TRÍ VĂN (Theo SCMP)

Trong nỗ lực nhằm thúc đẩy quyền lực mềm thông qua văn hóa, Chính phủ Trung Quốc mới đây đã tổ chức hội thảo trực tuyến nhằm tìm hiểu các phương pháp quốc tế tiên tiến để “tuyên truyền sức hấp dẫn, văn hóa và nền văn minh Trung Quốc”.

Nhà làm phim tài liệu Malcolm Clarke là một trong 4 nhân vật nổi tiếng được Trung Quốc mời thuyết trình về cách kể những câu chuyện Trung Quốc cho phương Tây. Ảnh: BJ Review

Hơn 10.000 người từ các cơ quan chính phủ, trường đại học, phương tiện truyền thông, đại sứ quán và lãnh sự quán Trung Quốc tham dự hội thảo. Ðáng chú ý, hội thảo còn có sự hiện diện của Giám đốc điều hành tập đoàn giải trí và truyền thông đại chúng đa quốc gia Mỹ Warner Bros Discovery Vikram Channa cũng như nhà làm phim tài liệu người Anh từng đoạt giải Oscar Malcolm Clarke. Ðây là 2 trong số 4 nhân vật nổi tiếng trong ngành điện ảnh nước ngoài được Văn phòng Thông tin Quốc vụ viện Trung Quốc mời tham dự hội thảo để thuyết trình về cách kể những câu chuyện Trung Quốc cho phương Tây.

“Trung Quốc là chủ đề tiêu cực ở phương Tây trong suốt 10 năm qua. Một phần của những gì tôi đang cố gắng làm là chống lại kiểu dư luận tiêu cực đó. Tôi không nhất thiết phải kể những câu chuyện vui vẻ, tốt đẹp về Trung Quốc mà chỉ đơn giản là nói sự thật về những gì đang xảy ra ở đây” - ông Clarke nói trong đoạn video gửi đến hội thảo. Giới phân tích cho rằng dù Bắc Kinh có thể thành công trong việc thúc đẩy niềm tự hào về văn hóa ở Trung Quốc nhưng quốc gia Ðông Á này có thể gặp khó trong việc thuyết phục phần còn lại của thế giới.

Tại một hội nghị chuyên đề về văn hóa ở Bắc Kinh hồi đầu tháng 6, Chủ tịch Tập Cận Bình cho biết con đường phát triển văn hóa độc đáo của Trung Quốc bắt nguồn từ tính liên tục lịch sử của văn hóa nước này. Kể từ đó, việc ông Tập bày tỏ sự ủng hộ đối với văn hóa truyền thống Trung Quốc, gồm các chuyến thăm tới trụ sở chính Bảo tàng Lưu trữ Tài liệu xuất bản và văn hóa quốc gia Trung Quốc cũng như Viện Nghiên cứu Lịch sử Trung Quốc, đã được truyền thông nhà nước nước này nhắc lại.

Trong khi ở trong nước, Bắc Kinh nỗ lực tăng cường niềm tin vào lịch sử và văn hóa Trung Quốc thì đối với thế giới bên ngoài, nước này đang thúc đẩy Sáng kiến Văn minh Toàn cầu (GCI). GCI kêu gọi tôn trọng sự đa dạng của các nền văn minh thế giới, phát huy các giá trị chung của nhân loại, xem trọng sự kế thừa và đổi mới văn minh, tăng cường giao lưu và hợp tác nhân dân quốc tế; phản đối việc “tạo ra sự đối đầu về ý thức hệ” hoặc áp đặt các giá trị của quốc gia này lên quốc gia khác. GCI được ông Tập công bố trong bài phát biểu tại cuộc đối thoại cấp cao giữa Ðảng Cộng sản Trung Quốc và các chính đảng trên thế giới được tổ chức trực tuyến hôm 15-3. Sự kiện này có sự tham dự của các nhà lãnh đạo của khoảng 500 tổ chức chính trị từ hơn 150 quốc gia. “Việc gây chia rẽ và đối đầu nhân danh dân chủ tự nó đã vi phạm tinh thần dân chủ”, ông Tập nhấn mạnh với khán giả trong diễn đàn đối thoại.

Phát biểu trên của ông Tập diễn ra chỉ 2 tuần trước khi Tổng thống Mỹ Joe Biden đồng tổ chức Hội nghị Thượng đỉnh vì Dân chủ lần thứ hai với sự tham dự của 85 nhà lãnh đạo thế giới. George Magnus, cộng tác viên nghiên cứu tại Trung tâm Trung Quốc của Ðại học Oxford (Anh) cho rằng “không phải ngẫu nhiên” mà 2 cuộc hội nghị nói trên diễn ra liền kề nhau. Theo ông Magnus, một câu hỏi quan trọng được đặt ra là liệu cách ông Tập định hình GCI về cơ bản có khác gì so với cách ông Biden định hình về cuộc đấu tranh giữa các nền dân chủ hay không?. Ông này cho rằng mặc dù ông Tập ít có cơ hội lôi kéo các nền kinh tế thị trường phát triển về phía ông nhưng vẫn hy vọng có thể thuyết phục nhiều quốc gia ở Nam bán cầu. Trong khi đó, cựu Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Lưu Chấn Dân cho biết GCI cùng với Sáng kiến Phát triển Toàn cầu (GDI) và Sáng kiến An ninh Toàn cầu (GSI) phản ánh quan điểm của ông Tập về “vận mệnh chung cho nhân loại”.

Nhìn chung, nỗ lực của Bắc Kinh đạt được một số kết quả nhất định. Trong báo cáo được công bố hồi tháng 10 năm ngoái, các nhà nghiên cứu tại Ðại học Cambridge (Anh) phát hiện, 62% công dân ở các nước đang phát triển có thiện cảm đối với Trung Quốc. Và lần đầu tiên kể từ khi dữ liệu được thu thập hồi năm 2011, tỷ lệ ủng hộ Trung Quốc ở các nước phát triển “nhỉnh” hơn sự ủng hộ dành cho Mỹ vốn ở mức 61%. Theo nghiên cứu, các nước đang phát triển có quan hệ thương mại và đầu tư với Bắc Kinh, đặc biệt là các thành viên của sáng kiến “Vành đai, Con đường”, ủng hộ Trung Quốc nhiều nhất. Ðầu năm ngoái, Trung Quốc còn thành lập “Nhóm những người bạn của GDI” với 53 quốc gia thành viên. Bộ Ngoại giao Trung Quốc hồi tháng rồi tiết lộ, nhóm này hiện có 70 nước thành viên.