Phóng sự * Vân Lâm

Bài 1: Giúp nông dân ổn định sản xuất và cuộc sống

Là địa phương có tỉ trọng công nghiệp, thương mại, dịch vụ cao trong cơ cấu nền kinh tế, thế nhưng TP Cần Thơ vẫn còn hơn 80% dân số sinh sống dựa vào sản xuất nông nghiệp. Với giá nhiên liệu, thức ăn chăn nuôi, vật tư nông nghiệp,… tăng cao như hiện nay, nông dân đang gặp nhiều khó khăn. Trước thực trạng này, không chỉ bản thân nông dân chủ động giảm chi phí sản xuất, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật mà thành phố còn tích cực thực hiện nhiều giải pháp hỗ trợ cho họ vượt qua chặn đường khó khăn này để ổn định cuộc sống.

Từ đầu năm đến nay, giá tiêu dùng có nhiều biến động theo chiều hướng tăng, gây ảnh hưởng đến đời sống của người dân. Vì vậy, TP Cần Thơ đã nỗ lực thực hiện nhiều biện pháp nhằm đảm bảo an sinh xã hội, trong đó nghiêm túc thực hiện Nghị quyết số 11 ngày 24-2-2011 của Chính phủ về những giải pháp chủ yếu tập trung kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội, đã tạo động lực và sự đồng thuận cao trong các tầng lớp nhân dân.

* KHI GIÁ... TĂNG

Bước vào vụ đông xuân tới đây, nông dân ở TP Cần Thơ mang tâm trạng nhiều lo lắng. Họ lo vì so với cùng kỳ năm ngoái, giá nhiều mặt hàng đầu vào như nhiên liệu, điện, đặc biệt là giá vật tư nông nghiệp,... đều tăng cao. Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TP Cần Thơ, đến cuối tháng 10-2011, giá phân Urê (Trung Quốc, Phú Mỹ) đã tăng vọt lên 660.000 đồng/bao. Giá bán lẻ phân DAP tại nhiều cửa hàng vật tư nông nghiệp tại TP Cần Thơ đã ở mức khoảng 17.000 đồng/kg. Bên cạnh đó, giá nhiều loại phân NPK, phân kali, lân... cũng đã tăng so cùng kỳ năm ngoái, riêng giá bán lẻ phân NPK 20-20-15 đã tăng trên 15.000 đồng/kg. Là người nhiều năm phụ trách công tác thống kê giá vật tư nông nghiệp, ông Phạm Văn Út, chuyên viên của Trung tâm Khuyến nông – Khuyến ngư Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TP Cần Thơ, nhận xét: “Chưa có năm nào giá vật tư nông nghiệp nhảy múa như năm nay. Mặc dù chưa vào chính vụ đông xuân nhưng giá nhiều mặt hàng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đã tăng vọt”.

Hơn 30 năm kinh nghiệm sản xuất lúa nhưng khi đi mua phân dự trữ, ông Nguyễn Văn Minh, ở xã Thạnh An, huyện Vĩnh Thạnh, cảm thấy “choáng” với giá phân. “Cách đây khoảng 1 tháng, giá phân DAP chỉ khoảng 800 ngàn đồng/bao, khi đó tôi còn đắn đo chưa mua. Vậy mà nay tôi phải mua với giá hơn 850 ngàn đồng/bao. Cũng may gia đình vừa bán lúa được giá, có tiền mặt chứ nếu mua thiếu giá còn cao hơn”.

Nhờ sự hỗ trợ tích cực của chính quyền địa phương, đã giúp gia đình anh Nguyễn Ngọc Lộc, ở phường Thới Thuận, quận Thốt Nốt ổn định sản xuất.

Năm nay, mặt hàng thủy sản như cá tra, cá lóc, thậm chí gia cầm, heo hơi,... đều được giá. Thế nhưng do thức ăn chăn nuôi, lãi suất ngân hàng tăng quá cao nên thực tế số tiền lãi mà người nuôi “cầm” lại sau một số vụ thu hoạch cũng không đáng là bao. Theo nhiều nông dân, từ đầu năm đến nay giá mặt hàng này đã tăng liên tục nhiều lần và dự đoán giá sẽ tiếp tục tăng trong thời gian tới. Giá thức ăn thủy sản, thuốc thú y cũng không chịu thua kém, liên tục tăng vùn vụt và ngay cả con giống cũng khan hiếm. Nhưng việc vay vốn ngân hàng với mức lãi suất cao mới là nguyên nhân chính khiến người chăn nuôi đuối sức. Ông Lê Phước Tùng, một hộ nuôi cá tra ở phường Tân Lộc, quận Thốt Nốt, lo lắng: “Ở phường Tân Lộc nhiều ao nuôi cá “treo” là do một số người nuôi không còn mặn mà vì lãi suất ngân hàng và giá cả đầu vào tăng chóng mặt, ngay cả cá tra giống cũng tăng hơn 35%. Nếu không có sự liên kết, vốn liếng vững vàng mà mạo hiểm đầu tư thả cá thì người nuôi phá sản như chơi”.

