Theo Ban chỉ huy Phòng chống thiên tai - Tìm kiếm Cứu nạn (PCTT-TKCN) TP Cần Thơ, 5 tháng qua,  đã xảy ra 9 đợt lốc xoáy, làm sập 10 căn nhà, tốc mái 32 căn; xuất hiện 9 điểm sạt lở bờ sông, làm 10 căn nhà bị sụp đổ xuống sông, 37 căn nhà bị ảnh hưởng, nhiều tuyến đường giao thông bị sạt lở, rạn nứt... Ước tổng thiệt hại trên 32 tỉ đồng. Riêng trong tháng 5, khi mùa mưa bắt đầu, trên địa bàn TP Cần Thơ xảy ra nhiều điểm sạt lở. Cụ thể, tại quận Ô Môn đã xảy ra 3 điểm sạt lở, có chiều dài ảnh hưởng 244m, làm sạt hoàn toàn 7 căn nhà, 36 căn bị ảnh hưởng; quận Bình Thủy xảy ra 2 điểm sạt lở, có chiều dài ảnh hưởng 32m, làm sạt hoàn toàn 1 căn nhà. Ước tổng thiệt hại do sạt lở khoảng 31 tỉ đồng...

Thiệt hại lớn

Một trong những nguyên nhân bị ảnh hưởng do sạt lở là vào thời gian chuyển mùa, từ mùa khô sang mùa mưa. Vào mùa khô, mực nước xuống thấp làm giảm độ kết dính của đất. Sang mùa mưa, đất bị xâm thực nước dễ dẫn đến hiện tượng sạt lở bờ sông. Ngoài ra, những thiệt hại thiên tai còn do diễn biến thời tiết ngày càng cực đoan, khó lường trong khi đó tại nhiều địa phương, các điều kiện phục vụ cho công tác chỉ huy, chỉ đạo phòng chống thiên tai còn chưa đảm bảo; cơ sở hạ tầng công cộng cũng như nhà ở của người dân đã và đang bộc lộ nhiều điểm yếu chưa đảm bảo an toàn trước thiên tai...

Ông Võ Thành Thống, Chủ tịch UBND TP Cần Thơ (thứ 2, hàng đầu từ trái sang) kiểm tra và hỗ trợ khắc phục sạt lở tại khu vực Thới An.

Vụ sạt lở tại khu vực Thới Lợi, phường Thới An, quận Ô Môn (làm sụp đổ hoàn toàn 7 căn nhà, 36 căn bị ảnh hưởng) được Viện Khoa học Thủy lợi Miền Nam xác định do dòng chảy xoáy, phức tạp và có vận tốc cao, áp sát vào bờ; nhà ở lấn chiếm bờ sông gây mất ổn định; đất bờ sông tại khu vực này ở trạng thái cát, đắp dạng rời, khô bở trong mùa nắng và dễ bị bão hòa khi có mưa lớn, đồng thời nước mưa theo các vết nứt tạo ra khả năng mất ổn định đất bờ cao, dẫn đến sạt lở… Viện Khoa học Thủy lợi Miền Nam dự báo: khu vực hiện tại và lân cận khả năng mất ổn định lớn và về lâu dài sẽ tiếp tục sạt lở cao. Bên cạnh đó, khu vực sông Ô Môn đoạn thuộc phường Thới An có địa hình sâu, dòng chảy rất phức tạp, dân cư sống tập trung đông và nhà cọc lấn chiếm lòng sông. Do vậy về lâu dài, để đảm bảo ổn định, cần thiết phải nghiên cứu lập dự án đầu tư kè bảo vệ bờ sông cả 2 bên.

Ông Nguyễn Ngọc Hè, Giám đốc Sở NN&PTNT, Phó trưởng Ban Chỉ huy PCTT-TKCN TP Cần Thơ, cho biết: " Công tác khắc phục thiệt hại được khẩn trương thực hiện,  góp phẩn ổn định đời sống nhân dân. Đến nay, thành phố đã hỗ trợ trên 650 triệu đồng (trong đó hỗ trợ từ Quỹ phòng chống thiên tai 440 triệu đồng, phần còn lại vận động doanh nghiệp, nhà hảo tâm hỗ trợ) cho người dân bị ảnh hưởng khắc phục hậu quả, ổn định cuộc sống.   

