Phóng sự * Sơn Hà

Bài cuối: ĐỂ XỨNG TẦM TRUNG TÂM ĐÔ THỊ VÙNG

Chuẩn bị kỷ niệm 10 năm thành phố trực thuộc Trung ương, Cần Thơ đang rộn ràng khởi công, khánh thành nhiều công trình phục vụ phát triển kinh tế- xã hội ở địa phương. Không chỉ các trung tâm thương mại, khu chợ, khu hành chính được xây mới mà khắp các quận, huyện, nhiều ngôi trường từ mầm non đến phổ thông trung học trị giá hàng chục tỉ đồng được xã hội hóa đầu tư xây dựng, giúp cho việc học hành của học sinh ngày một thuận tiện; các tuyến đường giao thông Nhà nước và nhân dân cùng làm được các địa phương gấp rút hoàn thành… hứa hẹn tô thắm diện mạo một đô thị khang trang.

* Vì một thành phố xanh - sạch – đẹp

Thành phố Cần Thơ hướng đến đô thị xanh, sạch, đẹp. Trong ảnh: Tuyến đường Võ Văn Kiệt nối Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ với trung tâm TP Cần Thơ.

Người bạn từ TP Hồ Chí Minh theo tôi đi dạo quanh TP Cần Thơ. Mặc dù vẫn còn những điểm chưa hài lòng về trật tự đô thị, nhưng bạn tôi phải thừa nhận rằng thành phố đang trong quá trình chỉnh trang cũng cần có thời gian để việc sắp xếp trật tự đi vào nề nếp. Bạn tôi đã rất ngạc nhiên khi nghe kể và tận mắt chứng kiến ngay trong lòng nội ô thành phố, dù dân nhập cư tập trung tương đối đông với đủ mọi thành phần, nhưng các quận Ninh Kiều, Bình Thủy vẫn xây dựng được các con hẻm sạch rác. Phường An Cư, quận Ninh Kiều thực hiện mô hình dân vận khéo “Cộng đồng trách nhiệm không xả rác ra đường và nơi công cộng” đạt được kết quả khả quan. Nhờ mô hình này mà ý thức người dân trên địa bàn phường được nâng lên rõ rệt. Hơn 50 con hẻm được xây dựng khang trang nhờ dự án nâng cấp đô thị bây giờ luôn được người dân giữ gìn sạch sẽ. Hằng ngày, người dân đều thu gom, quét rác trước nhà sạch sẽ và còn nhắc nhở nhau cùng giữ gìn vệ sinh môi trường nơi mình ở. Người dân hẻm 57, đường Cách Mạng Tháng Tám, phường An Thới, quận Bình Thủy, cũng thường xuyên bảo nhau giữ gìn vệ sinh môi trường trước cửa nhà và con hẻm nên con hẻm lúc nào cũng sạch sẽ. Nhìn những cánh hoa giấy khoe sắc tím trong nắng, hay những chiếc lá mai, lá lộc vừng… rung rinh trong gió tôi cảm nhận được con hẻm không chỉ xanh mà còn sạch, đẹp.

Thành phố Cần Thơ đang trong tiến trình xây dựng, điều chỉnh quy hoạch chung để trở thành thành phố cấp quốc gia, văn minh, hiện đại, xanh, sạch đẹp, đô thị trung tâm động lực của vùng ĐBSCL và đô thị cửa ngõ vùng hạ lưu sông Mê Công. Phát triển không gian giai đoạn 2030 tầm nhìn đến năm 2050 của thành phố theo hướng hài hòa cảnh quan tự nhiên, bản sắc sông nước, đô thị sinh thái đặc trưng của vùng ĐBSCL. Theo báo cáo của Sở Xây dựng TP Cần Thơ, đến tháng 3-2013, khối lượng ước thực hiện các Đồ án Quy hoạch chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật (quy hoạch cây xanh; quản lý chất thải rắn; thoát nước; cấp nước) thành phố Cần Thơ đến năm 2030 đạt khoảng 80%. Hiện nay, các đồ án này đang được chuẩn bị báo cáo cuối kỳ tại UBND thành phố và dự kiến sẽ trình phê duyệt ngay sau khi Quy hoạch chung thành phố Cần Thơ đến năm 2030 được Chính phủ phê duyệt.

