Nhờ triển khai hiệu quả việc cấp mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc xuất xứ... TP Cần Thơ đã nâng cao giá trị kinh tế cho các mặt hàng trái cây, từng bước xây dựng thương hiệu nông sản an toàn, bền vững.

Nhiều thách thức cần giải quyết

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) TP Cần Thơ, cây ăn trái đang là một trong những ngành hàng quan trọng của TP Cần Thơ, đóng vai trò lớn trong chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp, nâng cao thu nhập cho người dân và phát triển kinh tế nông thôn. Đây cũng là ngành hàng có nhiều tiềm năng phát triển, đóng góp lớn vào mục tiêu nâng cao giá trị gia tăng, phát triển nông nghiệp bền vững của thành phố.

Nhãn là một trong những loại cây trồng chủ lực tại TP Cần Thơ được xây dựng mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc.

Bà Nguyễn Thị Giang, Phó Giám đốc Sở NN&MT TP Cần Thơ, nhận định: “Thành phố có nhiều loại trái cây chủ lực như xoài, sầu riêng, nhãn, vú sữa, bưởi… đã xuất khẩu sang các thị trường quốc tế. Trái cây của Cần Thơ vào được các thị trường khó tính nhờ áp dụng quy trình canh tác bền vững, sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, cấp mã số vùng trồng, liên kết sản xuất tạo ra vùng chuyên canh, đáp ứng yêu cầu của các nước nhập khẩu về truy xuất nguồn gốc, chất lượng sản phẩm…”.

Toàn thành phố hiện có 119.300ha trồng cây lâu năm, trong đó có 100.327ha trồng cây ăn trái; tổng sản lượng thu hoạch 611.008 tấn, tăng 16,13% so cùng kỳ năm 2025, đạt 52,73% kế hoạch. Bên cạnh đó, thành phố đã hình thành nhiều vùng sản xuất tập trung tiêu thụ nội địa và xuất khẩu; hiện đã cấp 657 mã số vùng trồng và 45 mã số cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu sang nhiều thị trường quốc tế. Đây là kết quả đáng ghi nhận, thể hiện nỗ lực của các cấp chính quyền, doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân trong chuyển đổi từ tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế nông nghiệp gắn với thị trường.

Dù vậy, ngành hàng cây ăn trái của thành phố vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức. Điển hình như quá trình canh tác liên tục, sử dụng phân bón hóa học dẫn đến biểu hiện suy thoái đất, ảnh hưởng đến cây trồng; biến đổi khí hậu như nhiệt độ tăng cao, mực nước biển dâng, lượng mưa thông thường bị đảo lộn dẫn đến chu kỳ sâu bệnh phát triển bất thường, hạn hán và lũ lụt thường xuyên xuất hiện tác động đến cây trồng… Chính vì vậy, các địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã và người sản xuất cần cập nhật kịp thời, nhận diện rõ những cơ hội và thách thức, thống nhất các giải pháp tổ chức sản xuất đáp ứng yêu cầu của thị trường. Nhất là việc quản lý chất lượng, an toàn thực phẩm, kiểm dịch thực vật, duy trì mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói cần tiếp tục được quan tâm, củng cố nhằm đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu của thị trường nhập khẩu.

Xây dựng vùng trồng an toàn, công nghệ cao

Theo Sở NN&MT TP Cần Thơ, đơn vị sẽ tập trung phát triển cây ăn trái theo hướng an toàn, ứng dụng công nghệ cao, gắn với chuyển đổi số và yêu cầu của thị trường là một trong những nhiệm vụ trọng tâm cơ cấu lại ngành Nông nghiệp thành phố trong giai đoạn tới. Bên cạnh đó, nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói; phát triển các vùng sản xuất cây ăn trái tập trung, an toàn, bền vững; tăng cường liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ và xuất khẩu; đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và truy xuất nguồn gốc; nâng cao năng lực kiểm soát an toàn thực phẩm, kiểm dịch thực vật theo yêu cầu thị trường quốc tế; xây dựng chuỗi giá trị cây ăn trái có khả năng cạnh tranh cao, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và phát triển kinh tế nông nghiệp của thành phố... là mục tiêu mà ngành Nông nghiệp hướng đến trong thời gian tới.

TS Trần Hữu Phúc, Khoa Khoa học Cây trồng, Trường Nông nghiệp thuộc Đại học Cần Thơ, cho biết: “Để sản phẩm cây ăn trái phát triển bền vững, trước hết TP Cần Thơ cũng như các địa phương trong vùng ĐBSCL tiếp tục hoàn thiện cơ sở hạ tầng sản xuất, từ hệ thống quản lý, cung cấp nước, vận chuyển phân bón hữu cơ, hàng hóa đến thiết kế đồng ruộng, vườn cây ứng dụng cơ giới hóa, nông nghiệp công nghệ cao; đồng thời nghiên cứu giải pháp canh tác, sử dụng phân bón hữu cơ hợp lý, góp phần nâng cao chất lượng cho từng loại nông sản chủ lực tại những vùng trồng tập trung, các hợp tác xã... Nghiên cứu tổng hợp các giải pháp từ quản lý, tổ chức sản xuất, chất lượng sản phẩm, truy xuất nguồn gốc... cho cây ăn trái là hướng đi bền vững, lâu dài cần được tập trung nghiên cứu, thực hiện. Tuy nhiên, những nghiên cứu này phải chuyên sâu hơn, cụ thể hơn và được gắn với từng loại cây trồng cụ thể, từng vùng canh tác cụ thể...”.

Tập trung đầu tư nghiên cứu khoa học, ứng dụng giải pháp tổng hợp canh tác bền vững kết hợp với quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói là chìa khóa để nâng cao năng suất, chất lượng trái cây. Đây là cơ sở để sản phẩm đáp ứng các thị trường khó tính, góp phần phát triển bền vững ngành hàng này tại Cần Thơ và cả vùng ĐBSCL.

Bài, ảnh: HÀ VĂN