin xuyên tạc xuất hiện. Quan trọng hơn là phải chủ động tạo lập dòng thông tin chính thống, kịp thời, thuyết phục; củng cố sức đề kháng thông tin cho cán bộ, đảng viên và nhân dân; đồng thời chủ động nhận diện, đấu tranh, xử lý những hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng. Đó cũng chính là phương diện quan trọng của công tác xây dựng, chính đốn Đảng và bảo vệ an ninh chính trị nội bộ trong kỷ nguyên số.
Khi thông tin trở thành một phần của thế trận an ninh
Thực tiễn cho thấy, các vấn đề chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, dân sinh luôn nhận được sự quan tâm của dư luận. Những vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người dân như: Việc làm, an sinh xã hội, bảo hiểm, y tế, giáo dục, đất đai, tổ chức, bộ máy, chính sách mới… càng dễ trở thành chủ đề được chia sẻ và bình luận rộng rãi trên các nền tảng mạng xã hội. Trong dòng chảy thông tin đó, bên cạnh những nguồn tin chính xác, tích cực vẫn xuất hiện những nội dung chưa được kiểm chứng, thông tin sai sự thật hoặc cách diễn giải phiến diện. Đáng chú ý, có những thông tin không hoàn toàn bịa đặt nhưng cố tình cắt ghép, tách khỏi bối cảnh, sử dụng một phần sự thật để dẫn dắt người đọc đến một nhận thức khác về bản chất sự việc. Đây là thách thức mới đối với công tác bảo vệ an ninh chính trị nội bộ và bảo đảm an ninh, trật tự.
Nếu trước đây việc lan truyền một thông tin sai lệch phụ thuộc nhiều vào phương tiện truyền thống thì hiện nay mỗi tài khoản mạng xã hội đều có thể trở thành một “điểm phát”. Một nội dung gây sốc, kích thích cảm xúc có thể được chia sẻ trước cả khi người đọc kiểm chứng. Thực tế tại Cần Thơ cho thấy lực lượng Công an thành phố đã chủ động phát hiện, đấu tranh, xử lý các trường hợp lợi dụng không gian mạng để đăng tải, chia sẻ thông tin sai sự thật, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm cá nhân, gây ảnh hưởng đến an ninh, trật tự. Trong tháng 3-2026, Phòng An ninh nội địa, Công an TP Cần Thơ đã phát hiện 5 tài khoản mạng xã hội facebook có hành vi vi phạm; đến ngày 23-3-2026 đã xử phạt vi phạm hành chính 2 trường hợp với tổng số tiền 15 triệu đồng, đồng thời tiếp tục củng cố hồ sơ để xử lý những trường hợp khác; những người vi phạm được yêu cầu gỡ bỏ nội dung, cam kết không tái phạm. Những vụ việc cụ thể ấy cho thấy một điều: mỗi thông tin được đăng tải trên nền tảng mạng xã hội đều có tác động đến môi trường xã hội thực tế.
Do đó, bảo đảm an ninh trên không gian mạng không phải là câu chuyện xã xôi của công nghệ, đó là một bộ phận ngày càng quan trọng của nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội và gìn giữ môi trường ổn định để phát triển thành phố.
Chủ động thông tin - “liều vắc-xin” từ sớm
Một trong những yêu cầu đặt ra hiện nay là phải thay đổi tư duy từ “chờ thông tin sai sự thật xuất hiện rồi mới phản bác” sang “chủ động nhận diện vấn đề, chủ động cung cấp thông tin và chủ động định hướng nhận thức xã hội”. Bởi thông tin sai sự thật đã lan rộng, việc xử lý hậu quả thường khó khăn hơn nhiều so với việc cung cấp thông tin đúng ngay từ đầu. Đây không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng Công an thành phố, đó là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị. Cấp ủy, chính quyền phải quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo giải quyết kịp thời những vấn đề phát sinh từ cơ sở; cơ quan chức năng phải chủ động cung cấp thông tin thuộc lĩnh vực quản lý; cơ quan báo chí phải làm tốt chức năng thông tin, giải thích, định hướng; lực lượng Công an thành phố nắm chắc tình hình, kịp thời phát hiện nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh, trật tự; cán bộ, đảng viên phải là những người có trách nhiệm trong tiếp nhận và chia sẻ thông tin.
Khi thông tin chính xác đến với người dân nhanh hơn tin đồn; khi vấn đề người dân quan tâm được giải thích thấu đáo, minh bạch; khi những băn khoăn từ cơ sở được lắng nghe và giải quyết, thì “đất sống” của thông tin sai lệch bị thu hẹp. Nói cách khác, xây dựng niềm tin cũng chính là một phương thức phòng ngừa từ sớm nguy cơ mất ổn định.
