Ths, BS CHÂU CHIÊU HÒA

Trước hết, cần phải xác định xem bản chất dị vật là gì, kích cỡ, vị trí dị vật đang kẹt. Trường hợp dị vật to gây bít hẹp nhiều ở đường thở hoặc bít hẳn đường thở làm cho bệnh nhân không thở được, hoảng loạn, tím tái, trợn mắt, cần sơ cứu tại chỗ bằng nghiệm pháp Heimlich tức là tạo ra 1 áp lực từ phổi để đẩy dị vật ra ngoài.

Nghiệm pháp Heimlich:

+ Đối với người lớn: Người thực hiện đứng sau người bị hóc dị vật, vòng hai tay quanh eo người bị hóc, đẩy người đó hơi cúi về phía trước. Nắm một tay thành nắm đấm rồi đặt nhẹ trên rốn nạn nhân, xòe tay còn lại nắm lấy nắm tay bên này, ấn mạnh vào bụng đồng thời đẩy nhanh và mạnh theo hướng từ dưới lên trên như thể muốn nâng người đó lên. Làm lại cho đến khi dị vật được đẩy ra ngoài.

+ Đối với trẻ em: Đặt trẻ nhỏ nằm trên tay, tư thế sấp dọc theo trục của cẳng tay và đầu trẻ ở thấp hơn. Dùng lòng bàn tay vỗ nhẹ và nhanh 4-6 cái lên vùng giữa hai xương bả vai. Nếu vỗ lưng không đẩy được dị vật ra thì lật trẻ nằm ngửa và ép ngực 4-6 cái.

Sau khi thực hiện các động tác vỗ lưng hay ép ngực, cần quan sát trong khoang miệng bệnh nhân xem dị vật có được đẩy ra hay không. Nếu nhìn thấy dị vật trong khoang miệng thì dùng tay lấy ra. Lưu ý: chỉ dùng tay lấy những dị vật nằm ở vị trí gần bên ngoài và có thể lấy ra dễ dàng bằng tay, tuyệt đối không dùng ngón tay đưa sâu vào trong để cố móc dị vật ra.

Sau mỗi động tác cần phải kiểm tra dị vật đã được tống ra chưa và đường thở đã được giải phóng chưa, nếu chưa thì ta tiếp tục lặp lại các động tác cho đến khi thành công. Khi thấy dị vật đã ra ngoài, bệnh nhân tỉnh, hết khó thở, da và niêm mạc bệnh nhân trở về bình thường thì mới chắc chắn dị vật đã được đẩy ra khỏi đường thở.

- Trường hợp dị vật nhỏ lọt vào đường thở sau cơn ho sặc sụa, tím tái mà trẻ còn thở được thì không nên làm nghiệm pháp Heimlich, không được đưa tay hay bất kỳ vật vì vào miệng cố móc dị vật mà phải tránh làm bé hốt hoảng, khóc, ho. Bởi khi dị vật đã nằm yên trong đường thở, các nghiệm pháp trên sẽ vô tình làm cho dị vật bắn ra và kẹt, dính ở vùng hạ thanh môn, khiến đường thở bị tắc nghẽn, có thể gây tử vong không cấp cứu kịp. Trường hợp này phải nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất để khám và điều trị cấp cứu càng sớm càng tốt.