* VƯỢT KHÓ

Thực trạng giá cả nhiều mặt hàng đầu vào trong sản xuất nông nghiệp tăng đã được dự báo từ trước. Vấn đề quan trọng là làm thế nào để nông dân được lợi trong điều kiện có biến động về giá cả đầu vào. Và không cách nào khác là phải đổi mới tập quán canh tác, nuôi trồng, giảm tối đa chi phí sản xuất, lựa chọn vật nuôi cây trồng mang lại hiệu quả kinh tế cao... Bên cạnh đó, chính quyền, đoàn thể hỗ trợ tích cực giúp nhiều hộ nông dân sản xuất ổn định, đảm bảo cuộc sống.

Chỉ có 3.000m2 đất nhưng anh Lê Ngọc Oanh, ở phường Tân Lộc, quận Thốt Nốt thu nhập gần 15 triệu đồng/tháng. Đây là khoản lợi nhuận mà nhiều nông dân có mơ cũng không dám. Cũng giống như nhiều nhà nông ở phường Tân Lộc, lúc đầu gia đình anh Oanh chuyên canh cây lúa. Làm cặm cụi quanh năm nhưng gia đình anh vẫn thiếu trước hụt sau. Cuối năm 2010, được sự hướng dẫn tận tình của cán bộ khuyến nông quận Thốt Nốt, cùng với số vốn vay ưu đãi từ Ngân hàng Chính sách xã hội quận, anh Oanh quyết định đầu tư trồng rau nhút kết hợp với nuôi cá. Anh Oanh cho biết: “Lúc trước, chuyên canh cây lúa dù có đạt năng suất cao nhưng do đất ít, lợi nhuận thu được của gia đình cũng chẳng là bao. Thấy ngoài chợ người ta hay mua rau nhút mà mặt hàng này lúc nào cũng khan hiếm, vì thế gia đình chuyển sang trồng loại rau này kết hợp với nuôi cá. Cũng nhờ sự hướng dẫn kỹ thuật tận tình của ngành khuyến nông quận, cùng với số vốn vay ưu đãi, gia đình tôi đã mua phân bón, thuốc trừ sâu, cá giống để sản xuất. Nay mô hình này sản xuất thành công, giúp gia đình tôi thu nhập ổn định”. Không riêng gia đình anh Oanh, mà hiện nay nhiều nông dân có thu nhập trên 100 triệu đồng/năm, như hộ ông Nguyễn Ngọc Lộc, ở phường Thới Thuận, quận Thốt Nốt với mô hình trồng rau an toàn; ông Phan Hoàng Giao ở xã Thới Tân, huyện Thới Lai với mô hình nuôi heo công nghiệp,...

Trong điều kiện khó khăn do giá cả tăng, nhiều nông dân đã có cách làm sáng tạo trong sản xuất. Ở huyện Vĩnh Thạnh mặc dù chưa hình thành những cánh đồng canh tác lúa kiểu mới như ở tỉnh An Giang nhưng nhiều nông dân đã biết liên kết với nhau trong sản xuất, đặc biệt là những người có mối quan hệ họ hàng, đất liền kề. Từ đó, đã giảm đáng kể chi phí sản xuất, đem lại hiệu quả cao. Ông Lê Hồng Nam, ở xã Thạnh Tiến, huyện Vĩnh Thạnh, cho biết: “Không quy mô như ở một số tỉnh nhưng mấy anh em tụi tôi cũng làm bờ bao, bơm nước chung, xuống giống đồng loạt vừa giảm tiền xăng dầu, vừa hạn chế sâu rầy phá hoại”.

w TÍCH CỰC HỖ TRỢ

Trước tình hình giá cả đầu vào trong sản xuất nông nghiệp biến động theo hướng tăng cao, chính quyền và các cấp Hội Nông dân TP Cần Thơ đã tích cực thực hiện nhiều biện pháp hỗ trợ, giúp nông dân vượt qua khó khăn, ổn định sản xuất và đời sống. Riêng các cấp Hội đã phát vay cho hơn 1.600 hội viên với số tiền gần 2,07 tỉ đồng; mở 113 lớp dạy nghề với gần 4.000 hội viên tham gia, trong đó giải quyết việc làm cho hơn 9.000 hội viên; hỗ trợ cho nông dân mua 182 máy gặt đập liên hợp... Theo ông Trần Minh Sử, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nông dân TP Cần Thơ: “Ngoài chương trình hỗ trợ nông dân vay vốn, mua máy móc,... các cấp Hội Nông dân còn đẩy mạnh phong trào thi đua sản xuất, thực hành tiết kiệm, chuyển đổi cây trồng, vật nuôi đạt năng suất chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu của thị trường. Song song, các cấp Hội Nông dân còn thường xuyên tập huấn kỹ thuật để nâng cao trình độ sản xuất, đào tạo nghề, giới thiệu việc làm cho nông dân. Từ đó tạo chuyển biến tích cực về sản xuất, giúp đời sống bà con từng bước nâng cao”.

TP Cần Thơ đang đẩy mạnh chương trình hỗ trợ trong sản xuất nông nghiệp, trong đó có chủ trương hỗ trợ 100% lãi suất cho nông dân mua máy sản xuất và máy thu hoạch lúa, được người dân đánh giá cao. Bà Trần Thị Xuân Mai, Trưởng ban Văn hóa- Xã hội HĐND TP Cần Thơ, cho biết: “Chính sách này không chỉ là động lực thúc đẩy nền sản xuất nông nghiệp của địa phương từng bước cơ giới hóa mà còn là giải pháp hữu hiệu giúp nông dân vượt qua khó khăn”.

Bài 2: MỘT MIẾNG KHI ĐÓI,…