NGUYỄN DUY LINH
Bác sĩ chuyên khoa I Gây mê hồi sức
Người ta thường ví “đau như đau đẻ”, vì thế, đẻ không đau là niềm mơ ước của tất cả các sản phụ. Phương pháp gây tê ngoài màng cứng (NMC) giúp sản phụ giảm đau trong chuyển dạ đã được áp dụng tại Việt Nam trong một vài năm trở lại đây. Tuy nhiên, phương pháp này chỉ áp dụng tại một số bệnh viện lớn như: Bệnh viện Hùng Vương, Bệnh viện Từ Dũ, Bệnh viện Phụ sản Trung ương, Bệnh viện Việt-Pháp
Tại Cần Thơ, khoảng giữa tháng 10-2008, Bệnh viện Đa khoa Tây Đô đã triển khai kỹ thuật đẻ không đau cho các sản phụ trong quá trình chuyển dạ.
Các cơn đau trong lúc chuyển dạ thường làm cạn kiệt sức lực của sản phụ, làm cho họ không còn sức để rặn thai nhi ra ngoài. Cơn đau cũng làm sản phụ bứt rứt, tăng huyết áp, tăng nhịp tim, tăng nhịp thở... Chính điều này sẽ gây ảnh hưởng ít nhiều đến sức khỏe thai nhi. Nhiều sản phụ không chịu nổi đau đớn thường xin bác sĩ được chấm dứt thai kỳ sớm bằng cách mổ lấy thai. Tuy nhiên, phẫu thuật lấy thai không phải là một lựa chọn tối ưu do luôn tiềm ẩn một vài tai biến và biến chứng. Thay vào đó, có thể áp dụng phương pháp đẻ không đau bằng cách gây tê NMC. Phương pháp này không những giúp sản phụ giảm đau đớn trong khi sanh mà còn giảm đi nhiều rủi ro, tai biến có thể xảy ra trên sản phụ, thai nhi khi sanh thường và sanh mổ.
Ưu điểm của phương pháp gây tê NMC là tạo nên một cuộc sanh tuyệt vời do sản phụ không có cảm giác đau trong suốt quá trình chuyển dạ. Trương lực cơ tử cung và cổ tử cung vẫn duy trì tốt do đó quá trình chuyển dạ sẽ diễn ra một cách bình thường. Gây tê NMC giúp cho giai đoạn xổ nhau diễn ra nhanh hơn; do đó, giúp các bác sĩ sản khoa kiểm soát mạch và huyết áp của sản phụ tốt hơn, đồng thời cũng hạn chế được lượng máu bị mất sau sanh. Các bác sĩ cũng có thể bơm thuốc tê vào khoang NMC để giảm đau cho sản phụ trong lúc khâu tầng sinh môn hoặc khi mổ lấy thai. Khi đã giảm đau bằng gây tê NMC thì việc sử dụng nhóm thuốc giảm đau trung ương sẽ được hạn chế lại; do đó, có thể phòng ngừa được tác dụng phụ gây ức chế hô hấp cho mẹ và thai do nhóm thuốc trên gây ra.
Đẻ không đau thường ít gây ảnh hưởng đến sản phụ và thai nhi do thuốc tê được sử dụng với nồng độ và liều lượng rất thấp. Tuy nhiên, cũng như mọi thủ thuật khác, phương pháp này cũng có một vài tai biến và biến chứng mặc dù không nhiều. Một vài tai biến, biến chứng đã được ghi nhận trong y văn, như: tụt huyết áp, lạnh run, nhức đầu, buồn nôn, nôn ói, ngộ độc thuốc tê, bí tiểu, nhiễm trùng, tăng thân nhiệt ở mẹ, giảm đau không đạt... Vói những trang thiết bị hiện đại cùng với đội ngũ y, bác sĩ nhiều kinh nghiệm lâm sàng thì những tai biến, biến chứng trên ít khi xảy ra; nếu có, cũng được phát hiện sớm và xử trí kịp thời.
Đẻ không đau bằng phương pháp gây tê NMC thường được tiến hành ở các sản phụ con so, sản phụ bị tiền sản giật, bị bệnh tim có triệu chứng, bệnh hô hấp, hen suyễn, bị bệnh lý mạch máu não hoặc một số trường hợp thai kỳ nguy cơ cao như: thai quá ngày, thai chậm phát triển trong tử cung, sản phụ bị tiểu đường... Phương pháp này chống chỉ định trong các trường hợp: sản phụ không đồng ý, sản phụ bị bệnh lý rối loạn đông máu, sản phụ bị nhiễm trùng vị trí chọc dò, nhiễm trùng toàn thân, sản phụ dị ứng với thuốc tê, sản phụ có bệnh lý thần kinh chưa ổn định, sản phụ bị chấn thương cột sống chưa ổn định...
Năm 2002, Hội Sản phụ khoa và Hội Gây mê hồi sức Hoa Kỳ đã thống nhất chỉ định làm giảm đau sản khoa cho các sản phụ có yêu cầu. Giảm đau bằng phương pháp gây tê NMC được xem là an toàn, hiệu quả và đã được áp dụng rộng rãi trên thế giới. Tuy nhiên, chuyển dạ là một quá trình phức tạp và khác nhau ở mỗi sản phụ. Không phải sản phụ nào cũng muốn làm và có thể làm giảm đau trong quá trình chuyển dạ. Các bác sĩ cần tư vấn kỹ cho sản phụ về những lợi ích và bất lợi khi áp dụng phương pháp gây tê NMC để sản phụ có thể tự cân nhắc trước khi đưa ra quyết định cuối cùng. Điều quan trọng nhất mà các sản phụ cần lưu ý là nếu đã quyết định chọn đẻ không đau thì sản phụ nên đến cơ sở sản khoa lớn, có đủ các điều kiện và trang thiết bị hiện đại cũng như có được đội ngũ y bác sĩ có trình độ chuyên môn, tay nghề cao để đảm bảo an toàn cho quá trình sinh nở.
HUỆ HOA (Ghi)
