Ngày 11-8 (giờ New York), Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) cảnh báo các hiện tượng thời tiết cực đoan đang diễn biến nghiêm trọng tại nhiều khu vực, trong bối cảnh tháng 7 vừa qua là tháng 7 nóng thứ hai từng được ghi nhận trên phạm vi toàn cầu. WMO nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết phải củng cố năng lực dự báo và hệ thống cảnh báo sớm nhằm bảo vệ tính mạng, sinh kế của người dân.

Trẻ em vui đùa với nước trong một ngày nắng nóng ở Belgrade, Serbia. 

Theo phóng viên TTXVN tại LHQ, dữ liệu của Cơ quan Biến đổi Khí hậu Copernicus (C3S) cho thấy nhiệt độ không khí bề mặt trung bình trên thế giới trong tháng 7 cao hơn 1,47 độ C so với mức ước tính của thời kỳ tiền công nghiệp. Nhiệt độ bề mặt biển cũng đạt mức cao chưa từng thấy trong các tháng 7.

Người phát ngôn WMO Clare Nullis cho biết dù tháng 8 là thời điểm nghỉ Hè cao điểm tại châu Âu và nhiều nước ở Bắc bán cầu, song các cơ quan khí tượng thủy văn, lực lượng ứng phó khẩn cấp và nhân viên y tế vẫn phải làm việc liên tục do nắng nóng, mưa lớn và thời tiết bất thường, cực đoan.

Theo nguồn tin LHQ, khu vực Tây Âu đã trải qua giai đoạn tháng 6-7 nóng nhất trong lịch sử quan trắc. Một số nước, như Thụy Sĩ và Pháp, hiện đối mặt với đợt nắng nóng thứ tư kể từ đầu mùa Hè. WMO nhận định hạn hán nghiêm trọng, kết hợp nền nhiệt cao, đang gây thiệt hại lớn cho nông nghiệp, mùa màng, vận tải, năng lượng và làm tăng nguy cơ cháy rừng. Nắng nóng không chỉ giới hạn tại châu Âu. Nhật Bản và Hàn Quốc trong tuần qua cũng ghi nhận nhiệt độ bất thường, thậm chí phá kỷ lục; nhiều khu vực tại châu Á, Trung Đông và Mỹ Latinh chứng kiến thời tiết nóng gay gắt bất thường. WMO cho biết lượng mưa thấp và nhiệt độ cao đã làm suy giảm lưu lượng nước tại một số con sông lớn ở châu Âu như Seine, Rhine và Danube.

Báo cáo của LHQ cho biết thêm cháy rừng tại Tây Âu cũng tăng mạnh trong tháng 7, cả về diện tích bị thiêu rụi lẫn lượng khí phát thải. Dữ liệu từ Cơ quan Giám sát Khí quyển Copernicus cho thấy phát thải do cháy rừng tại Pháp từ đầu năm đến nay tương đương hoặc cao hơn các năm cháy rừng nghiêm trọng 2022 và 2023. Pháp có nguy cơ trải qua một trong những năm cháy rừng khốc liệt nhất trong 24 năm qua, trong khi phát thải cháy rừng tại Tây Ban Nha cao hơn đáng kể mức trung bình cùng kỳ. Tại Bắc Mỹ, cháy rừng đang lan rộng ở một số bang miền Tây của Mỹ. Canada tính đến ngày 10-8 có tới 591 đám cháy đang hoạt động, khói mù gây ảnh hưởng tới nhiều tiểu bang ở Mỹ nằm gần biên giới.

Trong khi đó, mưa gió mùa lớn và lũ lụt ảnh hưởng tới một số khu vực Tây Phi. WMO cảnh báo nguy cơ mưa lớn, lũ quét và sạt lở đất trong tuần này tại Đông Bắc và miền Tây Ấn Độ, miền Đông Pakistan, Nepal, Bangladesh, Bhutan, Myanmar và một số khu vực Đông Nam Á.

WMO nhận định các hiện tượng thời tiết cực đoan gần đây phản ánh tác động đồng thời của xu hướng ấm lên dài hạn và sự tồn tại dai dẳng của các hệ thống áp cao, áp thấp đan xen tại Bắc bán cầu. Với việc El Nino đã hình thành ở Thái Bình Dương, cơ quan này dự báo nhiệt độ toàn cầu có thể tiếp tục tăng. Người phát ngôn WMO Clare Nullis tái khẳng định sáng kiến “Cảnh báo sớm cho tất cả mọi người” là ưu tiên hàng đầu.

THANH TUẤN