Ông Võ Văn Chính, Chủ tịch UBND quận Ninh Kiều, cho biết: “Thành phố đang lập lại trật tự kỷ cương đô thị, hướng đến mục tiêu xây dựng đô thị văn minh hiện đại nên trong quá trình thực hiện cần những giải pháp đồng bộ, trong đó chú ý thực hiện tốt việc chỉnh trang, làm đẹp, tạo mỹ quan đô thị. Đồng thời tăng cường vận động tuyên truyền để nâng cao ý thức người dân và phải xử lý các hành vi cố tình vi phạm trật tự kỷ cương đô thị. Quận Ninh Kiều cũng xác định xây dựng nếp sống văn hóa, lập lại trật tự kỷ cương đô thị vừa là nhiệm vụ trọng tâm, vừa là nhiệm vụ lâu dài của địa phương trong quá trình xây dựng Ninh Kiều trở thành đô thị trung tâm của thành phố”. Để việc phát triển đô thị được đồng bộ từ quận nội ô đến huyện ngoại thành, theo ông Nguyễn Văn Phước, Chủ tịch UBND huyện Vĩnh Thạnh: Huyện đang tập trung quy hoạch phát triển đô thị hóa nông thôn. Trọng tâm xây dựng từng bước hoàn chỉnh các tiêu chí quốc gia về nông thôn mới. Tiếp tục đầu tư, cải tạo, nâng cấp và xây dựng hoàn chỉnh hạ tầng đô thị của 2 thị trấn (thị trấn Vĩnh Thạnh – thị trấn Thạnh An) như hệ thống chợ; xử lý nước thải, rác thải, nâng cấp điện đường, trồng cây xanh, xây dựng các tuyến đường sáng – xanh – sạch – đẹp – an toàn. Bên cạnh đó, huyện sẽ tập trung phát huy, khai thác tiềm năng, lợi thế của huyện là thực hiện đồng bộ 3 vấn đề: nông nghiệp – nông dân – nông thôn; tuyên truyền vận động, ý thức chấp hành pháp luật của tổ chức, cá nhân trên các lĩnh vực: trật tự xây dựng, trật tự an toàn xã hội, an toàn giao thông, vệ sinh, môi trường…

* Chung tay xây dựng

Không chỉ những con đường, tuyến hẻm ở các quận nội ô ngày càng được mở rộng, thông thoáng, sạch đẹp mà diện mạo các quận, huyện ngoại thành cũng  từng bước khởi sắc. Người dân các quận, huyện chung tay cùng chính quyền địa phương trồng thêm cây xanh, nâng cấp mở rộng các tuyến đường, xây cầu, xây dựng bờ kè... để làm bộ mặt đô thị thêm đẹp, văn minh, hiện đại. Theo ông Nguyễn Vũ Phương, Chủ tịch UBND quận Ô Môn, để chỉnh trang bộ mặt đô thị quận, bên cạnh siết chặt trật tự kỷ cương đô thị, quận có kế hoạch cải tạo các tuyến cống hư hỏng, thay các mương thoát nước bằng hệ thống cống tròn, xây dựng hệ thống cống ở khu dân cư chưa có hệ thống thoát nước, nạo vét các kênh rạch; nâng cao tỷ lệ thu gom rác. Sắp tới quận sẽ xây dựng 2 bãi rác trung chuyển tại phường Phước Thới và phường Thới Long, với quy mô 6,7ha/bãi rác. 

Ngày 6-8-2012, UBND TP Cần Thơ ban hành Quyết định 1844/QĐ-UBND về chương trình hành động của TP Cần Thơ thực hiện chiến lược phát triển bền vững Việt Nam giai đoạn 2011-2020. Theo đó, thành phố tiếp tục hoàn thiện các tiêu chí đô thị loại 1, đặt quá trình phát triển đô thị trong tổng thể phát triển chung của ĐBSCL với vai trò là trung tâm, là động lực phát triển của cả vùng... TP Cần Thơ đã và đang nỗ lực thực hiện công tác trật tự kỷ cương đô thị, xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật, từng bước hoàn thiện hạ tầng xã hội theo hướng phù hợp, đồng bộ, hiện đại, đảm bảo môi trường và chất lượng sống đô thị tốt; có kiến trúc đô thị tiên tiến, giàu bản sắc… Để thực hiện mục tiêu trên, thành phố Cần Thơ tăng cường công tác lập lại trật tự kỷ cương đô thị và năm 2013, thành phố tiếp tục triển khai giám sát việc thực hiện trật tự kỷ cương đô thị tại các quận, huyện, sở ngành. Trong cuộc họp với các thành viên đoàn giám sát thực hiện Nghị quyết số 03-NQ/TU, đồng chí Nguyễn Hữu Lợi, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Trưởng đoàn giám sát, đề nghị các đơn vị được giám sát phải tạo sự chuyển biến mạnh trong việc thực hiện xây dựng nếp sống văn hóa, trật tự, kỷ cương đô thị  trên địa bàn.

