Để phát triển nông nghiệp xanh, bền vững, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế và chủ động thích ứng biến đổi khí hậu, ngành Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) TP Cần Thơ đã và đang tích cực đẩy mạnh chuyển đổi số (CĐS) trong nông nghiệp. Quan tâm hỗ trợ nông dân, doanh nghiệp, hợp tác xã (HTX) và các bên có liên quan trong thực hiện đổi mới sáng tạo, sử dụng máy móc, công nghệ mới, đặc biệt là công nghệ số để nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất nông nghiệp và tiêu thụ nông sản.

Kết quả tích cực

Năm qua, tổng diện tích gieo trồng lúa tại thành phố đạt trên 721.000ha, vượt 1,33% kế hoạch, sản lượng đạt trên 4,65 triệu tấn. Diện tích trồng cây ăn trái trên 100.320ha, sản lượng hơn 1,23 triệu tấn, vượt 7,14% kế hoạch, tăng hơn 15,6% so với cùng kỳ. Tổng diện tích gieo trồng cây hằng năm khác đạt 96.277ha, sản lượng gần 2 triệu tấn, vượt 12,62% kế hoạch, tăng 2% so với cùng kỳ. Diện tích nuôi thủy sản hơn 97.000ha, vượt 0,6% kế hoạch. Tổng đàn gia súc, gia cầm hơn 16,8 triệu con, vượt 1,19% kế hoạch, tăng 12,29% so với cùng kỳ. Chăn nuôi chuyển biến rõ nét về tổ chức sản xuất, chăn nuôi trang trại, tập trung theo chuỗi khép kín, an toàn sinh học, an toàn dịch bệnh và phát triển chăn nuôi theo quy trình VietGAHP. Thành phố có 1.110 trang trại chăn nuôi gia súc, gia cầm và khoảng 90.000 nông hộ chăn nuôi, 34 cơ sở chăn nuôi theo tiêu chuẩn VietGAHP, 35 cơ sở, vùng chăn nuôi được chứng nhận an toàn dịch bệnh. Với việc tăng cường phát triển nông nghiệp xanh và sạch, thành phố đã có trên 3.890ha lúa, rau màu, cây ăn trái đạt chứng nhận sản xuất theo quy trình VietGAP, Global GAP và 20.759ha lúa được hướng dẫn sản xuất theo hướng hữu cơ. Có 104.500ha đã tham gia mô hình canh tác lúa chất lượng cao và phát thải thấp…

Đạt được kết quả như trên có sự đóng góp rất lớn của khoa học công nghệ (KHCN) và hoạt động CĐS trong nông nghiệp, cũng như các cơ quan chức năng tại thành phố đã tích cực hỗ trợ nông dân trong sản xuất, tiêu thụ sản phẩm. Ông Võ Hồng Trương ở ấp Mỏ Ó, xã Trần Đề, cho biết: “Nhờ thực hiện CĐS, áp dụng tiến bộ kỹ thuật, quản lý sản xuất bằng các thiết bị và công nghệ mới mà tôi và nhiều hộ dân địa phương nâng cao được hiệu quả trồng dưa hấu. Dưa đạt năng suất trên 4 tấn/công và giảm đáng kể chi phí chăm sóc, tưới nước, làm cỏ nhờ sử dụng màng phủ nông nghiệp, kết hợp hệ thống tưới nước hiện đại được kết nối điều khiển bằng điện thoại thông minh. Với 5 công đất trồng dưa hấu, gia đình tôi thu được lợi nhuận 70-100 triệu đồng/vụ”.

Theo ông Nguyễn Cao Khải, Giám đốc HTX Tiến Thuận, ở xã Thạnh Quới, thời gian qua, nông dân trong HTX đã tham gia mô hình sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp được các cơ quan chức năng hỗ trợ, hướng dẫn áp dụng nhiều loại máy móc, công nghệ hiện đại vào sản xuất lúa và xử lý rơm rạ. Nông dân đã giảm 50% lượng sử dụng giống, giảm sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, nước tưới… từ đó giảm phát thải khí nhà kính. Trong khi đó, năng suất, chất lượng, giá bán lúa được nâng cao, đồng thời gia tăng thu nhập từ việc tận dụng rơm rạ để trồng nấm rơm và làm phân bón hữu cơ.

Sử dụng máy móc cơ giới để sản xuất phân bón hữu cơ từ rơm tại HTX Tiến Thuận.

