Kết quả tổng tuyển cử hôm 12-4 tại Hungary đã đánh dấu sự khởi đầu mới trong nền chính tri quốc gia Trung Âu này sau 16 năm dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Viktor Orban và liên minh gồm đảng Fidesz theo đường lối dân tộc và đảng Dân chủ Cơ đốc giáo.

“Cơn địa chấn bầu cử” ở châu Âu

Theo kết quả bầu cử, đảng trung hữu đối lập Tisza của nhà lãnh đạo 45 tuổi Peter Magyar giành được 53,6% số phiếu ủng hộ, qua đó đảm bảo 138 ghế trong quốc hội 199 thành viên. Liên minh cầm quyền của Thủ tướng Orban chỉ giành được 55 ghế. Đây là chiến thắng áp đảo của phe đối lập, được mô tả là “cơn địa chấn bầu cử” ở châu Âu.

Thủ tướng đắc cử Hungary Peter Magyar. Ảnh: Hungary today

Từ một sinh viên tốt nghiệp ngành luật năm 2004, ông Magyar đã gặp và kết hôn với bà Judit Varga, luật sư thành danh. Hai vợ chồng sau đó đã sống khoảng một thập niên tại Bỉ, nơi ông Magyar làm nhà ngoại giao tại Liên minh châu Âu (EU) còn bà Varga làm cố vấn cho một nghị sĩ Nghị viện châu Âu (EP) thuộc đảng Fidesz.

Sau khi trở về nước năm 2018, ông Magyar được trao các vai trò lãnh đạo ở nhiều tổ chức nhà nước và bà Varga được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Tư pháp trong chính quyền ông Orban - vị trí bà rời bỏ vào năm 2023 để dẫn dắt đảng Fidesz tham gia cuộc bầu cử EP.

Từ một thành viên trung thành của đảng cầm quyền Fidesz, ông Magyar bắt đầu chỉ trích chính sách của chính phủ, nhất là cá nhân Thủ tướng Orban. Ông thậm chí ly dị vợ do bất đồng chính trị. 

Magyar gia nhập đảng Tisza và nhanh chóng thăng tiến để trở thành lãnh đạo. Dưới sự dẫn dắt của ông, Tisza bất ngờ giành gần 30% số phiếu của Hungary trong cuộc bầu cử EP tháng 6-2024, qua đó đưa chính trị gia này trở thành nghị sĩ châu Âu.

Đưa Hungary lại gần hơn với EU?

Trong chiến dịch tranh cử, nếu như chủ đề của Thủ tướng Orban chủ yếu xoay quanh chính sách đối ngoại và quan hệ với các nhà lãnh đạo thế giới, ông Magyar lại tập trung chặt chẽ vào các vấn đề trong nước như, kinh tế, chống tham nhũng và cải thiện dịch vụ công. 

Ông Magyar gần như tránh thảo luận về chính đối ngoại trong suốt chiến dịch tranh cử, kể cả vấn đề Ukraine. Ông chỉ kỳ vọng sẽ cải thiện quan hệ với Brussels, trong bối cảnh Ủy ban châu Âu hiện đang giữ lại khoảng 18 tỉ euro (21 tỉ USD) tiền quỹ dành cho Hungary do lo ngại về cách quản trị dưới thời ông Orban. Việc đóng băng khoản tiền này - tương đương 10% sản lượng quốc gia - đã làm trầm trọng thêm tình trạng trì trệ kinh tế của Hungary.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen gọi chiến thắng áp đảo của đảng Tisza là bước đi đưa Hungary tiến gần hơn với châu Âu. Trên mạng xã hội X, bà Ursula von der Leyen nói rằng “Hungary đã chọn châu Âu và EU trở nên vững mạnh hơn”.

Hungary dưới thời ông Magyar được kỳ vọng sẽ ủng hộ gói cam kết khoản vay 90 tỉ euro của EU dành cho Ukraine, nhưng tương lai quan hệ của nước này với Nga sẽ ra sao là câu hỏi lớn. Hiện Hungary và Slovakia là những trường hợp ngoại lệ trong EU, vẫn nhập khẩu dầu mỏ và khí đốt của Nga do chưa thể tìm được nguồn cung ứng thay thế. Thậm chí, nguồn dầu thô của Nga cung cấp cho Hungary đã tăng từ mức 61% năm 2021 lên 93% năm 2025. Cuộc khủng hoảng năng lượng từ cuộc chiến ở Trung Đông khiến Hungary càng cần năng lượng của Nga nhiều hơn.

ĐỨC TRUNG