Thời đại số, chỉ cần điện thoại có kết nối Internet, bất kỳ ai cũng có thể trở thành nhà sáng tạo nội dung. Chính sự rộng mở ấy đã tạo ra không gian phong phú cho việc chia sẻ tri thức, lan tỏa điều tích cực và kết nối cộng đồng. Nhưng cũng vì quá dễ dàng để xuất hiện trước công chúng nên không ít người đang đánh đổi lòng tự trọng và những giá trị căn bản chỉ vì lượt xem, lượt thích.
Lướt qua nhiều nền tảng mạng xã hội hiện nay, không khó để nhìn thấy những nội dung khai thác các mâu thuẫn gia đình theo hướng cực đoan. Một số kênh xây dựng hình ảnh mẹ chồng - nàng dâu, chị dâu - em chồng hay những người thân trong gia đình cư xử với nhau bằng những lời lẽ cay nghiệt, những cái tát nảy lửa, những màn hất đổ mâm cơm, “dằn mâm khua chén”, chửi bới không thương tiếc. Không thể cho đó là “diễn xuất”, “coi cho vui”, vì nguy hại hơn nhiều, sự lặp đi lặp lại những hình ảnh ấy đang khiến “bình thường hóa” những hành vi tiêu cực.
Đơn cử như kênh TikTok của một nhân vật có tên Ngoại 9, thường xuyên khai thác đậm đề tài mối quan hệ giữa mẹ chồng nàng dâu. Những cách xử đãi quá đáng của các nhân vật với nhau bất kể lớn nhỏ, không tôn ti trật tự. Hở cái là tát vào mặt nhau chan chát, hở cái là mắng nhiếc om sòm, quăng đồ đặc tứ tung… Hay có kênh của cô gái nọ thường có những video cô và chồng trêu chọc mẹ của mình. Có khi vui nhưng cũng có nhiều video clip quá đà, vượt khuôn phép mẹ con, mẹ vợ và chàng rễ.
Quả thật, đáng lo là nhiều người sẵn sàng đưa chính cha mẹ, ông bà, người thân của mình vào các tình huống gây cười kém duyên. Tiếng cười được xây dựng bằng sự quá đáng, thiếu tôn trọng người lớn, thì khó mà cười cho vô. Hoặc là, người dễ dãi có thể cười trong khoảnh khắc, nhưng hình ảnh về sự bất kính ấy sẽ còn lưu lại rất lâu, công chúng sẽ còn chê cười mãi.
Lượt view, like là nhu cầu có thật của người làm nội dung số. Tuy nhiên, cần thiết giữ khoảng cách giữa được và mất, giữa vui vẻ và phản cảm, và nhất là giữ cho mình giềng mối nhân phẩm. Đằng sau mỗi video trên màn hình điện thoại là gia đình, dòng họ, là danh dự và nhân cách. Nhất là phải nghĩ đến việc dạy con, dạy cháu.
Mạng xã hội cần sự sáng tạo, nhưng sáng tạo không đồng nghĩa với việc phá bỏ mọi giới hạn đạo đức. Những giá trị như lòng hiếu kính, sự tôn trọng người lớn, phép tắc trong gia đình và chuẩn mực ứng xử của cộng đồng không nên trở thành đạo cụ cho những màn diễn câu khách. Nếu những tình huống họ diễn là có thật thì chỉ là vô cùng cá biệt, liệu có nên “nhai đi nhai lại” để lan tỏa những điều tiêu cực vậy không?
Trước khi bấm nút đăng tải một video nào, có lẽ mỗi người cần đắn đo: Nội dung này có vui vẻ, lành mạnh, bổ ích không, có giá trị tích cực không? Nếu câu trả lời là không, thì thôi, đừng đánh đổi lòng tự trọng để lấy vài phút mua danh trên mạng xã hội!
ĐĂNG HUỲNH
