Lá phiếu cho cuộc trưng cầu dân ý tại khu vực Đông Nam Ukraina đã sẵn sàng. Ảnh: ITAR-TASS

Cơ quan An ninh quốc gia và quốc phòng Ukraina hôm 8-5 tuyên bố sẵn sàng đối thoại hòa bình với lực lượng đòi thành lập chính phủ liên bang ở miền Đông Nam nhằm hóa giải xung đột và tránh thương vong thêm từ hai phía. Tuyên bố trên được đưa ra sau khi Tổng thống Nga Vladimir Putin khẳng định Mát-xcơ-va đã rút quân khỏi khu vực dọc theo biên giới Ukraina và đề nghị lực lượng ly khai hoãn kế hoạch trưng cầu dân ý về quyền tự trị dự kiến vào ngày 11-5 tới.

Phát biểu của Tổng thống Putin được đưa ra trong cuộc họp báo hôm 7-5, sau cuộc gặp Tổng thống Thụy Sĩ kiêm Chủ tịch Tổ chức An ninh và hợp tác châu Âu (OSCE) Didier Burkhalter tại Mát-xcơ-va. Ông Putin nhấn mạnh Mát-xcơ-va muốn hỗ trợ các nỗ lực hòa giải hiện nay của châu Âu tại nước láng giềng. Ông cũng bày tỏ ủng hộ việc nối lại đàm phán giữa các bên nhằm tìm giải pháp hòa bình cho cuộc khủng hoảng. "Tôi tin rằng nếu chúng ta muốn có được giải pháp lâu dài cho cuộc khủng hoảng tại Ukraina thì đối thoại cởi mở, chân thành và bình đẳng là lựa chọn khả thi duy nhất"- ông nói. Và để tạo điều kiện cho cuộc đối thoại bàn tròn trực tiếp theo đề xuất của Thủ tướng Đức Angela Merkel, Tổng thống Putin đã kêu gọi đại diện của lực lượng ly khai ở miền Đông Nam Ukraina hoãn cuộc trưng cầu dân ý cuối tuần này. Ông chủ Điện Kremlin cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc Kiev chấm dứt các hoạt động vũ lực tại khu vực Đông Nam, kêu gọi phóng thích những người bị bắt liên quan đến làn sóng biểu tình ly khai.

Ngoài ra, Nga cũng sẽ chấp nhận cuộc bầu cử Tổng thống vào ngày 25-5 tới tại Ukraina nếu Kiev công nhận các yêu cầu mở rộng quyền tự trị của người dân khu vực phía Đông. Ông Putin cho rằng tổ chức cuộc bầu cử này là "bước đi đúng hướng", tuy nhiên cũng cảnh báo việc bầu cử sẽ không quyết định được điều gì nếu quyền lợi của tất cả công dân Ukraina không được bảo vệ sau bầu cử.

Phương Tây ủng hộ những tuyên bố trên của ông Putin. Tuy nhiên, người phát ngôn Nhà Trắng Josh Earnest và các quan chức Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) cho rằng họ vẫn chưa nhận được dấu hiệu nào cho thấy Nga rút quân khỏi khu vực gần biên giới Ukraina. Nhà Trắng cũng cho rằng cuộc trưng cầu dân ý "bất hợp pháp" tại miền Đông Nam Ukraina nên bị hủy thay vì hoãn lại. Nhiều nhà phân tích cho rằng tín hiệu "nhượng bộ" của Mát-xcơ-va là do sức ép từ các cấm vận ngày càng lớn của phương Tây và cuộc trưng cầu dân ý sắp tới có thể sẽ châm ngòi cho việc áp đặt các trừng phạt bổ sung mới đối với Nga. Tuy nhiên, theo một số khác, đây cũng có thể là "chiến lược mới" của ông Putin. Nhà phân tích kinh tế và bình luận chính trị Kirill Rogov nhận định "ông Putin thực ra không hứa gì cả. Ông ta chỉ thể hiện ông ấy đang kiểm soát mức độ căng thẳng tại Ukraina".

Mặc dù "bán tín bán nghi" với tuyên bố của Điện Kremlin, giới chức Kiev đồng ý chủ trương đối thoại. Phó Thư ký Hội đồng An ninh và quốc phòng Viktoria Syumar nói: "Mọi người đều mệt mỏi với chiến tranh, cả lực lượng thực thi pháp luật và người dân. Vì thế, nếu có thể giải quyết mâu thuẫn bằng đối thoại, giới chức Ukraina sẵn sàng làm điều đó".

Trong khi đó, đại diện lực lượng ly khai ở Donetsk và Luhansk hôm 8-5 tuyên bố vẫn sẽ tiến hành trưng cầu dân ý theo kế hoạch.

THUẬN HẢI
(Theo BBC, NYT, ITAR-TASS, RIA Novosti)