Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, với sự hiện diện của các tập đoàn kinh tế đa quốc gia, sự lớn mạnh của các doanh nghiệp (DN) nội địa thì ngoài cạnh tranh về thương mại, nhu cầu về dịch vụ tài chính ngân hàng (NH) cũng phát triển lớn mạnh theo. Để phát triển dịch vụ tài chính, NH phải liên tục đổi mới và tạo được sự khác biệt về dịch vụ so với các NH nước ngoài. Ông Trần Quốc Hà, Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), chi nhánh TP Cần Thơ cho rằng, thị trường tài chính cạnh tranh ngày càng khốc liệt, đòi hỏi NH phải phát triển đa dạng các sản phẩm dịch vụ và chú trọng chất lượng dịch vụ mới có thể tồn tại, phát triển.

 Hiện nay, nhu cầu sử dụng dịch vụ tài chính NH của người dân và DN ngày một tăng, đặc biệt là khu vực đô thị. Ông có nhận định gì về sự phát triển dịch vụ tài chính của các NH hiện nay?

-Thực tế, các ngân hàng thương mại (NHTM) Việt Nam thu nhập từ dịch vụ thấp hơn các NH nước ngoài; tỷ lệ thu nhập từ dịch vụ của NH nước ngoài trong tổng thu nhập từ 50-60%, còn đối với NHTM Việt Nam quy mô lớn tỷ lệ này chỉ đạt 20-30%. Mặc dù sản phẩm dịch vụ của NH Việt Nam và các chi nhánh NH nước ngoài tại Việt Nam là như nhau, nhưng NH nước ngoài có ưu thế hơn về quản trị, năng lực cung cấp dịch vụ tài chính của họ chuyên nghiệp và mạnh hơn, nên NH nội lép vế ở mảng cạnh tranh dịch vụ. Phần nữa là do tâm lý của người Việt Nam, nhiều khi chuộng dịch vụ của NH nước ngoài vì cho rằng dịch vụ NH nước ngoài tốt hơn.

Trên địa bàn TP Cần Thơ, hầu hết các NH đều có chi nhánh đóng trên địa bàn, thành phố hiện có 48 tổ chức tín dụng (TCTD) đang hoạt động và là 1 trong 7 tỉnh thành cả nước có số lượng NH hoạt động lớn nhất cả nhất; trong đó có 2 chi nhánh NH nước ngoài. Dù dư nợ cho vay của 2 TCTD này không lớn, nhưng mảng dịch vụ của họ đạt doanh thu cũng khá cao. Trong số các chi nhánh NHTM đang hoạt động trên địa bàn thành phố, cũng có chi nhánh thu nhập từ dịch vụ chiếm 30% tổng doanh thu. NH đóng vai trò là xương sống của nền kinh tế, nhưng nếu chỉ hoạt động tín dụng (cho vay- huy động) thì cũng khó phát triển bền vững. Do đó, cần phải có chiến lược mở rộng dịch vụ tài chính để cạnh tranh và tồn tại trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng.

 Việc NHNN cho phép các loại định chế tài chính 100% vốn sở hữu nước ngoài được thành lập tại Việt Nam theo các cam kết WTO, thì sức ép cạnh tranh đối với NH Việt Nam như thế nào, thưa ông?

-Thực hiện các cam kết của WTO và cam kết của nhiều FTA (Hiệp định thương mại tự do), tới đây là TPP (Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương), muốn tồn tại thì các NH Việt Nam phải tự thay đổi mình. Chẳng hạn với cam kết WTO, đến năm 2018 thì NH nước ngoài và các NHTM trong nước bình đẳng như nhau, không còn bị hạn chế nào, mạng lưới hoạt động như nhau; nếu NH nước ngoài đủ vốn, họ có thể thành lập nhiều chi nhánh. Lợi thế của NH nước ngoài là làm dịch vụ rất tốt, họ quản lý dòng tiền cho vay tốt hơn, các điều kiện trong hợp đồng tín dụng với nhiều điều khoản ràng buộc rất chặt chẽ và thông tin về thị trường, đối tượng khách hàng của NH nước ngoài cũng dày hơn NH Việt Nam.

Trên địa bàn TP Cần Thơ hiện có 48 TCTD đang hoạt động. Trong ảnh: Khách hàng đến giao dịch tại Vietcombank Chi nhánh Cần Thơ. Ảnh: MINH HUYỀN

Theo định hướng của NHNN, các NH cần tăng cường dịch vụ tài chính, dịch vụ tài chính phải hỗ trợ tốt cho DN, ngoài cho vay thì còn làm dịch vụ thanh toán, chuyển tiền, hoặc phát triển thêm tham vấn tài chính, kể cả tham vấn hợp đồng,… Định hướng 5 năm nữa, Việt Nam có 5 NH nằm trong tốp đầu khư vực ASEAN. Bởi, trong tổng doanh thu, NH nào có trên 90% thu nhập từ cho vay thu lãi thì rủi ro tín dụng sẽ ập đến bất cứ lúc nào. Còn đối với hoạt động dịch vụ tài chính rủi ro rất thấp, do chi phí bỏ ra ban đầu thấp.

