Thời gian để các nước tham gia TPP có thể hoàn tất các bước rà soát pháp lý, ký kết và đặc biệt là phê chuẩn theo các thủ tục nội bộ của từng nước khoảng 2 năm. Nghĩa là, khoảng đầu năm 2018 TPP mới có thể có hiệu lực. Như vậy, trong thời gian này, chúng ta có thể chuẩn bị các điều kiện cần thiết nhằm tận dụng cơ hội cũng như sẵn sàng cho cạnh tranh ngay khi TPP có hiệu lực với Việt Nam. Tuy nhiên, đây là khoảng thời gian không nhiều nên phải chuẩn bị kỹ ngay từ bây giờ. Các chuyên gia có thể tham khảo, giới thiệu một số mô hình sản xuất nông nghiệp tiên tiến của các nước trên thế giới. Qua đó, các doanh nghiệp, nông dân đóng góp ý kiến, lựa chọn cải tiến sản xuất theo hướng phù hợp với xu thế và điều kiện thực tế.

Ban Chỉ đạo Tây Nam Bộ là đầu mối liên kết các tỉnh, thành trong khu vực ĐBSCL. Thời gian qua, Ban Chỉ đạo Tây Nam Bộ tổ chức và tham gia nhiều cuộc hội thảo, diễn đàn trong và ngoài nước để tìm hiểu; từ đó đưa ra cơ chế chung, thống nhất phát triển để vùng ĐBSCL phát huy hiệu quả thế mạnh của vùng.

Tham gia TPP nói riêng và hội nhập kinh tế quốc tế nói chung, cần đẩy mạnh truyền thông nhằm nâng cao nhận thức của nông dân sản xuất nông sản đảm bảo an toàn chất lượng. Trong đó, cần phân tích rõ những thách thức để cảnh báo nông dân không chủ quan khi hội nhập. Các doanh nghiệp cũng cần xác định rõ phải làm gì và "lên tiếng" để Nhà nước hiểu rõ khó khăn và hỗ trợ. Giữa doanh nghiệp và nông dân cần tăng cường phương thức phối hợp sản xuất, như: liên kết, xây dựng thương hiệu; kiểm soát nguyên liệu đầu vào; có kết nối chặt chẽ với nhà nhập khẩu và cập nhật các yêu cầu của thị trường...

Chính phủ cần thành lập nhóm chuyên gia chuyên trách hỗ trợ kỹ thuật và pháp lý. Để tận dụng lợi thế từ TPP, Chính phủ cũng cần: xây dựng các tiêu chuẩn chất lượng bao gồm dư lượng hóa chất cho nông sản Việt Nam; theo dõi và kịp thời xử lý những tiêu chuẩn phi thực tế, vô lý hoặc có tính phân biệt; tăng cường năng lực pháp lý thương mại quốc tế, xây dựng đội ngũ am hiểu luật thương mại quốc tế…

Từ mô hình liên kết nhóm nông dân sản xuất lúa mang lại hiệu quả kinh tế trong sản xuất, hướng tới nâng cao chuỗi giá trị sản xuất nông nghiệp bền vững. Mô hình này kiểm soát quá trình sản xuất, giảm phân bón, thuốc trừ sâu, tăng cường sử dụng phân hữu cơ. Hiện nay, công ty đang triển khai nâng cấp các tổ hợp tác thành hợp tác xã. Công ty có 5 nhà máy với 5 vùng nguyên liệu ở An Giang, Đồng Tháp, Long An và Bạc Liêu. Mỗi vùng nguyên liệu thành lập hợp tác xã có diện tích từ 400-600ha từ các tổ hợp tác trước đó. Giám đốc hợp tác xã là thành viên công ty, hỗ trợ nông dân tổ chức, quản lý.

Nhà nước cần quan tâm nhiều hơn đến những chính sách hỗ trợ cho nông dân hoặc các doanh nghiệp làm ăn trực tiếp với nông dân. Từ đó, kiểm soát chất lượng đầu vào của nông sản, chuẩn bị để gia nhập và tồn tại trong "sân chơi" TPP.

Nông dân chúng tôi vẫn còn nhiều mơ hồ về TPP. Bên cạnh những thuận lợi mở rộng thị trường xuất khẩu, nông dân lo lắng khi có nhiều sản phẩm từ các nước nhập khẩu vào Việt Nam. Điều này, ảnh hưởng đến sức cạnh tranh của sản phẩm trong nước ngay ở thị trường nội địa.

Vì vậy, người nông dân rất cần những thông tin cụ thể hơn về những mặt được, hay khó khăn khi tham gia vào TPP. Bên cạnh đó, nhà nước có những chính sách hỗ trợ, hướng dẫn nông dân phát triển sản xuất theo xu hướng; giới thiệu, nhân rộng những mô hình sản xuất hiệu quả. Bên cạnh đó, chuyển giao khoa học công nghệ trong sản xuất nông nghiệp nhằm nâng cao giá trị sản phẩm. Ngoài ra, cung cấp thông tin thị trường, định hướng sản xuất để tránh tình trạng "được mùa, mất giá"…

T.TRINH