Tăng cường hỗ trợ nông dân

Thời gian qua, các cơ quan chức năng tại TP Cần Thơ đã tích cực đẩy mạnh cơ giới hóa, áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật và thực hiện CĐS trong nông nghiệp. Hỗ trợ, hướng dẫn nông dân, doanh nghiệp và HTX ứng dụng công nghệ thông tin và các nền tảng công nghệ số.

Theo Sở NN&MT TP Cần Thơ, ngành NN&MT thành phố đã tích cực hỗ trợ, hướng dẫn nông dân xây dựng các mô hình ứng dụng hiệu quả cơ giới hóa, cũng như thành lập các HTX, tổ, nhóm nông dân để làm các dịch vụ cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp. Tăng cường thông tin, tuyên truyền, phổ biến, nâng cao nhận thức của người dân, doanh nghiệp và các bên có liên quan về CĐS thông qua nhiều cuộc hội thảo, hội nghị, lớp tập huấn và qua các phương tiện thông tin đại chúng. Phối hợp các cơ quan chuyên môn thuộc Bộ NN&MT cùng VNPT Cần Thơ, MobiFone Cần Thơ và nhiều đơn vị, doanh nghiệp khác để tăng cường quảng bá, tiêu thụ nông sản qua các sàn thương mại điện tử. Hướng dẫn người dân áp dụng công cụ, nền tảng công nghệ số phục vụ sản xuất, tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp. Cụ thể như nền tảng “Mạng nhà nông”, nền tảng (app) MobiAgri trên cây trồng, các công cụ số Rice Crop Maneger (RCM) và EasyFarm phục vụ quản lý sản xuất lúa, thiết bị IoT… Qua đó, nhiều loại nông sản, hàng hóa và sản phẩm OCOP của các HTX và nông hộ trên địa bàn thành phố được quảng bá, tiêu thụ thông qua các sản thương mại điện tử và nền tảng mạng xã hội. Cần Thơ cũng đã cho đời trang thông tin điện tử (chonongsancantho.vn) phục vụ quảng bá, truy xuất nguồn gốc sản phẩm nông sản hàng hóa.

Theo bà Nguyễn Thị Giang, Phó Giám đốc Sở NN&MT TP Cần Thơ, phát triển nông nghiệp xanh gắn với CĐS là xu thế tất yếu nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, giảm phát thải và thích ứng với biến đổi khí hậu. Đây là hướng đi phù hợp với chiến lược phát triển nông nghiệp bền vững, đáp ứng yêu cầu hội nhập và yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng hiện nay. Thời gian qua, các đơn vị chuyên môn thuộc Sở NN&MT, đặc biệt là Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp đã nỗ lực thực hiện và triển khai các mô hình sản xuất an toàn, ứng dụng công nghệ cao, CĐS trong quản lý và sản xuất. Nhiều mô hình hiệu quả đã góp phần nâng cao thu nhập cho người nông dân, thúc đẩy liên kết sản xuất và từng bước thay đổi tư duy sản xuất theo hướng hiện đại.

Kết quả bước đầu đạt được đáng khích lệ nhưng việc thực hiện chuyển đổi xanh và CĐS trong nông nghiệp vẫn còn đối mặt nhiều khó khăn. Đặc biệt, ứng dụng KHCN và CĐS còn gặp khó do chưa có sự đồng bộ về cơ sở hạ tầng, cơ sở dữ liệu. Trình độ và năng lực tiếp cận công nghệ của nông dân còn hạn chế, vấn đề liên kết giữa nghiên cứu và thực tiễn chưa thật sự chặt chẽ, nguồn lực đầu tư cho nông nghiệp xanh còn ít…

Từ thực tế đó, đòi hỏi ngành NN&MT cùng các cấp chính quyền và cơ quan chức năng thành phố cần có các giải pháp tháo gỡ kịp thời. Tiếp tục quan tâm đẩy mạnh chuyển đổi mô hình sản xuất theo hướng nông nghiệp xanh, tuần hoàn, phát thải thấp. Tăng cường áp dụng quy trình sản xuất tiên tiến, thân thiện môi trường. Nhân rộng các mô hình sản xuất hiệu quả, tăng cường ứng dụng KHCN, CĐS trong toàn bộ chuỗi giá trị nông nghiệp. Tăng cường đào tạo kỹ năng số, kỹ năng quản lý sản xuất hiện đại cho cán bộ kỹ thuật và nông dân, từng bước hình thành đội ngũ nông dân chuyên nghiệp, thích ứng CĐS. Xây dựng và hoàn thiện cơ sở dữ liệu của ngành NN&MT, đẩy mạnh số hóa các thông tin sản xuất, quản lý vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và kết nối tiêu thụ nông sản thông qua nền tảng số.

Bài, ảnh: KHÁNH TRUNG