Giải pháp

Theo Viện Khoa học Thủy lợi Miền Nam, giải pháp khắc phục sạt lở tại khu vực Thới An, điểm xảy ra sạt lở gây thiệt hại nặng nề nhất trong năm 2018 là 3 phương án: phương án một là gia cố mái sạt lở bằng bao tải cát, thảm đá; phương án hai khôi phục lại đường, gia cố mái sạt lở bằng bao tải cát, thềm đá và phương án cuối cùng là khôi phục lại đường, gia cố mái sạt lở bằng bao tải cát, thềm đá và đóng cừ Larsen bảo vệ bờ.

Ông Phạm Văn Hiểu, Phó Bí thư Thành ủy Cần Thơ tặng quà hỗ trợ gia đình bị sụp đổ hoàn toàn căn nhà tại khu vực Thới Lợi ổn định cuộc sống.

 Ông Võ Thành Thống, Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, Trưởng Ban Chỉ huy PCTT-TKCN, cho biết: Thành phố đã đề xuất và đang chờ Chính phủ, Bộ, ngành Trung ương hỗ trợ kinh phí thực hiện các dự án phòng chống sạt lở tại khu vực sông Ô Môn. Giải pháp khắc phục sạt lở tại khu vực Thới Lợi do Viện Khoa học Thủy lợi Miền Nam đưa ra chỉ mang tính tạm thời, khắc phục trước mắt. Thành phố chọn phương án 2 (khôi phục lại đường, gia cố mái sạt lở bằng bao tải cát, thềm đá) để thực hiện; đồng thời, khi có nguồn kinh phí từ Trung ương thực hiện các dự án trên thì công trình này vẫn được tận dụng, phục vụ cho dự án từ nguồn kinh phí Trung ương.

TP Cần Thơ đề nghị Bộ, ngành Trung ương, đặc biệt Chính phủ, Bộ NN&PTNT xem xét, hỗ trợ bố trí vốn cho thành phố đầu tư xây dựng các công trình kè chống sạt lở tại các điểm bức xúc trong giai đoạn 2018-2020. Đó là: Dự án kè chống sạt lở sông Ô Môn (bờ phải, khu vực Thới Lợi, phường Thới An), dài 1,8km, với kinh phí thực hiện khoảng 200 tỉ đồng; Dự án kè chống sạt lở sông Ô Môn (bờ trái, đoạn từ cầu Ô Môn đến vàm Ba Rích), dài 1,9km, với kinh phí thực hiện khoảng 250 tỉ đồng... Theo Chi cục Thủy lợi TP Cần Thơ, khi các dự án trên được hỗ trợ kinh phí, thành phố sẽ triển khai thực hiện trong thời gian sớm nhất.

Tại buổi làm việc mới đây về công tác khắc phục hậu quả thiên tai và các giải pháp thực hiện, Chủ tịch Võ Thành Thống chỉ đạo: Các sở, ban ngành, Ban Chỉ huy PCTT-TKCN các cấp, UBND các quận, huyện phải tăng cường công tác kiểm tra, đôn đốc triển khai thực hiện nhiệm vụ PCTT-TKCN năm 2018 đạt kết quả tốt, quán triệt và thực hiện hiệu quả phương châm "Bốn tại chỗ" (chỉ huy tại chỗ; lực lượng tại chỗ; phương tiện, vật tư tại chỗ và hậu cần tại chỗ) và "Ba sẵn sàng" (chủ động phòng tránh; đối phó kịp thời; khắc phục khẩn trương và có hiệu quả thiệt hại do thiên tai, lũ bão gây ra); có kế hoạch  chủ động và kịp thời thực hiện công tác cứu hộ, cứu nạn, xử lý các tình huống khi có thiên tai, sạt lở đất xảy ra; thực hiện chế độ trực ban 24/24 giờ trong thời kỳ cao điểm mùa mưa. Các quận, huyện chủ động tổ chức các đoàn kiểm tra thực tế rà soát, cập nhật, xác định những khu vực nguy hiểm khi xảy ra mưa, lũ, bão; các nơi có nguy cơ sạt lở cao có thể gây nguy hiểm đến tính mạng và tài sản của nhân dân trên các tuyến sông, kênh rạch trên địa bàn; kiên quyết tổ chức di dời dân ở những khu vực nguy hiểm đến nơi an toàn với mục tiêu lâu dài là giảm tải, giải phóng trả lại sự thông thoáng của bờ sông, kênh rạch; tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp lấn chiếm sông, kênh rạch gây tắc nghẽn dòng chảy, hướng thoát nước tự nhiên trên địa bàn mình quản lý...

Bài, ảnh: HÀ VĂN