Các cuộc thi tuyên truyền viên cơ sở được tổ chức thời gian qua tại nhiều địa phương, đơn vị đã thu hút đông đảo cán bộ, đảng viên, đoàn viên tham gia, tạo hiệu ứng xã hội tích cực, góp phần đổi mới phương thức tuyên truyền, đưa chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến gần hơn với nhân dân.

Tiết mục tham gia vòng chung khảo Hội thi báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật giỏi trong lực lượng Công an cơ sở năm 2026 do Công an tỉnh Thanh Hóa tổ chức.

Việc quan tâm bồi dưỡng bản lĩnh chính trị, kỹ năng truyền đạt, khả năng nắm bắt dư luận và xử lý thông tin cho lực lượng này cần tiếp tục được coi là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên.

Hiện nay, không gian mạng trở thành môi trường thông tin có tác động ngày càng lớn. Một số đối tượng xấu lợi dụng những vấn đề nhạy cảm như dân chủ, nhân quyền, dân tộc, tôn giáo hay các vụ việc được dư luận quan tâm để xuyên tạc, kích động, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Trong bối cảnh đó, đội ngũ tuyên truyền viên cơ sở thể hiện rõ vai trò tuyến đầu trong định hướng dư luận, đấu tranh phản bác quan điểm sai trái ngay từ địa bàn. Tại các xã miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới, nơi điều kiện tiếp cận thông tin còn hạn chế, dân trí chưa đồng đều, vai trò này càng quan trọng trong củng cố “sức đề kháng” của cộng đồng trước thông tin xấu độc.

Tuyên truyền viên cơ sở hoạt động trực tiếp tại xã, phường, tổ dân phố, cơ quan, đơn vị..., nơi thông tin lan tỏa nhanh chóng và tác động trực tiếp đến nhận thức của Nhân dân. Không chỉ gần dân về địa bàn, lực lượng này còn gắn bó mật thiết với đời sống, tâm tư, nguyện vọng của quần chúng. Từ vị trí đó, các tuyên truyền viên cơ sở vừa trực tiếp đưa thông tin chính thống của Đảng, Nhà nước đến với nhân dân, vừa là cầu nối quan trọng góp phần tạo sự thống nhất về nhận thức và hành động trong xã hội. Đáng chú ý, lực lượng này ngày càng được trẻ hóa, với nhiều cán bộ năng nổ, có trình độ, khả năng ứng dụng công nghệ.

Điểm nổi bật của tuyên truyền viên cơ sở là khả năng nắm bắt thực tiễn, dư luận từ sớm. Với lợi thế “sát dân, trong dân”, họ có điều kiện phát hiện những biểu hiện lệch lạc về nhận thức, thông tin sai lệch, xuyên tạc để phản ánh với cấp ủy, chính quyền và định hướng ngay tại địa bàn. Thực tế cho thấy, khi tuyên truyền được thực hiện thiết thực, gần gũi, sát nhu cầu người dân, niềm tin và đồng thuận xã hội được củng cố, hạn chế phát sinh vấn đề phức tạp về tư tưởng.

Trên thực tế, đại đa số lực lượng tuyên truyền viên cơ sở trên cả nước đang hoạt động hiệu quả, thực chất. Nhiều vụ việc phức tạp về tư tưởng, dư luận được phát hiện sớm, giải thích kịp thời, không để lan rộng thành “điểm nóng”. Bên cạnh các hình thức truyền thống như sinh hoạt chi bộ, tiếp xúc cử tri, đối thoại với nhân dân, nhiều nơi đã lồng ghép tuyên truyền trong hoạt động đoàn thể, hội thi, hòa giải cơ sở, phổ biến pháp luật... giúp thông tin chính thống được truyền tải mềm dẻo, gần gũi, thuyết phục hơn.

Tuy vậy, cần thẳng thắn nhìn nhận: Ở một số nơi, phần lớn do điều kiện khách quan, nguồn lực còn hạn chế, công tác tuyên truyền cơ sở chưa được quan tâm đúng mức, chưa thật sự gắn với những vấn đề người dân quan tâm. Chất lượng đội ngũ chưa đồng đều; một bộ phận còn hạn chế về kỹ năng tuyên truyền, khả năng phân tích, phản biện và ứng dụng công nghệ. Phần lớn tuyên truyền viên hoạt động kiêm nhiệm, chế độ, chính sách và điều kiện bảo đảm còn hạn chế, ảnh hưởng đến động lực và hiệu quả công tác. Đây là những hạn chế cần được nhìn thẳng để khắc phục, chứ không được né tránh, và càng không thể vì thế mà phủ nhận những kết quả to lớn mà tuyệt đại đa số lực lượng tuyên truyền viên cơ sở đã và đang đóng góp.