 Đối với TP Cần Thơ, theo định hướng phát triển của Trung ương thì Cần Thơ là trung tâm động lực vùng ĐBSCL. Theo ông, để là trung tâm tài chính của vùng, các NH trên địa bàn cần hội đủ các yếu tố nào?

-Tại Cần Thơ, hiện có 48 TCTD hoạt động với tổng dư nợ cho vay hơn 57.000 tỉ đồng, vốn huy động hơn 56.000 tỉ đồng thì rõ ràng chưa tương xứng với quy mô của các TCTD. Thực tế, nếu NH chỉ hoạt động dịch vụ tín dụng thì khó tồn tại, khó duy trì lợi nhuận, vì biên độ cho vay- huy động ngày càng thu hẹp. Đó là chưa kể rủi ro tín dụng, chỉ cần một món vay gặp trục trặc thì NH rất khó khăn trong việc giải quyết. Để hạn chế rủi ro, NH phải phát triển dịch vụ, vừa tăng doanh thu, vừa đảm bảo sự phát triển ổn định, bền vững.

Nếu so về tổng dư nợ cho vay, thì tỉnh An Giang, Đồng Tháp có dư nợ cho vay xấp xỉ với TP Cần Thơ. Do đó, không thể cạnh tranh bằng cho vay mà phải phát triển dịch vụ để DN các tỉnh lân cận tin tưởng và sử dụng dịch vụ của NH tại Cần Thơ. Hiện một số NH phát triển dịch vụ khá tốt, có doanh thu dịch vụ khá cao. Song để cạnh tranh trong xu thế hội nhập, các NH cần đảm nhận thêm chức năng hỗ trợ DN về thông tin tài chính, cung cấp các dịch vụ phi tài chính tới người dân trong khu vực ĐBSCL. Hiện đã có một số NH trên địa bàn thành phố đảm nhận việc thanh toán dịch vụ cho khách hàng ở Sóc Trăng, Hậu Giang. Với 48 TCTD, 234 địa điểm có giao dịch NH, thì dịch vụ tài chính và phi tài chính trên địa bàn thành phố rất có điều kiện phát triển. Tuy nhiên, các NH phải có chiến lược bài bản trong xây dựng hình ảnh, phong cách phục vụ, kinh nghiệm, mối quan hệ với khách hàng… để thu hút khách hàng sử dụng dịch vụ của mình. NHNN chi nhánh TP Cần Thơ cũng đang chỉ đạo các TCTD chuẩn hóa đội ngũ cán bộ, tăng cường đào tạo, đặc biệt là đào tạo kỹ năng cho nhân viên; đồng thời ứng dụng công nghệ vào hoạt động dịch vụ và phải tạo được sự khác biệt thì mới phát triển được.

 Theo ông, ngoài nội lực của NH thì NH cần sự hỗ trợ nào từ chính quyền địa phương?

-Phải khẳng định rằng, lãnh đạo TP Cần Thơ rất quan tâm và ủng hộ ngành NH, các đề nghị của NH đều được thành phố quan tâm hỗ trợ. Song, NH cũng cần có thêm sự hỗ trợ của các sở, ban ngành hữu quan của thành phố. Hoạt động NH trước hết là đảm bảo an ninh, an toàn để có thể đặt bất cứ ở đâu cũng thấy an toàn, khách hàng tới Cần Thơ giao dịch cũng an tâm vì sự an toàn, an ninh trật tự của thành phố được đảm bảo.

Ngoài ra, thành phố có thể quan tâm phát triển ngành tài chính vi mô để hỗ trợ người nghèo, người thất thế có thể tiếp cận các dịch vụ của NH, tạo cho các đối tượng này có cơ hội học nghề, cải thiện đời sống... Thành phố cần đẩy mạnh hỗ trợ hoạt động của các Quỹ tín dụng nhân dân (QTDND), đây là mô hình gần tín dụng vi mô và mục tiêu hoạt động của các QTDND là hỗ trợ thành viên, nếu tại một khu vực có QTDND hoạt động hiệu quả sẽ đóng góp rất lớn cho đời sống, sản xuất kinh doanh của người dân nơi đó. Bên cạnh đó, công tác truyền thông, NH rất cần sự ủng hộ của cơ quan báo chí, chính quyền địa phương trong công tác truyền thông để người dân hiểu cụ thể hơn về hoạt động, dịch vụ của NH để họ dễ dàng tiếp cận khi có nhu cầu.

 Xin cảm ơn ông!

Gia Bảo (thực hiện)