* Thanh Long

Từ cảng Cái Cui, hàng hóa nông thủy sản của vùng ĐBSCL sẽ được nhanh chóng bốc xếp vào những container, sắp xếp ngay ngắn trên những chiếc tàu có tải trọng lớn nhanh chóng lan tỏa ra khắp các vùng miền trong cả nước và quốc tế… Nút thắt vận tải đường biển dần được tháo gỡ, cùng với đó là hệ thống đường bộ, đường không và cả đường sắt sẽ được đẩy mạnh đầu tư, đồng bộ và nối kết… Viễn cảnh TP Cần Thơ trở thành đầu mối quan trọng về giao thông vận tải nội vùng và liên vận quốc tế chắc chắn sẽ trở thành hiện thực.

* Gam màu sáng

Cuối năm 2015, một trong những "nút thắt" quan trọng để phát triển TP Cần Thơ và cả vùng ĐBSCL được nới lỏng. Đó là Dự án luồng tàu có tải lớn vào sông Hậu đang ở công đoạn cuối để sớm thông luồng kỹ thuật và sẽ được hoàn thành trong năm nay. Thông tin này làm nức lòng nhiều người "nặng lòng" vì sự phát triển của TP Cần Thơ và cả vùng ĐBSCL. Bởi lẽ, sau nhiều năm tìm hướng mở cho tàu tải trọng lớn (trên 10.000 tấn) ra vào cảng Cái Cui và giải quyết nhiều khó khăn, vướng mắc đến năm 2013, dự án mới chính thức khởi công. Ông Nguyễn Văn Thể, Bí thư Tỉnh ủy Sóc Trăng, nguyên Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải, phấn khởi vẽ cảnh tương lai: Những chiếc tàu tải trọng 3.000 – 4.000 tấn ra vào sông Hậu để vận chuyển hàng hóa lên TP Hồ Chí Minh rồi chuyển qua các tàu có trọng tải lớn hơn để ra nước ngoài sẽ ít dần và không còn. Thay vào đó là những chiếc tàu biển có trọng tải đầy 10.000 tấn và cả tàu 20.000 tấn giảm tải sẽ liên tục ra vào cảng Cái Cui để đưa hàng hóa nông sản vùng ĐBSCL ra nước ngoài. Luồng cho tàu trọng tải lớn vào sông Hậu sẽ đóng vai trò là lối ra, huyết mạch ổn định lâu dài, nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội bức thiết của TP Cần Thơ và cả ĐBSCL. Vài ba năm nữa thôi, các địa phương ven sông Hậu, như: Cần Thơ, Hậu Giang, Vĩnh Long, An Giang, Sóc Trăng... sẽ hình thành nên các khu, cụm công nghiệp phát huy lợi thế và tạo nên đột phát mới.

Đâu chỉ có đường biển và đường thủy nội địa có triển vọng phát triển, bức tranh hệ thống đường bộ, đường hàng không của TP Cần Thơ lan tỏa, kết nối cũng rất sáng sủa. Đường bộ không thể không kể đến công trình cầu Vàm Cống. Công trình này cuối năm 2015 đã đạt trên 52% khối lượng; những trụ tháp từ lòng sông đã sừng sững vươn lên báo hiệu thời gian khánh thành đang đến gần. Rồi trục kết nối ĐBSCL từ Long An, qua Đồng Tháp, Kiên Giang về TP Cần Thơ cũng đang trong quá trình đẩy nhanh tiến độ. Đây là trục kết nối rất quan trọng cùng với quốc lộ 1 hình thành nên 2 "xương sống" nâng cả "cơ thể" ĐBSCL phát triển. Cảng Hàng không Quốc tế Cần Thơ có thể được xem là cửa ngõ hàng không quan trọng và hiện đại bậc nhất vùng ĐBSCL. Nếu được tổ chức khai thác tốt, vài ba năm tới, khi nhu cầu tăng, khi có nhiều máy bay, mở được nhiều tuyến chắc chắn sẽ tạo ra hướng phát triển xán lạn cho du lịch, đầu tư của TP Cần Thơ và cả ĐBSCL.

* Vì ngày mai phát triển

Dù có bước phát triển vượt bậc, nhưng phát triển hệ thống giao thông vận tải TP Cần Thơ và cả vùng ĐBSCL vẫn còn nhiều trăn trở. Ông Lê Văn Tâm, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Cần Thơ, cho biết: Do kết cấu hạ tầng kỹ thuật còn yếu kém, nên việc triển khai các công trình, dự án mang tính chất vùng còn nhiều khó khăn, vướng mắc; đặc biệt là thiếu vốn đầu tư. Một số dự án giao thông chưa được triển khai đầu tư và hoàn thành theo lộ trình quy hoạch phát triển giao thông vận tải đã được Trung ương và TP Cần Thơ ban hành, cần tiếp tục triển khai ở giai đoạn tiếp theo. Hệ thống quốc lộ qua thành phố có lưu lượng xe ngày càng lớn. Các tuyến đường bộ cao tốc từ Cần Thơ đi các địa phương khác chưa được đầu tư xây dựng. Vì vậy, hiện nay mối liên kết vận tải nội vùng, liên vùng bằng đường bộ chưa đáp ứng kịp nhu cầu phát triển. Mạng lưới trục chính đô thị, đường tỉnh chưa được xây dựng, nâng cấp mở rộng hoàn chỉnh theo quy hoạch nên chưa đáp ứng khả năng kết nối giao thông đồng bộ, phục vụ khai thác hiệu quả sân bay Cần Thơ, kết nối cụm cảng, khu đô thị, khu công nghiệp trên địa bàn thành phố…

