Trong chuyến thăm quê cha Kenya lần đầu tiên trên cương vị tổng thống Mỹ, ông Barack Obama đã tuyên bố Mỹ sẵn sàng hợp tác chặt chẽ hơn với Kenya trong cuộc chiến chống nhóm Hồi giáo al Shabaab, song ông cũng thẳng thắn cảnh báo về nạn tham nhũng và vấn đề nhân quyền liên quan đến người đồng tính ở nước này.

Các cuộc hội đàm giữa ông Obama với Tổng thống Uhuru Kenyatta và các quan chức khác của nước chủ nhà hôm 25-7 đã chứng kiến những buổi ký kết quan trọng về hợp tác chống chủ nghĩa khủng bố và bạo lực cực đoan, về giáo dục, cơ sở hạ tầng, thuế và y tế. Cuộc gặp cũng đã thắp lên hy vọng sớm mở chuyến bay trực tiếp giữa Mỹ và Kenya.

Tại buổi họp báo chung sau đó, Tổng thống Obama đã khen ngợi những nỗ lực chống tham nhũng của Chính phủ Nairobi và cũng nhắc rằng vấn nạn tham nhũng "có thể là trở ngại lớn nhất để Kenya phát triển nhanh hơn". Theo ông chủ Nhà Trắng, việc thực hiện các cam kết chống tham nhũng sẽ đòi hỏi phải có "các vụ xét xử công khai" đối với các đối tượng vi phạm, bởi điều này sẽ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Kenya. Dù vậy, an ninh lại là vấn đề nổi bật trong các cuộc hội đàm. Tổng thống Obama thúc giục Kenya siết chặt các biện pháp chống chủ nghĩa khủng bố. "Chúng ta có thể làm giảm sự kiểm soát hiệu quả của chúng (nhóm Hồi giáo al Shaab) bên trong Somalie và làm suy yếu các mạng lưới của chúng vốn hoạt động trong khu vực Đông Phi"- ông Obama nói tại buổi họp báo, đồng thời cam kết Washington sẽ dành sự tài trợ và huấn luyện thêm cho Nairobi. Những năm gần đây, Kenya phải hứng chịu hàng loạt vụ tấn công đẫm máu của các phiến quân al Shabaab vốn có liên hệ với al-Qaeda.

Tuy nhiên với vấn đề người đồng tính, ông Obama "gây tranh cãi" khi cho rằng phân biệt đối xử con người vì xu hướng giới tính của họ là "làm xói mòn sự tự do". Bởi trước đó, nhiều chính trị gia Kenya và các thủ lĩnh tôn giáo cũng đã từng "cảnh báo" rằng những phát biểu của ông Obama về quyền lợi người đồng tính sẽ không được chào đón tại đây. Cũng như nhiều quốc gia châu Phi khác, Kenya nghiêm cấm các mối quan hệ đồng giới.

Hôm 26-7, Tổng thống Obama được cho có bài phát biểu trước thanh niên Kenya và gặp gỡ các nhà lãnh đạo dân sự trước khi bay sang Thủ đô Addis Ababa của Ethiopia, điểm dừng chân cuối của chuyến công du châu Phi lần này. Bài phát biểu trên tập trung nhiều vào tầm nhìn của ông Obama cho tương lai Kenya và các chủ đề rộng lớn về quan hệ Mỹ- Kenya hơn so với những phản chiếu cá nhân của nhà lãnh đạo này về chuyến thăm quê cha đầu tiên kể từ sau chuyến đi năm 2006 với tư cách là thượng nghị sĩ Mỹ.

Trong khi đó, phát biểu trước chuyến thăm của ông Obama, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Ethiopia cho rằng đây là lần đầu tiên một vị tổng thống Mỹ đương nhiệm đến thăm Ethiopia và điều này sẽ đưa quan hệ hai nước lên một tầm cao mới. Chuyến thăm Ethiopia 2 ngày cũng sẽ đánh dấu việc ông Obama trở thành tổng thống Mỹ đầu tiên đưa ra bài phát biểu tại trụ sở của Liên minh châu Phi (AU) ở Addis Ababa.

THANH BÌNH (Theo Reuters, AP, AllAfrica.com)