HẠNH NGUYÊN (Tổng hợp)

Cựu Tổng thống Honduras Juan Orlando Hernandez đã bị các đặc vụ bắt giữ ngay sau khi Mỹ yêu cầu dẫn độ ông với cáo buộc liên quan tới tham nhũng và buôn bán ma túy tại khu vực Trung Mỹ.

Cựu Tổng thống Hernandez trong tình trạng bị còng tay, chân khi bị bắt hôm 15-2. Ảnh: AP

Cảnh sát Honduras hôm 15-2 đã bao vây nhà của ông Hernandez ở thủ đô Tegucigalpa và bắt cựu tổng thống này. Phát biểu trên mạng xã hội, cựu Tổng thống Hernandez cho biết sẵn sàng hợp tác với cơ quan chức năng. Trước đó, Tòa án Tối cao Honduras đã nhóm họp khẩn để cử ra một thẩm phán giải quyết yêu cầu dẫn độ của Mỹ.

Yêu cầu dẫn độ cho rằng ông Hernandez tham gia đường dây buôn bán ma túy và vũ khí trái phép, trong đó kể từ năm 2004 đã vận chuyển 500 tấn cocain từ Venezuela và Colombia sang Mỹ qua ngã Honduras. Tài liệu tố ông này nhận hối lộ hàng triệu USD để tạo điều kiện thuận lợi cho các chuyến vận chuyển ma túy cũng như bảo vệ các tay buôn bán ma túy khỏi bị truy tố. Trong một cáo trạng hồi năm 2021 chống lại Geovanny Fuentes Ramirez, một kẻ buôn bán ma túy người Honduras, công tố viên cáo buộc cựu Tổng thống Hernandez đã sử dụng các lực lượng thực thi pháp luật và quân đội để bảo vệ bọn buôn ma túy. Cựu tổng thống Honduras còn dùng tiền hối lộ để tạo chỗ đứng trong chính trường. Theo các công tố viên, em trai của ông Hernandez là Tony đã nhận hối lộ hàng triệu USD để tài trợ cho đảng Quốc gia cầm quyền trong các cuộc bầu cử năm 2009, 2013 và 2017 nhằm làm lợi cho anh trai.

Bộ Ngoại giao Mỹ đã đưa ông Hernandez vào “danh sách đen” từ ngày 1-7-2021. Ông Hernandez - người mãn nhiệm Tổng thống Honduras hồi tháng rồi sau 8 năm cầm quyền - từng nhiều lần phủ nhận các cáo buộc liên quan tới ma túy, đồng thời cho rằng các đoạn ghi âm của Cơ quan Chống Ma túy Mỹ (DEA) cho thấy ông vô tội. Hồi năm ngoái, một thẩm phán Mỹ đã kết án Tony tù chung thân vì tội buôn ma túy và bản thân ông Hernandez bị cáo buộc là đồng phạm liên quan một vụ buôn ma túy khác ở New York nhưng không bị truy tố. Cựu Tổng thống Hernandez gọi các cáo buộc là những lời dối trá do những kẻ phạm tội đang tìm cách trả thù ông tạo ra để được giảm án.

Ông Hernandez cũng chỉ ra cuộc cải cách hiến pháp cho phép dẫn độ công dân Honduras sang Mỹ, được thông qua khi ông còn là chủ tịch quốc hội năm 2012, là bằng chứng cho sự trong sạch của ông. Tuy nhiên, các công tố viên Mỹ gần đây lập luận rằng cựu lãnh đạo Honduras khi đó tự tin ông có thể kiểm soát ai là người bị dẫn độ, nên có thể bảo vệ mình và các đồng phạm.

Cuộc chiến pháp lý kéo dài

Ở Honduras hiện nay, ông Hernandez không được yêu mến, nhưng nhiều người đã bất ngờ với tốc độ “ngã ngựa” của một trong những nhân vật quyền lực nhất Trung Mỹ này. Về kỹ thuật, cựu tổng thống 53 tuổi được hưởng quyền miễn trừ truy tố vì ông là nghị sĩ Quốc hội Trung Mỹ (Parlacen). Hơn nữa, đảng Quốc gia của ông vẫn là thế lực lớn trong Quốc hội Honduras.

Honduras phụ thuộc nhiều vào viện trợ của Mỹ và chưa bao giờ bác bỏ yêu cầu dẫn độ từ phía Washington. Tuy nhiên, Honduras chưa từng được yêu cầu dẫn độ một tổng thống, trong khi ông Hernandez vẫn đang nhận được sự ủng hộ đáng kể trong hệ thống tư pháp nước này. Các luật sư nhận định cuộc chiến pháp lý quyết định số phận của ông Hernandez có thể kéo dài trong nhiều tuần hoặc thậm chí nhiều tháng. Ðược biết, tội buôn bán ma túy ở quốc gia Trung Mỹ này có thể lĩnh án tù từ 10 năm tới chung thân.