Những năm tiếp theo, TP Cần Thơ đề ra phương hướng phát triển nhanh và bền vững kết cấu hạ tầng giao thông vận tải đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng trên địa bàn; giao thông đồng bộ, thông suốt và kết nối liên vùng đáp ứng vai trò là thành phố trực thuộc Trung ương và là trung tâm vùng kinh tế trọng điểm ĐBSCL. "Trên cơ sở các quy hoạch, kế hoạch phát triển hạ tầng giao thông vận tải vùng ĐBSCL đã được phê duyệt, Bộ Giao thông Vận tải và các bộ, ngành liên quan cần tiếp tục ưu tiên đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng giao thông qua địa bàn TP Cần Thơ. TP Cần Thơ sẽ tiếp tục phối hợp tốt với Bộ Giao thông Vận tải và các bộ ngành hữu quan triển khai đầu tư xây dựng các tuyến đường bộ kết nối liên vùng. Đồng thời, hoàn thành xây dựng và nâng cấp các tuyến quốc lộ qua địa bàn thành phố đạt quy mô đường cấp II, cấp III đồng bằng, đạt lộ giới theo quy hoạch của thành phố. Ngoài ra, thành phố sẽ hoàn thành nâng cấp mở rộng Khu bến Cái Cui của Cảng Cần Thơ; tăng cường xúc tiến mở các tuyến đường hàng không kết nối Cảng Hàng không Quốc tế Cần Thơ với các hãng hàng không trong nước và quốc tế đến TP Cần Thơ"- ông Lê Văn Tâm, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Cần Thơ nói. Riêng đối với các dự án do TP Cần Thơ quản lý, thành phố sẽ tiếp tục đầu tư nâng cấp các tuyến đường tỉnh quan trọng đạt quy mô cấp III đồng bằng, đầu tư xây dựng mới các trục đường vành đai, đường trục chính đô thị đạt lộ giới theo quy hoạch; đồng thời xây các đường gom đô thị kết nối các trục chính để kết nối đồng bộ từ quốc lộ đến đường tỉnh, đường quận, huyện. Ngoài ra, thành phố cũng quan tâm nạo vét, nâng cấp đường thủy nội địa để phát huy tốt lợi thế giao thông thủy.

Vốn đầu tư là một bài toán khó trong phát triển hạ tầng giao thông và cả hạ tầng kinh tế xã hội. Vì vậy một trong những giải pháp quan trọng hàng đầu của thành phố để phát triển hạ tầng giao thông chính là đẩy mạnh huy động các nguồn vốn trái phiếu chính phủ, ngân sách nhà nước, vốn vay ODA hay kêu gọi đầu tư, xã hội hóa theo các hình thức PPP, BOT, BT… Thành phố tiếp tục nâng cao hiệu quả quản lý đầu tư xây dựng, khai thác, bảo trì công trình để sớm hoàn thành đưa vào sử dụng và khai thác bền vững. Đồng thời, quản lý và thực hiện tốt quy hoạch sử dụng đất cho xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông, dành quỹ đất hợp lý để phát triển kết cấu hạ tầng giao thông và đảm bảo hành lang an toàn giao thông.

***

Hệ thống hiện hữu cùng với kế hoạch đầu tư có trọng tâm, trọng điểm trong thời gian tới sẽ tạo nên thế phát triển bền vững, đồng bộ và kết nối vùng, quốc tế cho hệ thống giao thông vận tải TP Cần Thơ. Đường bộ, đường thủy và đường biển tấp nập tàu xe. Đường hàng không ngày càng nhộn nhịp. Ngoài ra, Bộ Giao thông Vận tải đã phê duyệt quy hoạch chi tiết tuyến đường sắt TP Hồ Chí Minh – Cần Thơ để làm cơ sở nghiên cứu triển khai các bước tiếp theo. Thành phố cũng đã phối hợp với Bộ Giao thông Vận tải trong việc lập quy hoạch và kiến nghị xúc tiến nhanh việc đầu tư xây dựng tuyến đường sắt này để tăng cường năng lực kết cấu hạ tầng giao thông vận tải hàng hóa có lưu lượng lớn, phục vụ kết nối các tỉnh trong vùng, liên vùng và quốc tế…

Tất cả những vấn đề trên đã và đang thêm những gam màu sáng của bức tranh "huyết mạch" giao thông, làm bệ phóng phát triển kinh tế - xã hội cho thành phố và cả vùng ĐBSCL năng động.