Để đối phó sự gián đoạn nguồn cung năng lượng do cuộc chiến tại Iran tạo ra, một số quốc gia châu Á đã dỡ bỏ hạn chế đối với các nhà máy điện than hoặc đa dạng nguồn nhập khẩu dầu khí, nhằm giảm phụ thuộc vào nguồn nhiên liệu hóa thạch từ Trung Đông.

Nhà máy nhiệt điện than Suralaya (Indonesia). Ảnh: Reuters

Theo CNA, Hàn Quốc hồi giữa tháng 3 đã dỡ bỏ giới hạn hoạt động của các nhà máy nhiệt điện than, cho phép các nhà cung cấp điện sản xuất hơn 80% công suất lắp đặt. Tương tự, Nhật Bản, quốc gia nhập khẩu hơn 85% nhu cầu năng lượng, cũng cho phép các nhà máy điện than “thả ga” hoạt động. Bắt đầu từ tháng này, các nhà máy điện than cũ của xứ sở Mặt trời mọc vốn lâu nay bị giới hạn hoạt động ở mức 50% sẽ được phép vận hành hết công suất trong vòng 1 năm.

Chưa hết, Nhật Bản và Indonesia còn nhất trí hợp tác xây dựng một nhà máy điện hạt nhân mới, dự kiến ở tỉnh Tây Kalimantan của Indonesia. “Sau những gì diễn ra ở Iran, tầm quan trọng của an ninh tài nguyên và năng lượng được công nhận trên toàn cầu” - Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi tại một cuộc họp báo chung với Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto cho biết.

Tương tự, Philippines đang tăng cường hoạt động tại các nhà máy nhiệt điện than để giữ giá điện ở mức thấp. Thái Lan cũng đã ra lệnh tái khởi động 2 tổ máy ngừng hoạt động tại nhà máy nhiệt điện than Mae Moh, trong khi Ấn Độ yêu cầu các nhà máy nhiệt điện than hoạt động hết công suất để đáp ứng nhu cầu cao điểm vào mùa hè.

Đáng chú ý, Singapore hồi tháng rồi thông báo rằng sẽ ủy thác 3 nghiên cứu về an toàn hạt nhân và tác động môi trường của các nhà máy điện hạt nhân để đánh giá tiềm năng sử dụng năng lượng này.

Một số chính phủ châu Á còn ưu tiên cung cấp điện cho ngành giao thông vận tải để giảm tiêu thụ năng lượng. Riêng Philippines và Sri Lanka áp dụng tuần làm việc 4 ngày cho nhân viên chính phủ; Bangladesh đóng cửa sớm các trường đại học, rút ngắn kỳ nghỉ lễ Eid al-Fitr và tăng tần suất các đợt cắt điện; trong khi Pakistan tăng cường dạy học trực tuyến.

Tuy nhiên, làn sóng quay lại điện than không được giới chuyên gia ủng hộ. Pauline Heinrichs, chuyên gia về khí hậu và năng lượng tại trường King’s College London (Anh), nhận định cuộc khủng hoảng năng lượng lần này trở thành bước ngoặt đối với các chính phủ.

“Tác động của than đá đối với khí hậu và sức khỏe là rất tàn khốc. Chúng ta đã chứng kiến điều này trong nhiều thập niên qua. Than đá không chỉ làm gia tăng rủi ro khí hậu, mà còn gây ô nhiễm và độc hại” - bà Heinrichs nói. Theo bà, cuộc khủng hoảng hiện nay càng cho thấy tầm quan trọng của năng lượng tái tạo, nó “không chỉ là ưu tiên về khí hậu, mà còn đối với an ninh năng lượng nói chung tại châu Á”. Thực tế, những nền kinh tế sở hữu lượng năng lượng tái tạo dồi dào ít bị tổn thương hơn khi xung đột nổ ra tại Iran.

Đồng quan điểm, Dinita Setyawati, chuyên gia phân tích năng lượng cấp cao khu vực châu Á tại Viện nghiên cứu năng lượng Ember, khẳng định: “Phụ thuộc vào than là không bền vững. Năng lượng tái tạo trong nước chắc chắn là con đường đúng đắn để cải thiện an ninh và khả năng phục hồi năng lượng”.

TRÍ VĂN (Tổng hợp)