Cùng với việc chính phủ đóng cửa, nước Mỹ đang trải qua một tuần đầy biến động sau khi Tổng thống Donald Trump từ bỏ chính sách lâu nay tại Trung Đông với kế hoạch rút quân khỏi Syria, dẫn đến quyết định từ chức của nhân vật được nể trọng-Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis.

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan (trái) và ông Trump tại thượng đỉnh G20 ở Argentina. Ảnh: IHA

Theo hãng tin AP, ngọn ngành sự việc bắt nguồn từ cuộc điện đàm giữa Tổng thống Trump và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan hôm 14-12. Cuộc gọi được Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo sắp xếp, sau đe dọa trước đó của Thổ Nhĩ Kỳ về chiến dịch quân sự nhằm vào Các lực lượng dân chủ Syria (SDF) do người Kurd lãnh đạo và được Washington hậu thuẫn trong cuộc chiến chống tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng ở miền Bắc Syria.

Mục tiêu của Tổng thống Trump trong cuộc gọi là yêu cầu Ankara đình chỉ chiến dịch này. Nhưng trong cuộc điện đàm, Tổng thống Erdogan chỉ trích Mỹ “phá hoại” an ninh Thổ Nhĩ Kỳ thông qua việc hỗ trợ người Kurd. Ankara vốn xác định SDF có liên hệ với lực lượng vũ trang người Kurd ly khai mà Thổ Nhĩ Kỳ xếp vào danh sách khủng bố. Ông Erdogan tiếp tục thuyết phục Tổng thống Trump khi đề cập lý do duy nhất Mỹ hiện diện quân sự tại Syria là chống IS. Theo ông Erdogan, tổ chức này đã bị đánh bại 99%, nhưng lực lượng Mỹ tại sao vẫn còn ở đó, tiếp tục vũ trang và hỗ trợ các tay súng người Kurd ở Syria. Tổng thống Trump lập tức chất vấn Cố vấn An ninh quốc gia  John Bolton đang có mặt và nhận câu trả lời, rằng chiến thắng IS cần được đảm bảo về lâu dài nhằm ngăn tổ chức này hồi sinh.

Trước sự ngạc nhiên của ông Bolton cùng các cố vấn, ông Trump đã đứng về phía Tổng thống Erdogan với quyết định rút quân khỏi Syria. Như đã biết, Bộ trưởng Mattis và các quan chức an ninh quốc gia Mỹ sau đó đến Nhà Trắng  thuyết phục Tổng thống Trump thay đổi quyết định nhưng không thành công, trong khi Anh, Pháp trong liên minh chống IS với Washington cũng chỉ biết chính quyền Trump thay đổi sách lược thông qua kênh liên lạc không chính thức với các quan chức Mỹ.

Trước những tiết lộ mới, giới phân tích cho rằng cuộc gọi hôm 14-12 phản ánh bất an của đồng minh Mỹ là có cơ sở đối với sự thiếu kiên định trong chương trình nghị sự đối ngoại và an ninh của Tổng thống Trump. Đây cũng là ví dụ mới nhất về việc ông Trump thường bỏ qua lời khuyên của giới chức Mỹ và thiên về các nhà lãnh đạo nước ngoài có khuynh hướng bảo thủ.

MAI QUYÊN (Theo Guardian)