Cuộc đua tàu ngầm đang tăng tốc khi Trung Quốc bắt đầu chế tạo tàu ngầm trang bị vũ khí hạt nhân thế hệ mới có thể lần đầu tiên đặt ra thách thức cho nỗ lực theo dõi tàu ngầm của Mỹ và các quốc gia đồng minh.

Tàu ngầm hạt nhân mang tên lửa đạn đạo Type 094A của Trung Quốc. Ảnh: Weibo

Khó theo dõi Type 096

Hãng tin Reuters hôm 9-10 dẫn lời 7 nhà phân tích và 3 tùy viên quân sự tại châu Á cho rằng có nhiều bằng chứng cho thấy Trung Quốc sẽ đưa vào sử dụng tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo chạy bằng năng lượng hạt nhân (SSBN) Type 096 trước cuối thập niên này, với những đột phá về mức độ vận hành yên tĩnh một phần nhờ công nghệ Nga. Trong nghiên cứu công bố hồi tháng 8, Viện Nghiên cứu Hàng hải Trung Quốc (CMSI) thuộc Trường Hải chiến Mỹ dự báo sẽ rất khó theo dõi các tàu ngầm mới của Bắc Kinh, kết luận mà nhóm phân tích nói trên cho là đáng tin cậy.

Nghiên cứu của CMSI cho rằng chiếc Type 096 sẽ được so sánh với các tàu ngầm tối tân nhất của Nga xét về khả năng tàng hình, cảm biến và vũ khí. Tài liệu cũng nêu chi tiết những đột phá tiềm năng ở các lĩnh vực cụ thể, bao gồm hệ thống đẩy phản lực dòng nước và các thiết bị giảm ồn bên trong, dựa trên “sáng tạo bắt chước” công nghệ Nga. Kích cỡ tàu Type 096 nhiều khả năng sẽ lớn hơn nhiều so với chiếc Type 094, cho phép tàu chứa lượng lớn thiết bị bên trong gắn trên các bệ đỡ cao su phức tạp nhằm làm giảm tiếng ồn động cơ và các âm thanh khác, tương tự như những thiết kế của Nga.

Chuyên gia Christopher Carlson, thành viên nhóm nghiên cứu, không tin Trung Quốc đã sở hữu công nghệ mới nhất của Nga, nhưng cho rằng Bắc Kinh có thể đóng một tàu ngầm với khả năng tàng hình đủ để so sánh với các tàu ngầm Akula cải tiến của Mát-xcơ-va. Theo ông Carlson, Mỹ đã rất khó khăn trong việc tìm kiếm và theo dõi tàu Akula cải tiến vốn được thiết kế với mục đích cải thiện tiếng ồn, khả năng hoạt động bí mật dưới nước.

Cuối năm ngoái, Lầu Năm Góc nói Hải quân Trung Quốc thường xuyên tiến hành các cuộc tuần tra răn đe hạt nhân bằng các tàu ngầm cao tuổi hơn là Type 094 ở vùng biển đảo Hải Nam trên Biển Ðông. Các tàu Type 094 có thể mang JL-3 (loại tên lửa phóng từ tàu ngầm hiện đại nhất của Trung Quốc với tầm bắn 10.000-12.000km), song tàu này được xem là khá ồn, một trở ngại lớn đối với các tàu ngầm quân sự.

“Phà hơi nóng” vào hoạt động theo dõi tàu ngầm

Viễn cảnh về các tàu SSBN hiện đại sẽ càng làm phức tạp cuộc chiến theo dõi tàu dưới mặt nước vốn đã căng thẳng.

Nỗ lực âm thầm theo dõi tàu SSBN của Trung Quốc là một trong những động lực cốt lõi của các đợt triển khai và lên kế hoạch dự phòng mà Hải quân Mỹ cùng các đồng minh đang đẩy mạnh trên khắp khu vực Ấn Ðộ Dương - Thái Bình Dương. Ðộng lực này dự kiến sẽ gia tăng khi Trung Quốc đưa vào biên chế các tàu ngầm Type 096.

Bên cạnh diễn tập trận chống ngầm, các đợt triển khai máy bay săn ngầm tiên tiến P-8 Poseidon cũng đang gia tăng xung quanh khu vực Ðông Nam Á và Ấn Ðộ Dương. Mỹ, Nhật Bản, Ấn Ðộ, Hàn Quốc, Úc, Anh và New Zealand sử dụng P-8 Poseidon được trang bị phao thủy âm và các kỹ thuật hiện đại khác để săn lùng tàu ngầm lặn dưới biển. Washington đồng thời đang thực hiện cuộc “cải tổ” lớn nhất đối với mạng lưới giám sát dưới mặt nước tối mật kể từ thập niên 1950 nhằm đối phó ảnh hưởng ngày càng lớn của Bắc Kinh.