Ngày 24-6, Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo đã bắt đầu chuyến thăm 5 ngày tới 3 nước Hungary, Anh và Đức, trong bối cảnh mà một số nhà phân tích cho là có nhiều dấu hiệu cho thấy Bắc Kinh đang dùng tiền hỗ trợ vấn đề nợ công vốn đang hoành hành châu Âu để thiết lập ảnh hưởng ở khu vực này.

Ảnh minh họa về sự mở rộng ảnh hưởng của Trung Quốc.  Ảnh: Guardian

Ông Ôn Gia Bảo dự kiến sẽ có nhiều cuộc tiếp xúc với các nhà lãnh đạo của 3 nước châu Âu và ký kết nhiều thỏa thuận thương mại – tài chính. Bắc Kinh không cho biết chính xác trọng tâm chương trình nghị sự trong chuyến đi này là gì, nhưng theo nhật báo Phố Wall của Mỹ, vấn đề nợ ở khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) và vai trò trợ giúp có thể của Trung Quốc (bằng cách mua nợ của các nước châu Âu), dường như sẽ là chủ đề chính. Với khoản dự trữ ngoại hối lớn nhất thế giới, hơn 3.000 tỉ USD, Trung Quốc được chính giới và lãnh đạo doanh nghiệp toàn cầu xem như là nguồn cấp vốn quan trọng. Bắc Kinh cũng nhiều lần tuyên bố ủng hộ các giải pháp của Liên minh châu Âu (EU) giải quyết khủng hoảng nợ, theo đó Trung Quốc sẽ tăng cường mua trái phiếu ở châu Âu.

Tuy nhiên, nhật báo Phố Wall cho biết chưa rõ Trung Quốc đã đầu tư bao nhiêu tiền vào trái phiếu ở châu Âu. Bắc Kinh luôn giữ kín những thỏa thuận mua nợ của châu Âu và chỉ công khai một phần nhỏ. Một số nhà phân tích cho rằng, thực tế hiện nay Trung Quốc có thể đang mở thêm “kênh” đầu tư vào châu Âu. Các chuyên gia kinh tế của ngân hàng Standard Chartered mới đây cho biết Trung Quốc đang giảm việc mua tài sản ở Mỹ kể từ đầu năm nay, và thay vào đó là đầu tư nhiều hơn vào nợ của Eurozone. Khoảng 1/4 trong số 3.000 tỉ USD dự trữ ngoại tệ của Trung Quốc đang được giữ bằng đồng euro. Song Zhe, Đại sứ Trung Quốc tại EU cho biết sau khi đầu tư hàng tỉ euro vào trái phiếu Bồ Đào Nha và Hy Lạp nhằm đa dạng hóa dự trữ ngoại hối ngoài đồng USD, Trung Quốc đang cân nhắc mua nhiều hơn các loại trái phiếu này.

Trong khi đó, báo The Guardian của Anh đặt vấn đề vì sao ông Ôn Gia Bảo tới Hungary? Theo tờ báo này, đó là vì Hungary đang giữ chức chủ tịch luân phiên EU và Trung Quốc đang nhắm tới mục tiêu tăng cường xâm nhập khu vực Nam và Đông Nam châu Âu. Hội đồng Quan hệ đối ngoại châu Âu (ECFR) ước tính 40% đầu tư của Trung Quốc ở EU là tại Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Ý, Hy Lạp và Đông Âu. Nguyên do Trung Quốc quan tâm nhiều đến khu vực này là ngoài môi trường đầu tư đầy hứa hẹn, các nền kinh tế này là “cửa ngõ” dễ xâm nhập thị trường chung châu Âu vốn có tới hơn 500 triệu người tiêu dùng. Mặt khác, đầu tư mạnh vào các quốc gia này cũng giúp Bắc Kinh tăng ảnh hưởng chính trị. Một khi những nước này lệ thuộc vào đầu tư và thương mại của Trung Quốc, họ có thể dần giảm bớt ủng hộ những hành động chung của EU, vốn bị Bắc Kinh xem là bất lợi cho những lợi ích thiết yếu của họ.

N. MINH (Theo WSJ, Guardian, Chinadaily)