Song, lợi dụng những hạn chế cục bộ, cá biệt nêu trên, một số đối tượng đã cố tình khoét sâu, thổi phồng, quy chụp thành “bản chất” của cả đội ngũ, với nhiều chiêu trò tinh vi. Một là, bôi nhọ uy tín, gắn nhãn đội ngũ này là “loa phường”, quy kết hoạt động tuyên truyền là “áp đặt tư tưởng”, thông tin xơ cứng, một chiều, không sát thực tế đời sống. Hai là, phủ nhận hiệu quả, cho rằng hoạt động tuyên truyền ở cơ sở chỉ mang tính hình thức, lãng phí nguồn lực, không mang lại giá trị thiết thực. Ba là, kích động hoài nghi, lợi dụng những vấn đề phức tạp, nhạy cảm ở địa phương để tung tin giả, bóp méo chủ trương, chính sách, qua đó cố tình tạo ra sự đối lập giữa người làm công tác tuyên truyền với cộng đồng dân cư.

Cần thấy rõ, việc thẳng thắn chỉ ra hạn chế, bất cập trong công tác tuyên truyền cơ sở là biểu hiện của tinh thần tự phê bình, cầu thị, nhìn thẳng vào sự thật để không ngừng đổi mới, là một nguyên tắc xây dựng xuyên suốt trong công tác xây dựng Đảng. Điều đó khác về bản chất so với thủ đoạn của các thế lực thù địch: Lợi dụng một vài hiện tượng cá biệt, cục bộ để đánh đồng với cái phổ biến, lấy hạn chế nhất thời quy kết thành bản chất lâu dài, từ đó phủ nhận sạch trơn vai trò, ý nghĩa và những đóng góp thiết thực mà đội ngũ tuyên truyền viên cơ sở đã mang lại, hòng làm suy giảm niềm tin của nhân dân vào lực lượng “tuyến đầu” ở cơ sở, từ đó làm suy yếu công tác tư tưởng của Đảng ngay từ gốc rễ. Nhận diện rõ thủ đoạn này chính là cách tốt nhất để không mắc bẫy nhận thức mà các đối tượng xấu đang cố tình giăng ra.

Môi trường truyền thông số cũng đòi hỏi cách làm khác trước. Đội ngũ tuyên truyền viên cơ sở đang từng bước sử dụng Zalo, Facebook, hệ thống hội nghị trực tuyến để mở rộng phạm vi tiếp cận, đồng thời biết “bản địa hóa” nội dung, gắn với đặc điểm từng địa bàn, từng nhóm dân cư. Đặc biệt, lực lượng trẻ có lợi thế tiếp cận thanh thiếu niên, nhóm công chúng dành nhiều thời gian trên mạng và cũng dễ chịu tác động từ thông tin xấu độc nhất. Đây là nguồn lực cần được khuyến khích, bồi dưỡng.

Để phát huy vai trò tuyến đầu của tuyên truyền viên cơ sở, trước hết cần nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ lý luận và năng lực thực tiễn; đồng thời chú trọng kỹ năng xử lý thông tin, truyền thông số, nhận diện và phản bác thông tin sai lệch. Trong bối cảnh thông tin lan truyền với tốc độ nhanh, tuyên truyền viên phải có khả năng nhận diện sớm, phản ứng kịp thời nhưng bảo đảm chính xác, có căn cứ, phù hợp với từng đối tượng. Cùng với đó, cần tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức theo hướng hiện đại, linh hoạt, sát đối tượng; tăng đối thoại; kết hợp tuyên truyền trực tiếp với nền tảng số, mạng xã hội; chủ động lan tỏa những câu chuyện đẹp, cách làm hay để tăng sức thuyết phục của thông tin tích cực.

Một yêu cầu quan trọng khác là hoàn thiện cơ chế, chính sách, điều kiện bảo đảm cho hoạt động của tuyên truyền viên cơ sở: Có sự ghi nhận, động viên phù hợp; tăng kinh phí, phương tiện, tài liệu, tập huấn nghiệp vụ, nhất là ở địa bàn khó khăn. Kiên quyết khắc phục tình trạng coi nhẹ, tổ chức hình thức ở một số nơi, bởi hiệu quả tuyên truyền trước hết được đo bằng khả năng giải đáp vấn đề thực tế, tạo đồng thuận trong nhân dân.

Cùng với đó, cần phát huy sự phối hợp giữa tuyên truyền viên cơ sở với các lực lượng trong hệ thống chính trị, nhất là công an, quân đội, đoàn thể quần chúng và cộng tác viên dư luận xã hội. Khi được tổ chức bài bản, có kỹ năng, có điều kiện hoạt động và thật sự gần dân, tuyên truyền viên cơ sở sẽ không chỉ là người truyền đạt thông tin mà còn là lực lượng quan trọng góp phần củng cố niềm tin, tăng sức đề kháng trước thông tin sai lệch, giữ vững trận địa tư tưởng và sự ổn định ngay từ cơ sở.

Tiến sĩ Mai Diệu Anh (Báo Nhân Dân)