Kiev có thể không tiếp tục theo đuổi tư cách thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO),  theo một thành viên đoàn đàm phán của Ukraine.

Một khu vực ở thành phố Mariupol bị pháo kích. Ảnh: Reuters

Ukraine nuôi tham vọng gia nhập NATO từ năm 2008 và bắt đầu đàm phán ký thỏa thuận liên kết song phương với Liên minh châu Âu (EU) từ năm 2010. Tiến trình gia nhập EU đạt được bước tiến nhỏ với thỏa thuận liên kết được hai bên ký từ năm 2017, trong khi chặng đường đến với NATO vẫn không có tín hiệu rõ ràng nào. Đặc biệt với những gì diễn ra trong vài tuần qua, thành viên phái đoàn đàm phán Ukraine David Arakhamia đánh giá phản ứng của NATO cho thấy họ sẽ chưa thỏa thuận việc đưa Kiev vào liên minh trong 5 hoặc 10 năm tới. Tuần rồi, Tổng thống Ukraine cũng gần như thừa nhận thực tế rằng mục tiêu gia nhập NATO có thể chỉ là “giấc mơ”.

Việc Ukraine có ý định gia nhập hai thể chế nói trên, nhất là NATO, luôn bị Nga phản đối. Trong chiến dịch quân sự đặc biệt ở nước láng giềng, phía Mát-xcơ-va cũng lý giải nguyên nhân là nhằm vô hiệu hóa mối đe dọa thực sự từ NATO. Trước tình hình cuộc giao tranh ngày càng ác liệt, ông Arakhamia hôm 6-3 khẳng định Ukraine sẽ không thỏa hiệp với Nga về sự toàn vẹn lãnh thổ nhưng hai bên có thể đối thoại về tư cách của Kiev trong một số mô hình “phi NATO” để đảm bảo an ninh của quốc gia Đông Âu. Theo đó, Ukraine muốn có sự đảm bảo trực tiếp của nhiều quốc gia khác nhau như Mỹ, Anh, Trung Quốc hoặc có thể bao gồm cả Đức và Pháp. Ukraine hoan nghênh mở rộng đàm phán cùng nhiều đối tác, không chỉ bó buộc trong các cuộc đối thoại song phương với Nga - ông Arakhamia nêu rõ.

Nga cảnh báo việc các nước cho phép máy bay quân sự của Ukraine vào không phận

Ngày 6-3, Nga cảnh báo các nước láng giềng của Ukraine, bao gồm cả các thành viên NATO, về việc cho phép các máy bay quân sự của Kiev bay vào không phận. Bộ Quốc phòng Nga gọi đây là hành động tham gia vào một cuộc xung đột vũ trang.

Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Nga Igor Konashenkov cho biết bộ trên nắm được các thông tin chắc chắn rằng các máy bay chiến đấu của Ukraine đã bay đến Romania và các nước láng giềng khác. Người phát ngôn này cho biết thêm việc sử dụng các căn cứ không quân tại các nước láng giềng để tiếp nhận các máy bay quân sự Ukraine, qua đó hỗ trợ các hoạt động sử dụng vũ lực nhằm vào quân đội Nga, sẽ bị coi là tham gia vào một cuộc xung đột có vũ trang. Theo người phát ngôn Konashenkov, hầu hết các máy bay có khả năng sẵn sàng tác chiến của Ukraine đã bị vô hiệu hóa. Trước đó, Tổng thống Nga Vladimir Putin nêu rõ Mát-xcơ-va sẽ coi mọi quốc gia áp lệnh vùng cấm bay tại Ukraine là tham gia vào một cuộc xung đột quân sự. 

Ngày 24-2, Tổng thống Putin đã thông báo chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine nhằm đáp lại lời kêu gọi giúp đỡ của lãnh đạo các vùng lãnh thổ Donetsk và Luhansk tại miền Đông Ukraine. Ông nhấn mạnh rằng các kế hoạch của Mát-xcơ-va không bao gồm việc chiếm đóng các vùng lãnh thổ của Ukraine mà nhằm mục tiêu là phi quân sự hóa và quy chế trung lập của Ukraine. 

Giới chức Nga và Ukraine đã tiến hành các vòng đàm phán tại Belarus để tìm cách giảm căng thẳng. Kiev khẳng định theo đuổi đàm phán với Nga nhưng đồng thời cũng kêu gọi quốc tế hỗ trợ vũ khí và gia tăng các biện pháp trừng phạt nhằm vào Nga. Ngày 7-3, Kiev thông báo đã kiện Mát-xcơ-va ra tòa án của Liên Hiệp Quốc liên quan chiến dịch quân sự này. Theo đó, Kiev đã nộp đơn kiện lên Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) từ ngày 27-2, nhưng quá trình xem xét vụ kiện tại ICJ có thể kéo dài vài năm.

MAI QUYÊN (Tổng hợp)