Để Cần Thơ xanh – sạch – đẹp, vấn đề đảm bảo vệ sinh môi trường được lãnh đạo thành phố, các địa phương, ngành chức năng hết sức quan tâm. Thành phố vừa khởi công xây dựng  Nhà máy xử lý nước thải khu công nghiệp tại quận Ô Môn. Khi nhà máy này đi vào hoạt động, góp phần giảm thiểu tình trạng ô nhiễm môi trường tại các Khu công nghiệp Trà Nóc 1 và Trà Nóc 2  lâu nay gây nhiều bức xúc cho người dân. Và niềm mong mỏi của người dân Cần Thơ về một thành phố xanh, sạch, đẹp, không bị ngập do ảnh hưởng của triều cường sẽ sớm thành hiện thực khi Nhà máy xử lý nước thải (thuộc Dự án thoát nước và xử lý nước thải thành phố Cần Thơ tại Cái Sâu) dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2013 đi vào hoạt động. Theo đó là sự góp sức của Dự án phát triển vệ sinh môi trường tại TP Cần Thơ trong khuôn khổ Dự án xây dựng Chiến lược thống nhất về Vệ sinh môi trường và Kế hoạch hành động đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 (Dự án U3SAP)… Tôi tin rằng, trong tương lai gần, các khu đô thị vùng nội thành như khu đô thị truyền thống Ninh Kiều- Bình Thủy; khu đô thị - công nghiệp Trà Nóc, Cái Răng và khu đô thị sinh thái Phong Ðiền hình thành, sẽ góp phần làm thay đổi nhanh hơn nữa diện mạo thành phố Cần Thơ.

Tôi giới thiệu cho bạn tôi biết, với lợi thế có khu công nghiệp, bến cảng, nhiều khu đô thị mới, mai này quận Cái Răng sẽ tấp nập xe, tàu của các công ty, nhà máy ra vào các khu công nghiệp, cảng, theo đó dịch vụ cảng càng phát triển. Còn phường Trà Nóc, quận Bình Thủy sẽ là Trung tâm công nghiệp chuyên ngành, công nghiệp điện năng cấp vùng, đầu mối giao thông đường thủy- cảng tổng hợp. Bộ mặt quận Ô Môn cũng sẽ thay đổi với Trung tâm văn hóa- hội chợ triển lãm cấp vùng và quốc gia; Trung tâm du lịch cảnh quan và sinh thái cấp vùng; các khu ở tập trung, khu ở sinh thái vườn. Nằm ở cửa ngõ phía Bắc của TP Cần Thơ, với nhiều tuyến đường trọng yếu về đường thủy và đường bộ, Thốt Nốt đảm nhận chức năng là Trung tâm công nghiệp chế biến nông, hải sản và công nghiệp phụ trợ, trung tâm kho vận cấp vùng, trung tâm thương mại - dịch vụ cấp thành phố và cấp vùng, trung tâm du lịch sinh thái cảnh quan trên sông Hậu và các khu ở tập trung và ở sinh thái…  Tất cả những định hướng này sẽ khoác lên mình đô thị Cần Thơ chiếc áo mới. 

Thời gian qua, các quận, huyện trên địa bàn thành phố đã nỗ lực thực hiện nhiều giải pháp để phát triển đô thị đi theo đúng định hướng đặt ra. Tại Hội nghị triển khai công tác xây dựng cơ bản năm 2013 của UBND TP Cần Thơ, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Thanh Sơn khẳng định: “Các công trình xây dựng trên địa bàn thành phố tạo diện mạo mới cho đô thị và thúc đẩy kinh tế địa phương phát triển”. Ngay từ đầu năm 2013, thành phố cũng đặt ra nhiệm vụ trọng tâm, trong đó có nhiệm vụ nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác quy hoạch, xây dựng và phát triển TP Cần Thơ trên các lĩnh vực, hoàn thiện tiêu chí đô thị loại I trực thuộc Trung ương; huy động mọi nguồn lực đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế- xã hội, đặc biệt là hạ tầng giao thông, hạ tầng đô thị…

* * *

Khi tiễn bạn tôi lên xe về TP Hồ Chí Minh, bạn tôi tặng tôi bài hát “Cần Thơ một khúc ca”, sáng tác của  nhạc sĩ Phạm Tuyên.

“Cần Thơ thành phố ngày mai,
Tàu qua bến cảng rộn ràng đêm ngày,
Phương Nam Tổ quốc ánh lên một viên ngọc sáng
Điểm tô thêm sắc màu, cho đất mẹ Việt Nam”.

Giọng hát bạn tôi khá tình cảm và tôi xúc động khi nghe bài hát ca ngợi thành phố của mình, với hy vọng Cần Thơ ngày càng phát triển gắn liền với sự phát triển kinh tế của vùng Đồng bằng sông Cửu Long  và Cần Thơ sẽ mãi là “viên ngọc sáng” như lời bài hát.