Từ “phản bác” đến xây dựng “sức đề kháng” thông tin
Đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch là nhiệm vụ quan trọng trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Tuy nhiên, nếu coi phản bác là mục tiêu cuối cùng thì chưa đủ. Điều cần hướng tới là làm cho mỗi cán bộ, đảng viên và người dân có khả năng nhận diện, kiểm chứng và ứng xử có trách nhiệm với thông tin. Tháng 5-2026, Phòng An ninh chính trị nội bộ, Công an TP Cần Thơ, phối hợp với Đoàn Thanh niên, Hội Sinh viên Trường Cao đẳng Cần Thơ tổ chức tập huấn kiến thức về đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch cho khoảng 200 đoàn viên, hội viên. Nội dung tập huấn tập trung nhận diện phương thức, thủ đoạn truyền bá, xuyên tạc, lợi dụng các vấn đề dân chủ, nhân quyền, dân tộc, tôn giáo và các vấn đề xã hội để tác động đến nhận thức. Đây là cách tiếp cận đáng chú ý: không chỉ xử lý thông tin xấu, độc mà còn trang bị năng lực nhận diện cho người sử dụng mạng xã hội. Đặc biệt, với thanh niên - lực lượng sử dụng không gian mạng thường xuyên - việc hình thành “sức đề kháng số” càng có ý nghĩa. Sức đề kháng ấy không phải là khả năng tranh luận thắng thua trên mạng xã hội, đó trước hết là khả năng bình tĩnh trước thông tin gây sốc, không vội tin, không vội chia sẻ, biết kiểm chứng nguồn tin, biết phân biệt thông tin, nhận xét và suy diễn, đồng thời có trách nhiệm với mỗi nội dung mình đưa lên các nền tảng mạng xã hội. Một cú nhấp chuột tưởng chừng như rất nhỏ, nhưng có thể góp phần làm lan truyền sự thật hoặc tin giả; góp phần củng cố niềm tin hoặc tạo ra hoài nghi.
Không để “khoảng trống thông tin” trở thành “khoảng trống niềm tin”
Trong cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay, không gian mạng là một mặt trận đặc biệt. Ở đó, không có ranh giới rõ ràng giữa người phát và người tiếp nhận thông tin, mỗi người sử dụng mạng xã hội đều có thể đồng thời là người đọc, người bình luận và người lan truyền thông tin. Vì vậy, xây dựng môi trường thông tin lành mạnh phải bắt đầu từ trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và từng thành viên trong xã hội.
Đối với Cần Thơ, một đô thị trung tâm của vùng ĐBSCL đang đứng trước yêu cầu phát triển mới, giữ vững ổn định chính trị, bảo đảm an ninh, trật tự ngày càng có ý nghĩa quan trọng. Sự ổn định không chỉ tạo điều kiện cho phát triển kinh tế - xã hội mà còn là nền tảng để thành phố thực hiện hiệu quả các mục tiêu, nhiệm vụ mà nghị quyết Đại hội Đảng các cấp đã đề ra. Trong dòng chảy ấy, câu chuyện bảo vệ an ninh chính trị nội bộ, bảo đảm an ninh, trật tự và đấu tranh với thông tin sai lệch không phải là câu chuyện riêng của lực lượng Công an, đó là một phần quá trình xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh và củng cố mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân.
Bởi cuối cùng, niềm tin không thể được xây dựng chỉ bằng những lời khẳng định, niềm tin được tạo nên từ sự thật, từ hiệu quả công việc, từ trách nhiệm cán bộ, từ sự gần dân, hiểu dân và từ khả năng giải quyết những vấn đề người dân quan tâm. Khi thông tin chính xác được cung cấp kịp thời, khi những vấn đề từ cơ sở được giải quyết thấu đáo, khi cán bộ, đảng viên có bản lĩnh và trách nhiệm trên không gian mạng, khi người dân có đủ khả năng tự bảo vệ mình trước những thông tin chưa được kiểm chứng, thì khoảng trống thông tin sẽ không còn là mãnh đất để tin đồn và xuyên tạc lấp đầy. Giữ vững trận địa tư tưởng bắt đầu từ việc giữ vững niềm tin; giữ vững niềm tin bắt đầu từ sự thật và trách nhiệm và giữ vững sự thật và trách nhiệm là một phần của nhiệm vụ xây dựng Đảng, bảo vệ an ninh chính trị nội bộ, giữ vững an ninh, trật tự - tạo nền tảng ổn định để Cần Thơ phát triển trong kỷ nguyên mới.
NGỌC QUÍ
