Ở Mustafa Bad, một vùng xa xôi của Đông Delhi (Ấn Độ), có một con đường nhỏ là nơi “tá túc” của nhiều xưởng nhỏ đông đúc công nhân làm việc cực nhọc. Bên trong, hàng chục người, phần nhiều là trẻ em, miệt mài lựa chọn những máy tính và điện thoại cũ với hy vọng tìm được các thành phần có thể tái sử dụng, với số tiền công nhỏ nhoi. Theo Liên Hiệp Quốc, khoảng 20-50 triệu tấn rác thải điện tử được vứt ra mỗi năm. Phần lớn trong số đó được chuyển đến những nhà máy tái chế như thế.

Mohammad, một công nhân ở đây, cho biết với mỗi máy tính được tháo gỡ, họ được trả chỉ 5 hoặc 10 rupee. Nó là một công việc rất nguy hiểm. Với mức thu nhập chưa đến 3 USD/ngày, những công nhân này phải thường xuyên bị cào xước và tiếp xúc với chất độc hại. Satish Sinha, thuộc tổ chức phi chính phủ Toxics Link, cho biết ông từng gặp nhiều người bị trầy xước, rách da ngón tay, bị chảy nước mắt và thường xuyên nhức đầu. Họ phải làm việc trong nhiều giờ liền, trong các căn phòng nhỏ, chật hẹp, ngồi xổm trên sàn nhà và ở một vị trí rất lâu. Tuy nhiên, nếu không có những công nhân này, phần lớn rác thải điện tử của thế giới sẽ không được tái chế. Ông Sinha tự hỏi liệu đây có phải là giải pháp đúng đắn? Ông cho rằng các nhà sản xuất phải có trách nhiệm xử lý loại sản phẩm mà họ tung ra thị trường.

Nokia là nhà sản xuất đang nỗ lực làm việc đó. Qua chương trình mang tên Take Back, họ khuyến khích người dùng điện thoại di động ở Ấn Độ gởi lại điện thoại cũ cho cửa hàng để được tái chế. Ambrish Bakaya, giám đốc bộ phận đối ngoại của Nokia Ấn Độ, cho biết công ty đang nỗ lực thu về hơn 3 tấn rác thải từ người tiêu dùng. Số lượng đó nằm trong khoảng 10.000 điện thoại và 68.000 thiết bị khác. Khi thu về được một điện thoại, công ty trồng một cây xanh và họ đã trồng được hơn 10.000 cây trong khuôn khổ của chiến dịch đặc biệt này. Những kế hoạch như thế có thể là một bước đi đúng, nhưng theo khảo sát mới đây của công ty tư vấn Deloitte, nó chỉ là giọt nước trong biển cả. Rác thải điện thoại di động ước tính sẽ tăng 9% mỗi năm.

Khôi Minh (Theo BBC)